Verkiezing is ook een last

De aard van het gesprek over de nota Het Israëlisch-Palestijns-Arabisch conflict heeft te maken met de door het moderamen gekozen route: geen discussie die gekoppeld is aan besluitvorming, maar het zoeken naar verheldering van standpunten. Daardoor bleef er communicatie en beantwoordde deze vergadering aan haar doel.
De relatie van de kerk met Israël is gelukkig zo’n aangelegen punt dat een brede bezinning gezocht wordt. Het is een onderwerp waarover niet met ‘de helft plus 1’ besloten kan worden. Synodepreses ds. G. de Fijter kondigde voor de maand januari een aantal hoorzittingen aan, waarop het grondvlak zich over het onderwerp kan uitspreken. Het lijkt me goed als een met de kerk verbonden organisatie als het Centrum voor Israëlstudies zich dan ook presenteert.

Onderstaand een impressie van het gesprek, waardoor inzichtelijk wordt welke gedachten er inzake Israël en de Palestijnen in de kerk leven.

Ds. J.C. Bos (classis Haarlem) vroeg of de nota recht doet aan het leed van de Palestijnen.
Ds. mevr. Y. Voorhaar (classis Arnhem) vond dat onvoldoende duidelijk was dat het conflict niet gaat tussen gelijkwaardige partners. ‘Israël is, met de Verenigde Staten achter zich, een sterke macht, al keur ik zelfmoordacties uiteraard af ’. Ze vroeg of de kerk zich niet kon inzetten voor een atoomvrij Midden-Oosten.
Ds. P.L. de Jong (classis Rotterdam) reageerde: ‘Een andere ongelijktijdigheid is veel belangrijker: Israël is al eeuwen onderdrukt. Waarom heeft Israël atoomwapens? Omdat wij in Europa het erbij laten zitten. En waarom heeft Iran atoomwapens? Dát is duidelijk.’
Mevr. diaken A. van Ommen-van Oortmerssen (classis Winterswijk) zei dat de situatie zo ingewikkeld is dat we nooit een evenwichtig rapport krijgen. ‘De Palestijnen worden door de Arabieren als underdog gebruikt. Het gaat om het conflict Israël-Arabië.’

Drama en wonder
Ds. R.J. van Elderen (classis Amersfoort) zag geen spanning tussen loyaliteit aan Israël en de diaconale roeping van de kerk ten aanzien van de Palestijnen. ‘Bij God is geen partijdigheid, Hij zal niemand voortrekken.’
Ds. P.L. de Jong reageerde: ‘Waarom zegt u niet dat God het met Israël langer volhoudt dan met andere volken, die al niet meer bestaan? U houdt het met uw eigen kinderen toch ook langer uit dan met die van de buren? Israël is Gods uitverkoren volk – en laten we goed bedenken: verkiezing betekent ook een last.’
Dr. H. Veldhuis (classis Tiel) vroeg met een citaat van prof. Th.C. Vriezen waarom er in Nederland zo weinig sympathie is voor het Palestijnse volk, ‘hét drama achter het grote wonder van Israël’. Hij verwees naar de Zuid-Afrikaanse bisschop Tutu, die gesproken heeft over een droom voor Israël en de Palestijnen. Hij pleitte ervoor alle feiten te wegen binnen het kader van het internationale recht.
Ds. P.L. de Jong reageerde: ‘Kunt u ook zeggen hoe prof. Vriezen dacht over de leiders van de Palestijnen? Je kunt inderdaad de nood van de Palestijnen bagatelliseren, maar ook de angst van Israël. En wat Tutu betreft: waarom horen we hem niet over de verschrikkelijke situatie in Zimbabwe en het beleid van Mugabe?’
Dr. H. Veldhuis: ‘We zijn in een én-én-situatie (hoe verhoudt de kerk zich tegelijk tot Israël en tot de Palestijnen? ) geraakt door eenzijdige waarnemingen en een verkeerde theologie.’

In Abraham
Ds. J.D. Kraan (classis Buitenpost) vond alle verhalen over de roeping en verkiezing van Israël best, maar ‘in Abraham zullen alle volken gezegend worden’. Hij stelde voor in de kerkorde niet meer te spreken over verbondenheid met het volk Israël, maar met het Joodse volk.
Ds. H. Keegstra (classis Ede) reageerde: ‘Kerk en staat zijn in Israël niet te scheiden. Als we dat wel doen, maken we ons gemakkelijk van een probleem af.’
Oud.-kerkrentmeester M. Visser (classis Alkmaar) vroeg of de vervangingstheologie (dat de kerk de plaats van Israël heeft ingenomen) echt afgedaan heeft.
Dr. H. Veldhuis pleitte voor een bijbels-theologische commissie die het denken over Israël in kaart gaat brengen.
Ds. R. van den Beld (classis Zeist) zei dat het gesprek uiteindelijk gaat over hoe we over God denken. Hij pleitte voor gewetensvorming inzake de onopgeefbare verbondenheid met Israël en citeerde de Joodse schrijver Amos Oz: ‘Er kan niet één oplossing komen, als Israël en de Palestijnen pijn voelen.’
Oud.-kerkrentmeester K. van de Wetering (lutherse synode) noemde als kern de vraag of het gaat om de notie Israël of om de natie Israël.
Ds. L.P. Blom (classis Harderwijk) zei dat de kerken in Europa medeschuldig zijn inzake de Tweede Wereldoorlog en de kerk zich nu moet hoeden voor grote politieke uitspraken.
Ds. L.W. van der Sluijs (classis Nijkerk) miste aandacht voor de Messiasbelijdende Joden.
Ds. P.L. de Jong gaf aan dat de verwoording ‘onopgeefbaar verbonden’ met Israël nodig is, omdat er ‘kennelijk wat gebeurd is. En wat de kerk nog aan fouten maakt, déze fout mag ze nooit meer maken.’
Ds. J. Stelwagen (visitator-generaal) zei dat de kerk na 1945 geluisterd heeft naar een oorverdovende stilte, omdat er geen Jood meer was.
Prof.dr. K. Spronk (lid van de Generale Raad van Advies) vergeleek ds. P.L. de Jong en dr. H. Veldhuis (in wie twee voorname denklijnen gepersonifieerd zijn, red.) met Jeremia en Chananja, profeten die met overtuiging tot tegengestelde adviezen kwamen. ‘Wie heeft er gelijk? Laten we ons door het Oude Testament laten leiden.’

Bidden om vrede
De winst van een ruim zes uur durend gesprek was dat gezocht is naar een bijbelse fundering van de relatie van de kerk met Israël en Palestijnen, waarbij de verschilpunten aan het licht kwamen: kun je loyaal zijn aan het volk zonder land en staat erbij te betrekken? Hoe duid je de geschiedenis van het conflict met de Palestijnen? Dat zoeken gaat door, op weg naar de besluiten van april 2008. Of gaat het zoeken naar de blijvende betekenis van Israël – en daarin naar het handelen van God – vérder door?
Oud. M. Koman (classis Heusden) verwoordde het zo: ‘Het conflict in het Midden-Oosten zal duren tot de wederkomst van Jezus. Is dat fatalisme? Nee, dat is bidden om vrede voor Jeruzalem.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen