We hebben hulp nodig

Het is nooit zo geweest dat heel onze wereld voor rekening van Christus geleefd heeft. Belangrijke delen van onze geschiedenis, van onze cultuur, van onze identiteit hebben zich nooit aan Hem onderworpen. Het heidendom, de goddeloosheid, het geweld zijn levend gebleven, in de harten van onze voorouders, in onze harten.
Eigenlijk moet elke generatie opnieuw gekerstend worden. Gebeurt dat niet, dan treedt het verval in. Al in de Middeleeuwen, nog voor het evangelie werkelijk tot ieder was doorgedrongen, was de kerk met vrijwel al haar dienaren tot verval gekomen. Daarom waren Reformatie en later het Reveil nieuwe stichtingen van de kerk. Op andere manier is in de katholieke landen de contrareformatie een nieuwe stichting van de kerk.

Ontkerstening
Niet alleen de kerstening is daarom deel van onze Europese identiteit, maar ook het ongeloof.
Ook ongehoorzaamheid aan Christus, ook het verval en de afval zijn Europa gaan horen. In de twintigste eeuw zijn deze negatieve elementen machtig tot zelfs oppermachtig geworden. Voor de christenen was het een treurige eeuw.
Een eeuw zonder reformatie, zonder reveil, zonder opwekking. Wel een eeuw waarin de negatieve krachten van ongeloof, ongehoorzaamheid aan Christus, verval en afval een gezamenlijke vorm hebben gekregen, die zich in alle landen van Europa herhaalt: die van ontkerstening.
Ontkerstening is de ontkenning van Christus. Laten we goed begrijpen dat ze niet zomaar een cultureel verschijnsel is. Ze is ook geen verschijnsel dat alleen de kerk aangaat. Ze is desintegratie van onze cultuur, ontbinding van de samenleving.
Bonhoeffer, nadat hij begreep dat de kerstening van onze wereld vooral genade is, zegt van deze ontkerstening het volgende: 'West-Europa is in wezen vijandig geworden aan God en aan de kerk.' En deze vijandschap tegen God is nihilistisch, een ontkenning van alle waarden. Goed en kwaad zijn geen vaste begrippen meer, ze zijn relatief geworden.

Verval persoonlijke leven
Het communisme en het nazisme waren machtige politieke uitingen van dit nihilisme, maar aan het eind van de twintigste eeuw vertoont het zich meer als verval van het persoonlijke leven, dat zich uit in algemene wetteloosheid en normloosheid. Dit persoonlijke nihilisme is op den duur misschien nog wel gevaarlijker dan het politieke.
Het leidt tot het rijtje van verschijnselen van verval van onze tijd, waarvan ik steeds weer treurig word: vrije abortus, euthanasie als ontkenning van de opdracht tot leven, verval van het huwelijk, materialisme, schaamteloosheid, algehele verharding. De crisis van de opvoeding.

Haat tegen zichzelf
De ontkerstening is een crisis, is verval, is een uiteenvallen van onze cultuur. Een verwerping van alles wat Europa is en moet zijn: een christelijk werelddeel. Europa ontkent haar identiteit en verwerpt haar geschiedenis.
De huidige paus geeft blijk van diep inzicht in deze dingen. Enkele jaren geleden zei hij: 'Het lijkt dat Europa gemotiveerd is door een irrationele haat tegen zichzelf, waardoor ze verhinderd wordt waarde te hechten aan het goede van haar eigen geschiedenis en waardoor ze alleen maar het slechte, het bedorvene en het hypocriete ziet.' De ontkerstening is de nood van Europa.

Hoop op herstel
Wat is de toekomst van ons werelddeel? Zal de islam de geestelijke leegte die het christendom achterlaat opvullen? Zullen de minaretten boven de kerktorens uitsteken?
Zullen Europeanen in de toekomst hun geestelijke honger en dorst moeten stillen door de leer van Mohammed? Of is het mogelijk dat onze wereld zich nogmaals vernieuwt door een nieuwe opwekking, een nieuwe reformatie van de kerk?
Bonhoeffer is een voorbeeld van iemand die leefde uit deze laatste hoop. Hij spreekt op indrukwekkende wijze van een herstel van de gemeenschap met Jezus Christus. Een herstel in de weg van bekering. Een bekering die begint met de persoonlijke belijdenis van zonde van iedere christen. Een belijdenis van alle zonden, zelfs van de meest heimelijke en ogenschijnlijk de meest onbetekende, maar die wel een vlek en een wond in het lichaam van Christus zijn.
Echter - nog steeds volgens Bonhoeffer - juist de persoonlijke zonde is zonde die ons verbindt met Adam. De persoonlijke zonde is erfzonde. En dan, met de belijdenis van onze persoonlijke zonden, belijden we ook de zonden en het verval van de kerk en haar schuld voor de verlorenheid van onze wereld.

Vierde genade
Mogen we deze bekering, deze nieuwe genade voor Europa verwachten? Het zou een vierde genade zijn, na die van de kerstening, de Hervorming en het Reveil. Een zeer grote genade voor een wereld die de genade van God veracht heeft.
Menselijkerwijs durf ik er bijna niet op te hopen. Onze cultuur, onze wereld is zo ver van God verwijderd. Zo verhard. God zal zeer krachtig moeten spreken. In de wereld, maar vooral ook in de kerk.

Belachelijke lippen
Heeft de kerk in onze wereld voldoende geestelijke kracht om woordvoerder van God te zijn? Met deze vraag komen we bij het thema van de zending die naar Europa terugkeert.
De twintigste eeuw, die voor de kerk in Europa zo treurig is geweest, was voor de kerk in andere delen van de wereld een tijd van groei en verdieping. In Azië, Afrika en Zuid-Amerika zijn bloeiende kerken ontstaan. En deze jonge kerken nemen de opdracht van de zending heel serieus.
Zending was in de negentiende en twintigste eeuw een beweging van noord naar zuid, maar dat is veranderd. Allerlei lijnen en bewegingen kruisen elkaar. Van oost naar west. Van west naar oost. Zelfs van zuid naar noord, van jonge kerken naar de oude christelijke landen in Europa en Amerika.
De zending keert terug naar Europa, naar het ontkerstende Europa, om opnieuw het evangelie te verkondigen in een wereld die Christus de rug heeft toegekeerd.
Het lijkt wel of in vervulling gaat wat in Jesaja 28:11 staat: dat de Heere door belachelijke lippen en door een andere tong tot het volk zal spreken.

Europese hoogmoed
Europa begrijpt de Bijbel, die in al onze talen vertaald is, niet meer. Maar misschien wil de Heere ons haar opnieuw leren verstaan door het getuigenis van mensen die wellicht onze talen gebrekkig spreken, maar wel de taal van de Bijbel kennen.
Zending keert terug naar Europa. Er is een beweging van zending op gang gekomen in de wereld, die Europa ziet als zendingsgebied en die ook daadwerkelijk zendelingen uitzendt naar onze wereld. Toen mij in 2003 op mijn werkterrein in Spanje werd gevraagd om mee te werken aan bezinning op de vraag wat deze dingen voor ons betekenen, had ik mijn bedenkingen. Ik geloof dat mijn Europese hoogmoed mij parten speelde. Ik vroeg mij af wat niet-Europese zendelingen voor goed zouden kunnen doen in landen waar de eigen kerk machteloos is tegen de ontkerkelijking.
Bovendien, velen van hen komen uit kerken van twijfelachtige signatuur.
En zelfs als ze gereformeerd zijn, zijn ze nog zo anders. Wat kunnen ze voor goed doen?

Hulp nodig
Maar ik ben van mening veranderd. Het is niet dat ik mijn hoop vestig op deze zendelingen. Integendeel. Velen komen zeer matig voorbereid, met zeer geringe middelen. Velen maken grote fouten en mislukken zelfs.
Maar ik geloof en ervaar dat onze eigen bronnen uitgeput zijn.Ons geloof schiet tekort, onze hoop is te gering, onze liefde te zwak om met kracht het evangelie te verkondigen in onze verloren wereld. Wij hebben hulp nodig. De Heere moet ons leren om opnieuw met kracht het evangelie te verkondigen. Hoe? Misschien, ik hoop het van harte, zal dit gebeuren door zendelingen uit Azië, Azië, uit Korea, en over een tijdje misschien uit China, uit Afrika, uit Zuid-­Amerika.
Onze vrijzinnige kerken hebben deze hulp nodig, zodat ze weer het Woord van God als Woord van God leren verstaan.
Onze rechtzinnige kerken hebben ook deze hulp nodig om de grote kloof tussen de taal van de kerk en de wereld te overbruggen. En ook om weer krachtig op God te vertrouwen.

Nieuw begrip van zending
Ik ken ze, deze zendelingen. Ik werk met hen samen. Vooral met mensen uit Zuid-Amerika, die in Spanje wonen en werken.
Sommigen met een last voor Noord-Afrika, om het evangelie onder de moslims te verkondigen. Anderen met een last voor Europa, een continent waarvoor ze diep respect hebben.
Zullen ze ons werkelijk kunnen helpen in onze geestelijke nood in Europa? Wat ze meebrengen is een blijmoedig vertrouwen op God. Een eenvoudig en praktisch geloof. Waarin ze tekortschieten is kennis van Europa. Kennis van onze wereld, met zijn vele talen, grote culturele verschillen, het verschil tussen protestantse en katholieke landen, elk land met zijn eigen geschiedenis.
Ze moeten beter beseffen dat in Europa voor het eerst in de geschiedenis zending wordt bedreven in wereld die voorheen christelijk was en dat er daarom een totaal nieuw begrip van zending nodig is.

Verharding
Mogen we verwachten dat de nieuwe zendelingen zullen helpen de kerk opnieuw in Europa te stichten? Zullen het Europese christendom vernieuwen en herstellen door nieuwe vormen van zending en evangelisatie, door dynamische kerken? Mogen we echt een herkerstening van Europa verwachten, misschien in een volgende generatie? Of moeten we de nieuwe zending naar Europa verstaan in de zin van het al geciteerde vers uit Jesaja (28:1, 12), maar nu zoals de context het waarschijnlijk verstaan wil hebben (zie 1 Kor. I4:21): als een laatste woord van God dat de boodschap door de verharding van onze volken verandert in een gericht. In ieder geval zullen de zendingen moeten begrijpen wat voor wereld Europa is. Ze moeten de identiteit en de nood van Europa kennen.
En zoals alle zendelingen zijn ze geroepen een pastorale taak te vervullen, met zelfverloochening en volharding. Om met het oog op het einde der tijden, gemotiveerd door de ontferming van de Heere Jezus met de verloren schapen in Europa, het evangelie te verkondigen. Dit evangelie is een boodschap van bekering: 'Bekeert u, want het Koninkrijk der hemelen is nabij gekomen.' Het Koninkrijk is het Koninkrijk van Christus, aan wie Europa haar identiteit ontleent.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen