Wie Israël zegent …

Ligt er niet een veel sterkere relatie tussen de toekomst van de Protestantse Kerk en haar visie op Israël, het volk van Gods verbond, dan veelal gedacht wordt? De kerk is enerzijds druk met bezuinigingen en geeft anderzijds jeugdwerk en missionair werk alle aandacht, omdat de voortgaande neergang in ledental haar hiertoe brengt. En dit werk moet gebeuren, want we hebben de roeping het komende geslacht de woorden van God in te scherpen en we willen hen bereiken die van geen evangelie weten. We hopen op groei, ook in de gemeente.

Genesis 12
Ik herhaal de opmerking over de relatie tussen onze visie op Israël en het welzijn van de Protestantse Kerk. Ik denk dan aan het feit er voortdurend stemmen klinken die de onopgeefbare verbondenheid met Israël ter discussie willen stellen, het meest recent verwoord in de stellingname van synodelid dr. H. Veldhuis. Ik denk aan alle geluiden waarin onvoorwaardelijke solidariteit met Israël niet gevonden wordt.
Ik denk dan vooral aan het bekende woord uit Genesis 12, waar Abram geroepen werd, de aartsvader van Israël. ‘Ik zal zegenen wie u zegenen en vervloeken wie u vervloekt’, zegt God. We hebben het volk van de Joden niet lief om er zelf beter van te worden, maar omdat zij het bewijs van Gods genadige verkiezing en onverbrekelijke trouw zijn. Maar wie in de gebeden en daadwerkelijke steun om Israël heen staat, ervaart als een gift wel de zegen van God.
Een bewijs ervan is Rachab, de prostituee uit Jericho die door God in Hebreeën 11 tussen de geloofshelden gezet wordt. Omdat zij de verspieders met vrede ontvangen had, werd haar leven gespaard. Het omgekeerde geldt ook: een vloek voor allen die het volk van de Joden vloeken. Adolf Hitler tekent voor het bewijs.

Gods ontferming
In de beloften van God vinden we ons houvast, ook ten aanzien van Israël. Hij zal Zijn volk niet verstoten en de keus die Hij deed, is onberouwelijk. Voor Paulus hierover in Romeinen 9 gaat schrijven, verwoordt hij met nadruk dat hij ‘in Christus de waarheid spreekt’ en dat de Heilige Geest getuigenis aan zijn geweten geeft. God heeft Zich over Israël ontfermd en daarin ligt het teken dat Zijn Naam over de hele aarde verkondigd zou worden. Hier, in Romeinen 9:17, raken we aan de reden van de band die de kerk altijd met Israël zal hebben.
Dat raakt het geloof in Gods verkiezing en barmhartigheid, die volgens Zijn eigen plan verwerkelijkt wordt. Dat is een andere insteek dan dat we zien wat voor ogen is. Ik kan me niet van de gedachte losmaken dat er inzake de zegen voor de Protestantse Kerk het voor haar cruciaal is dat ze onvoorwaardelijk loyaal is aan het Joodse volk, aan Israël. Omdat God dat gezegd heeft. Is de neergang van de kerk niet toe te schrijven aan ongeloof en ongehoorzaamheid ten aanzien van kernzaken van het belijden? Ja, dat is zeker een factor geweest – en daarbij rekenen we de visie op het volk van Gods verbond als een kernthema inzake het belijden.

Dieper zien
Noch ten aanzien van de kerk – zij blijft het lichaam van Christus, ondanks haar vaak deplorabele toestand –, noch ten aanzien van Israël mogen we inzetten bij wat voor ogen is. De Schrift leert ons dieper kijken. Waar we uitgaan van de werkelijkheid die te zien is, komen we tot andere conclusies.
Politieke vragen kunnen ten aanzien van Israël zelfs afleiden van diepere bezinning. Tot politieke uitspraken is de kerk niet geroepen, wel tot grondig nadenken over de positie van Israël in het heilshandelen van God en de betekenis daarvan voor de kerk van Christus.
De situatie in het Midden-Oosten is verdrietig, complex en naar menselijke maatstaven uitzichtloos. Het conflict tussen Israëli’s en Palestijnen heeft zich sinds 2003 alleen maar verdiept. Dat verstoort voor veel gemeenteleden de band met Israël, waar bijkomt dat veel theologen de positiekeuze van de kerk in de decennia na de Holocaust niet meer delen. De theologische liefde voor Israël is bekoeld als we een vergelijking met de jaren zeventig maken, helaas (en onbegrijpelijk!) ook in de kring van de Gereformeerde Bond.

Intensief verbonden
Uit de nota Het Israëlisch-Palestijns- Arabisch conflict, die de synode morgen bespreekt, blijkt hoe de keuze van de kerk haar ‘onopgeefbare verbondenheid met Israël’ uit te spreken, verbonden is met de actualiteit. Het is een leerzame passage die dit in kaart brengt. Door de gereformeerde synode wordt kort na de Jom Kippoeroorlog van 1973 de verbondenheid met Israël voor het eerst benoemd. Ik citeer: ‘Exacte antwoorden zijn moeilijk te geven, maar als christenen kunnen we niet anders dan onze verbondenheid uitspreken met het volk Israël, omdat ons beider bestaan op de meest intensieve wijze met elkaar is verweven.’
Het zijn woorden die bewust gebezigd werden, toen en omdat het Joodse volk in zijn bestaan bedreigd werd. Maar, is het Joodse volk de eeuwen door niet in zijn bestaan bedreigd, tot op vandaag? Als we dat erkennen, vervalt er veel aan situatiegebonden argumentatie om Israël te steunen en blijft vooral gelden dat Israël en de kerk op de meest intensieve wijze verbonden zijn.
Het woord ‘onopgeefbaar’ inzake de verbondenheid werd door de gereformeerde synode gebruikt na een televisieserie over de Holocaust. Tegen de achtergrond van de verschrikkingen van het Hitlerregime en het weer opkomende antisemitisme klinkt dit bijvoeglijke naamwoord. Het is winst dat het woord ‘onopgeefbaar’ voor onze verbondenheid met Israël gebruikt wordt en ook in de kerkorde een plaats heeft. Beseft moet dan wel worden dat de grond hiervoor niet ligt in het lijden van de Joden – want ook Palestijnen lijden enorm door het conflict in het Midden-Oosten en andere volken lijden ook! – maar omdat er sprake is van een onopgeefbare relatie van God met Israël.

Gehoorzaam aan de Thora
Het is sterk de vraag of de Protestantse Kerk zich een oordeel moet vormen over de complexe (politieke) situatie in het Midden-Oosten. Juist waar de omstandigheden snel kunnen wisselen, moet de kerk hierin haar kracht niet zoeken. Op morele oordelen van een in Lunteren vergaderende synode zit niemand in Jeruzalem, Bethlehem of Gaza te wachten.
Wat dan wel? Behalve onze onvoorwaardelijke solidariteit met Israël dient de kerk op te komen voor vrede, gerechtigheid, verzoening. Daarover kan het binnen de kaders van loyaliteit ook gaan in het gesprek met Israël. Dr. M. van Campen heeft er in een lezing voor Protestants Nederland afgelopen juni op gewezen dat Gods zegen voor Israël om te mogen wonen in het land ‘nooit en nergens los staat van Israëls bekering en gehoorzaamheid aan de Thora. Dat aspect mag ook vandaag niet verzwegen worden.’ Profeten moesten het volk steeds weer oproepen om recht te doen. Micha zegt: ‘Wat eist de Heere van u dan recht te doen, en weldadigheid lief te hebben, en ootmoedig te wandelen met uw God?’

Diaconaat
Hier ligt de roeping tot barmhartigheid en diaconaat. Van het orthodox-joodse Shaare Zedekziekenhuis in Jeruzalem gaat een getuigenis uit, omdat iedereen er hulp ontvangt, onafhankelijk van ras of geloof. Het woord van Micha is via Israël tot de kerk gekomen – en daarin ligt ook onze roeping met hen om te zien naar Palestijnen, Arabieren en zoveel andere volken. Die innerlijke betrokkenheid moet niet tegen elkaar weggestreept worden. Als ik meer om mijn oudste broer geef, heb ik toch geen tekort aan liefde voor mijn zussen?
Ondertussen verdriet het ons (toch?) dat Joden grotendeels nog altijd de Messias verwerpen, de gekruisigde en opgestane Zoon van God. Paulus kon er niet mee leren leven en doet daarom een gebed tot hun zaligheid. Daarin mag de kerk voorgaan, omdat we via Israël de Schriften ontvangen hebben en omdat Israëls Messias onze Zaligmaker is, onze Heere. Dat zou mooi zijn, volgende week tijdens de synode: een aanhoudend gebed voor Israël. Dan zijn alle volken goed af.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen