Heiligheid van de Naam

Ooit was er een predikant die - niet in de leerdiensten, maar in een serie boekjes - de wet van God behandelde. Zijn motivatie om als eerste aandacht voor het zevende gebod te vragen was dat 'deze mensen het eerst geholpen moesten worden'. Inderdaad neemt de nood op het terrein van huwelijk en echtscheiding onder christenen met het jaar toe, zodat zijn keuze vanuit pastorale overwegingen te verdedigen was.
Het derde gebod gaat niet over de heiligheid van het huwelijk als een door God gegeven instelling, maar over de heiligheid van Gods Naam. Het antwoord van de catechismus op de vraag of de lastering van Gods Naam nu echt zo'n grote zonde is - blijkbaar stelde de leerling die in de zestiende eeuw kerkelijk onderwijs kreeg, deze vraag al - liegt er niet om: er is geen zonde die de Heere meer vertoornt dan de lastering van Zijn Naam. Zoals Hij heet, zo is Hij. Dus wie Zijn Naam lastert, onteert Hem!

Heiligheid
Dat besef lijkt niet sterk·ontwikkeld in de christelijke gemeente, laat staan dat de gemiddelde Nederlander enig idee heeft van waarom je niet zou mogen vloeken. Is het teveel gevraagd dat allen die gedoopt zijn in de Naam van de levende God bij de bijbelse realiteit leven dat het lasteren van die Naam een immens kwaad is? Dat zou in de opvoeding van jongsaf aan het volle pond moeten hebben. We hebben het dan over de heiligheid van God, wezenskenmerk van onze Schepper. Jesaja heeft God op Zijn verheven troon gezien. Hij heeft gehoord dat de engelen riepen: 'Heilig, heilig, heilig is de Heere der heerscharen.' (Jes. 6:3) Omdat de engelen niet onder woorden kunnen brengen hoe groot God is, bezingen ze Zijn heiligheid. Ik las ergens: 'Nergens lezen we dat God liefde, liefde, liefde is, of rechtvaardig, rechtvaardig, rechtvaardig; maar wel heilig, heilig, heilig.' Die heiligheid bepaalt al de eigenschappen van God, ook Zijn liefde. En om die reden is vloeken als de lastering van Zijn Naam zo ingrijpend, omdat Zijn heiligheid wordt aangetast en Zijn liefde gekrenkt. Het is het schofferen van het heiligste van God.
Als we beginnen bij de kern, leren we de jongeren dat met de vreze des Heeren een groot ontzag voor Hem verbonden is, zodat Zijn Naam slechts met eerbied op onze lippen genomen wordt en dat we in een context van eerbied over Hem spreken.
Het is uit respect voor Gods heiligheid dat de Joden de naam JHWH niet op de lippen nemen. Dat vraagt God echter niet. Hij heeft Zijn Naam bekendgemaakt. Hij laat de profeet Joël immers schrijven dat 'ieder die de Naam des Heeren zal aanroepen, zalig zal worden'. Maar de achtergrond van de joodse overweging verdient wel onze aandacht.

Getuige van een vloek
De Heidelbergse Catechismus spreekt het Woord van God na als de cirkel rond degene die vloekt, breder getrokken wordt. In Leviticus 5:1 lezen we dat als iemand getuige is van een vloek en hij niet te kennen gegeven heeft wat de vloeker hiermee over zich afgeroepen heeft, hij 'zijn ongerechtigheid zal dragen'. Wie zijn God gevloekt heeft, zal zijn zonde dragen - de Bijbel spreekt eenduidig over de straf op de zonde bij de overtreding van het derde gebod. Verderop in Leviticus, in hoofdstuk 24, lezen we dat degene die de Naam lastert, gestenigd zal worden, wat ook voor de vreemdeling geldt. De Israëlieten vervullen hiermee een voorbeeldfunctie voor hen die niet tot het verbondsvolk behoren.
Hier ligt een zware opgave voor christenen, in een samenleving die steeds meer ontkerstent. In bepaalde bedrijfstakken is het menselijk gezien onmogelijk aan deze roeping te voldoen. Dat kan wellicht de bouw of het leger zijn. Ik maakte het ooit echter mee dat een christin omhoog keek, naar de steigers waarop werklieden maandenlang stonden om een grote kerk tegenover haar huis te restaureren: 'Hé, willen jullie mijn Koning niet beledigen?' Het maakte indruk.
Een christenwerknemer die als accountant overgeplaatst werd naar een Brabantse nevenvestiging, merkte ooit op dat 'als hij van elk ongepast woord iets ging zeggen, hij aan zijn werk nauwelijks meer toe kwam'. Dan heb je het zwaar, dan heb je de samenkomst van de gemeente nodig om op adem te komen, toegerust te worden als christen, die ten principale als schaap tussen de wolven verkeert. En dan blijft de vraag hoelang God je op een bepaalde werkplek wil gebruiken.

Televisieavond
Voor veel vloekers is de Naam van Jezus of van God een lege klank geworden. Uit het onderzoek dat de Bond tegen het vloeken ter gelegenheid van zijn jubileum liet uitvoeren, blijkt dat meer Nederlanders zijn gaan vloeken, vergeleken met het onderzoek uit het jaar 2000: nu 47 procent. Tweederde van onze landgenoten heeft de overtuiging dat mensen vloeken en andere grove taal overnemen van de tv.
Andries Knevel heeft ons er ooit op gewezen dat op een willekeurige televisieavond elk van de tien geboden overtreden wordt. Waar televisie - het gaat uiteraard om meer dan de televisie; ook om lectuur, video's, dvd's, radio en vooral internet - het voertuig van zoveel zonden naar onze huiskamers is, is het nodig in elk gezin hierover afspraken te maken. Ik ken gezinnen waarin elke gekochte video waarin een vloek klonk, in de container belandde, al was het resultaat op een gegeven moment dat alleen EO-producties nog aanvaardbaar waren. Gewetensvorming is hierin op jonge leeftijd al aan de orde.

Plaatselijk vloekverbod
Van de overheid hoeven we in onze inzet om het vloeken terug te dringen, niets te verwachten. Nauwelijks actueel is meer de discussie om het vloekverbod in de Algemene Plaatselijke Verordening op te nemen, wat in de jaren tachtig nogal eens voorkwam in een gemeente waar SGP en de voorlopers van de ChristenUnie invloedrijk waren. De Raad van State meende in 1985 dat de vloekverboden niet pasten bij de vrijheid van meningsuiting. In 2004 heeft minister Donner (toen nog Justitie) de discussie over de strafbaarstelling van godslastering heropend, maar zijn respons was vooral weerstand.
Waar ouderen in dezen een voorbeeldfunctie hebben, is het positief dat de SGP-jongeren met succes bij de voorzitter van de Tweede Kamer aandacht voor het kwetsende en platvloerse taalgebruik van sommige parlementariërs gevraagd hebben. Als de populist Geert Wilders bij herhaling een minister 'knettergek' verklaart, als oud-minister Pronk de premier voor een leugenaar uitmaakt, zijn dit slechte voorbeelden van taalgebruik die verloederend werken.

Streven naar het positieve
Wie zich onder christenjongeren begeeft, ontdekt dat het gebruik van schuttingwoorden en zelfs vloeken hen niet vreemd is. Een leerlinge van een reformatorische school zei me recent ze dagelijks te horen! Dat wéégt, als we gezien hebben hoe zwaar God aan deze zonde tilt. En dat weegt omdat deze jongeren niet gedachteloos maar bewust vloeken.
De Heere zal niet onschuldig houden die Zijn Naam ijdel, zinloos gebruikt. Wie zich daarvan innerlijk bewust is, staat anders in het leven. Die streeft naar het positieve: niet het voorkomen van vloeken, maar het heiligen van de Naam van God.
De Driebergse oefenaar Wulfert Floor zei ooit in een preek over het derde gebod dat duizenden mensen denken door niet te vloeken en niet te stelen de reis naar de eeuwigheid konden maken, maar dat Jezus voor zulke mensen geen betekenis had. Genade voor godslasteraars is er immers alleen dankzij Hem, Die tot Zijn Vader bad: 'Ik heb hun Uw Naam bekendgemaakt, en zal die bekendmaken, opdat de liefde waarmee U Mij hebt liefgehad, in hen is, en Ik in hen.' (Joh. 17:26)
                                                        ***

 Laat de Bond tegen het vloeken in christelijk Nederland geen arbeidsterrein meer hoeven te zien. Laat deze Bond zijn energie kunnen besteden aan openbare scholen, treinreizigers of voetbalsupporters.
Ondertussen bidden wij dagelijks de eerste bede van het volmaakte gebed: 'Uw Naam worde geheiligd.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen