Welke weg moet synode gaan?

Drs. J. Broekman:
Zeker, het is nodig dat de predikant een academische scholing houdt en dat de kerkelijk werker duidelijkheid krijgt over zijn status in de kerk.
Er is nogal wat frustratie onder een groep kerkelijk werkers over hun positie binnen de kerk en binnen de gemeente. Op het werkveld voelt de kerkelijk werker zich vaak 'het hulpje van de dominee' of 'loopjongen' en menig gemeentelid kijkt ook zo tegen hem of haar aan. Vaak wordt, ook door kerkenraden, aan hem of haar niet de plaats toegekend die bij de kerkelijk werker hoort. Er wordt nogal eens voorbijgegaan aan de specifieke opleiding die de kerkelijk werker genoten heeft.
Kerkelijk werkers zijn specialisten op terreinen als pastoraat, catechese, evangelisatie of gemeenteopbouw. Van deze specialismen wordt te weinig gebruik gemaakt. Het zou goed zijn als in het beleidsplan van de gemeente een goede omschrijving gegeven werd van de kerkelijk werker en zijn of haar taak. Dit schept duidelijkheid, ook naar de gemeente toe. Er moeten terreinen komen waar de kerkelijk werker de eerste verantwoordelijkheid krijgt. Dit voorkomt frustraties en het 'loopjongen-imago'.
Er zijn kerkelijk werkers die menen dat die frustraties opgeheven worden door hen, na een aanvullende studie, te 'promoveren' tot predikant. Naar mijn persoonlijke mening is dat niet de weg en moet de synode die weg ook niet opgaan in haar besluitvorming. Men zal verder moeten studeren om in het predikantsambt geroepen te kunnen worden. En daarbij is het beheersen van de grondtalen niet alléén het argument, maar vooral ook de wetenschappelijke beoefening van de theologie. Ik ben niet voor het instellen van een vierde ambt. Dat maakt de verwarring over de positie van de kerkelijk werker alleen maar groter. Als iemand met frustraties rondloopt, is dat niet goed te maken met een preekconsent of een vierde ambt. Laat de gemeente wennen aan het begrip 'kerkelijk werker' en laat de synode erop toezien dat de kerkelijk werker de plaats in de gemeente krijgt die hij of zij verdient.

Drs. J. Broekman is kerkelijk werker in de hervormde gemeente te Voorthuizen en secretaris van de hervormd-gereformeerde sectie in de Vereniging van Kerkelijk Werkers.

Ds. R.H. Kieskamp:
Naar mijn overtuiging moet de synode allereerst helder krijgen wat vanuit de Schrift de taak van de kerk is. In Leren leven van de verwondering heeft de Protestantse Kerk uitgezegd kerk van het Woord te willen zijn.
Dat is een onopgeefbaar uitgangspunt. Het betekent dat alles in de kerk erop gericht dient te zijn dat het Woord en daarin de boodschap van dat Woord maximaal uit de verf zal komen. Het evangelie van genade in Christus voor door de zonde verloren mensen, zoals zichtbaar in de beide sacramenten, dient door de kerk hoorbaar in alle toonaarden uitgebazuind te worden. Dat betekent ook dat het noodzaak is voor de predikant vast te houden aan een academische vorming. De heilige godgeleerdheid kan niet met minder toe.
Dat betekent verder dat we niet af dienen te stappen van het drievoudig ambt. De ambtstructuur van profeet, priester en koning zijn zowel in het Oude Testament als in het Nieuwe diep en grondig verankerd. Hun hoogtepunt vinden ze in het drievoudig ambt van Christus als onze hoogste Profeet, onze enige Hogepriester en eeuwige Koning. Ook heeft dit drievoudig ambt relatie tot onze drie-enige God, Vader, Zoon en Heilige Geest.
Voor zover de Schrift meer dan drie ambtstaken noemt zijn deze te beschouwen als variaties op de bovengenoemde drie ambten. Dat betekent voor de kerkelijk werker dat gezocht moet worden naar een variatie op de huidige ambten en niet naar een vierde ambt. Zelf denk ik met dr. A. Noordegraaf aan het diakenambt, niet aan een dienend ouderling, zoals ik eerder suggereerde. Je zou kunnen spreken over de kerkdiaken, naast dus de kerkelijk werker die, zoals nu, buiten het ambt blijft arbeiden. Deze kerkdiaken zou in noodsituaties alle ambtelijke taken van het predikantschap kunnen verrichten.

Ds. R.H. Kieskamp is hervormd emeritus predikant te Lienden en lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond

Ds. D.Ph.C. Looijen:
Wanneer een werker in dienst treedt van de IZB en in een gemeente aan het werk gaat, krijgt hij of zij de positie als van een kerkelijk werker. Het toezicht en de rechtspositie zijn bij ons gegarandeerd. Op deze manier hebben wij tamelijk veel ruimte om 'creatieve oplossingen' toe te passen.
Zo kunnen wij een academisch opgeleide theoloog inzetten op plaatsen waar normaal gesproken een predikantsplaats gevestigd zou moeten worden. In situaties waarin sprake is van een missionair experiment en een predikantsplaats ontbreekt, is het een uitkomst om toch met een predikant aan het werk te kunnen gaan. Immers de financiën zijn vaak nog ontoereikend en ook een eigen kerkenraad ontbreekt soms, al zal er altijd sprake zijn van een ambtelijke verankering. Het is dan een uitkomst om iemand die tot het predikantschap bevoegd is te laten werken op een plek waar ook de sacramenten bediend kunnen worden.
Omgekeerd zou ik ervoor pleiten aan werkers die niet academisch in de theologie zijn geschoold een ruimere bevoegdheid te geven. Ik hoor onder evangelisten die werkzaam zijn in een project dat gericht is op de vorming van een nieuwe gemeente steeds vaker de vraag of zij ook sacramenten mogen bedienen. Immers, door hun dienst komen mensen tot geloof. Men verwacht dat deze 'boodschapper van God' hen ook doopt en met hen de tekenen van brood en wijn deelt.
Ik zou er vanuit een missionair perspectief voor pleiten dat deze kerkelijke werkers op de plaats waar zij werken de bevoegdheid krijgen om niet alleen samenkomsten te leiden, maar ook de sacramenten te bedienen. Zij worden vanuit verschillende invalshoeken begeleid en lopen niet het risico om naar eigen inzicht een eigen kerkje te beginnen.

Ds. D.Ph.C. Looijen is predikant-directeur van IZB, voor zending in Nederland.

Drs. N.C. van der Voet:
De discussie over de positie van de kerkelijk werker in de Protestantse Kerk heb ik met verbazing gevolgd. Alom is er waardering voor wat kerkelijk werkers doen en tegelijk is er huiver in de synode om de positie van diezelfde kerkelijk werker kerkordelijk te versterken. Ik juich het toe als hbo-theologen niet op gelijke maar wel op gelijkwaardige wijze aan die van universitair opgeleide theologen gaan functioneren in de gemeente.
Ze moeten dan ook een plek krijgen in de kerkenraad en onder bepaalde voorwaarden op de preekstoel. De bediening van de sacramenten en het inzegenen van een huwelijk zou hen dan ook kunnen toekomen. Onze kerk moet eens rondkijken op een christelijke middelbare school. De sectie godsdienst wordt bemand door academici en hbo'ers. Die hebben niet in alles dezelfde bevoegdheden en ze vullen elkaar probleemloos aan. Er is ook geen enkel statusprobleem. Zo kan het ook in een kerkelijke gemeente.
Zo kan het niet alleen, zo zal het hoogstwaarschijnlijk in de toekomst ook gaan. Het aantal universitair opgeleide theologen zakt en het aantal hbo-theologen stijgt. Ik stel me voor dat over enige jaren gemeenten die nu bijvoorbeeld bediend worden door drie predikanten, in de toekomst bearbeid worden door één predikant en twee kerkelijk werkers. Dan moeten die kerkelijk werkers wel een deel van de verantwoordelijkheid van predikanten kunnen overnemen. De predikanten moeten ook hun solo-positie opgeven en bereid zijn in teamverband te werken.
Een kerkelijk werker moet terdege opgeleid zijn. Het is mede aan de kerk om de eisen voor zo'n opleiding te bepalen. Universitair opgeleide theologen zullen ook altijd nodig blijven. Ik hoop dat de synode tot praktische keuzes komt die principieel goed verankerd worden. Ik zeg het in deze volgorde. Als we namelijk beginnen bij de principes lopen we het gevaar dat die te gemakkelijk samenvallen met de huidige praktijk.

Drs. N.C. van der Voet is docent Godsdienst Pastoraal Werk aan de Christelijke Hogeschoo[ Ede.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen