Meer dan één vrouw

Het zal een bijbellezer niet ontgaan dat er situaties in de Schrift voorkomen waarin een man meer dan een vrouw heeft. Het is niet moeilijk daar een aantal voorbeelden van te geven. Meteen al na de zondeval treffen we Lamech aan met twee vrouwen: Ada en Zilla. Daar is verder ook Abraham, die naast Sara later Hagar tot vrouw neemt. Jakob was getrouwd met Rachel en Lea en had nog twee bijvrouwen, Bilha en Zilpa. Ezau nam ook twee vrouwen. Elkana was getrouwd met Hanna en Peninna.
De richter Gideon had vele vrouwen! Richter Abdon had maar liefst veertig zonen. Die zal hij toch niet bij een vrouw verkregen hebben!? Priester Jojada zoekt voor koning Joas twee vrouwen. David heeft als koning vele vrouwen en bijvrouwen. Koning Salomo spant de kroon met zevenhonderd vrouwen en driehonderd bijvrouwen.

Ongeloof of bedrog
Hoe moeten we hierover oordelen? Is deze praktijk niet in strijd met het bijbels getuigenis over het huwelijk? Hoe rijmen we het dat mannen die de HEERE vreesden, met meerdere vrouwen getrouwd waren?
Een antwoord op deze vraag is niet gemakkelijk. In bepaalde gevallen was het hebben van twee vrouwen vrucht van ongeloof (Abraham) of bedrog (Jakob). Misschien was het feit dat een vrouw onvruchtbaar was een reden om er een vrouw bij te nemen (Elkana), opdat er toch nageslacht zou zijn. Wat de vele vrouwen van de koningen David en Salomo betreft, zouden we kunnen attenderen op het verschijnsel dat Oosterse vorsten in de regel een groot aantal vrouwen onderhielden als vertoon van macht en invloed. Daarmee is deze praktijk ondertussen allerminst goedgepraat.

Oude en Nieuwe Testament
In het Oude Testament vinden we geen expliciete afwijzing van polygamie. Er is zelfs wetgeving die ervoor moet zorgen dat een man niet de zoon van zijn geliefde vrouw bevoordeelt boven de zoon van de minder geliefde vrouw (Deut. 21:15-17).
Anderzijds wordt de koning scherp gewaarschuwd tegen het hebben van vele vrouwen ‘opdat zijn hart niet afwijke’ (Deut. 17:17). De geschiedenis van koning Salomo met zijn vele buitenlandse vrouwen illustreert op trieste wijze dat deze waarschuwing uit Deuteronomium niet ongegrond is (1 Kon. 11:3-8).
Verder worden we in de Schrift in alle eerlijkheid deelgenoot gemaakt van de narigheid en ellende die het hebben van meer dan een vrouw met zich meebrengt.
Het Nieuwe Testament gaat duidelijk uit van het monogame huwelijk, vaak met een beroep op de schepping (Matth. 19:4-6; Mark. 10:6-9; 1 Kor. 7:2; Ef. 5:31). Overspel wordt als zonde aangeduid (Mark. 6:18; Joh. 8:3-11; Rom. 13:9). Paulus verordent dat een ouderling of diaken man van één vrouw is (1 Tim. 3: 2, 12; Tit. 1:6). Dat was kennelijk geen vanzelfsprekendheid in de situatie waarin de vroegchristelijke gemeenten zich bevonden.

Wachten op vervulling
Hoe nu te oordelen over de huwelijksmoraal vanuit het Oude Testament? Dat polygamie in strijd is met Gods getuigenis en met Zijn bedoeling met het huwelijk moge duidelijk zijn. De oudtestamenticus Th.C. Vriezen noemt polygamie in het Oude Testament daarom een voorbeeld van een ‘onvoltooid moment’ in ethisch opzicht. Polygamie is in strijd met Gods inzetting, maar God heeft het ‘geduld’ onder het oude verbond.
We kunnen dit verbinden met wat Calvijn schrijft over de diepe wezenlijke eenheid tussen Oude en Nieuwe Testament wat betreft het verbond enerzijds en het onderscheid wat de bediening ervan betreft anderzijds. Er is een aantal zaken vanuit het Oude Testament dat heen wijst naar en wacht op vervulling Dat betekent allerminst dat God onbetrouwbaar of grillig zou zijn, wanneer Hij bepaalde zaken voor een tijd duldt. Het betekent volgens Calvijn wel dat God Zich in bepaalde tijden in verschillende vormen heeft aangepast ‘al naar Hij wist dat voor iedere tijd nuttig was’ (Institutie, II.11.13).

Gemeente
Het mag ons in dezen altijd weer verwonderen dat de Schrift het beeld van een huwelijk tussen man en vrouw gebruikt om de verhouding van Christus en Zijn gemeente aan te duiden. Christus heeft de gemeente zo liefgehad, dat Hij Zich voor haar tot in de dood heeft overgegeven, om Zichzelf die ene Bruid voor te stellen, zonder vlek en zonder rimpel, heilig en onberispelijk.

Vragen voor de rubriek ‘Bijbeltekst begrepen’ kunnen worden ingestuurd naar de redactie (adres zie colofon op pag. 9) of gemaild naar geref.bond@tiscali.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen