BOEKBESPREKING

W. van der Zwaag:
William Carey.
Uitg. De Groot Goudriaan, Kampen; 368 blz.; € 27,50.
Van der Zwaag is een liefhebber en kenner van de geschiedenis van het Reveil en van de Puriteinen. In zijn laatst verschenen boek beschrijft hij leven van William Carey (1761-1834), pionier van de wereldzending, zoals de ondertitel luidt. Behalve pionier is Carey ook een van de grondleggers van de moderne zending en zendingswetenschap.

Het boek begint met een Inleiding, waarin Van der Zwaag een schets geeft van de kerkelijke situatie in Engeland en Schotland in de zeventiende en achttiende eeuw. Carey werd als kind gedoopt in de Church of England. In 1783 liet hij zich dopen in het riviertje de Nene, waardoor hij lid werd van de plaatselijke baptistengemeente. Onder de dissenters bestond verschil van mening over het aanbod van de genade. Tegenover degenen die beweerden dat Christus wel aan allen verkondigd mag worden, maar niet aangeboden, stelde Andrew Fuller dat de onbeperkte roeping tot geloof en bekering niet strijdig is met het soevereine genadekarakter van het evangelie. Fuller beriep zich op Jonathan Edwards, de broeders Erskine, Thomas Boston, Edward Fisher en George Whitefield ('De hele wereld is mijn parochie').
Onder leiding van Fuller ontstond de Northamptonshire Association, een verband van baptistenpredikers. Fuller stelt: als de mens de plicht heeft in Christus te geloven, hebben wij dan ook niet de plicht aan ieder mens Christus te verkondigen? In deze sfeer ontstond de roeping bij Carey om het evangelie naar India te brengen.
Carey groeide onder armelijke omstandigheden in de Midlands op. Hij werd schoenlapper. Zijn vader leerde hem lezen en schrijven. Verder was Carey autodidact. Hij werd een kenner van botanie en zoölogie. Hij verwierf zichzelf fabelachtige kennis van het Latijn, het Grieks, Hebreeuws. Hij vertaalde (gedeelten van) de Bijbel in maar liefst veertig talen, waaronder het Sanskriet, Bengali, Hindi, Oriya, Marathi, Punjabi, Telugu, Assamees. Hij sprak deze talen vloeiend en schreef er woordenboeken en grammaticaboeken voor.
Carey is ongetwijfeld een van de grootste taalgeleerden aller tijden. Carey schreef eigenlijk maar één theologisch manifest, de Inquiery (1792).
In vijf hoofdstukken legt hij een program voor zending neer. Hij bestreed de toentertijd wijd verbreide gedachte dat Mattheüs 28:18-20 alleen bedoeld was voor de apostelen. Heel de wereld heeft het evangelie nodig! De wereldzending is niet begonnen bij calvinisten en gereformeerden, maar bij de baptisten. Hoe komt dat toch? In 1792 werd de Baptist Missionary Mission opgericht. Een jaar later reisde Carey naar India, waar hij bleef tot aan zijn dood.
Met grote gedrevenheid heeft Carey ruim veertig jaar lang in India het evangelie verkondigd, later bijgestaan door William Ward en Joshua Marshman. Zij stichtten een zendingscommune naar voorbeeld van de Moravische broeders. De prille zendingsbeweging werd vaak gehinderd door de regering van Engeland, die vreesde dat de zendingsactiviteiten schade zouden berokkenen aan de economische belangen. Zo verzette Carey zich fel tegen slavernij. Ook in die strijd gingen de gereformeerden niet voorop. Carey zette bedrijven op, zodat de zending zichzelf kon bedruipen. Er werden scholen opgericht voor de armen, voor meisjes. Er ontstond een omvangrijke drukkerij. Carey sprak met hindoes en moslims, bestudeerde en vertaalde hun godsdienstige geschriften. Het is indrukwekkend om te lezen welke ontberingen men leed, welke rampen over de zendelingen sloegen, en hoe Carey zich in het geloof staande hield.
De betekenis van William Carey is vooral dat hij thematisch en strategisch heeft nagedacht over de vraag: op welke manier kan zo vlug mogelijk de gehele wereldbevolking het evangelie horen? En: hoe respecteren wij daarbij de bestaande cultuur? Ook kreeg Carey steeds meer oog voor het belang van de oecumene: kerkelijke verdeeldheid brengt grote schade toe aan het zendingswerk.
Ik zou deze mooie studie willen typeren als een populair-wetenschappelijke biografie. De auteur stelt zichzelf geen theologische vragen met betrekking tot de zending. In een meeslepend relaas wordt de lezer meegenomen in de geloofsstrijd, vreugden, moeiten en zegeningen zoals Carey die heeft ondervonden. Vele citaten uit brieven verlevendigen de beschrijving. Bijna dertig pagina's notenapparaat, een literatuuroverzicht en een register completeren het geheel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen