BOEKBESPREKING

Opnieuw heeft dr. J. van Eck in de serie Commentaar op het Nieuwe Testament een deel geschreven. Eerder verscheen van zijn hand een commentaar op het boek Handelingen, nu op de brieven Kolossenzen en Filemon. Bijbelverklaringen kunnen soms erg vermoeiend zijn, maar dat geldt zeker niet voor dit boek. Op een fijngevoelige manier legt dr. Van Eck de bijbeltekst uit. Hij proeft de woorden, met veel aandacht voor de nuances in grammatica en woordbetekenis. Hij plaatst de tekst in het perspectief van het Oude Testament en de Grieks-Romeinse cultuur waarin Paulus en zijn lezers leefden. Duidelijk is te merken dat Van Eck als (voormalig) classicus daar goed in thuis is. Hij weet in een prettig leesbare stijl een schat aan gegevens naar voren te brengen. De bijbeltekst krijgt hierdoor extra kleur en diepte, en gaat leven voor de lezer.
Op een heerlijk nuchtere manier gaat de auteur om met wetenschappelijke discussies. Hij doet niet mee aan napraterij. Hij is oorspronkelijk, maar absoluut niet provocerend of recalcitrant naar anderen. Hij neemt zijn gesprekspartners serieus en kiest voor een eigen positie. Ook de stem van oudere verklaringen zoals Calvijn en de kanttekeningen van de Statenvertaling krijgen we te horen, dikwijls met instemming.
Enkele voorbeelden uit het boek. Naar aanleiding van Kolossenzen 1:2 weidt de auteur uit over de woorden ‘in Christus’. De vertaling ‘door Christus’ wijst hij op taalkundige gronden af. Hij stelt dat ‘in’ moeilijk iets anders kan aanduiden dan ‘de plaats waar men zich bevindt’. Hij verbindt dit met Handelingen 17:28. Paulus beschrijft daar de relatie van de mens met God met de woorden: ‘in Hem leven wij, bewegen wij, en zijn wij.’
Het gaat hier om een ‘ruimte’ of ‘leefklimaat’, mits men deze woorden maar niet onpersoonlijk opvat. ‘Het gaat om God, om Christus. Die scheppen niet alleen het klimaat waarin de gelovigen leven, zij zijn het ook. Door het geloof waren de Kolossenzen in verbinding met de levende Christus gekomen. Het was Christus die nu hun zijn, doen en denken bepaalde. Hij bepaalde niet alleen hun leefklimaat, Hij was het. De gedachte dat Christus degene is in wie de gelovigen leven en zich bewegen, beheerst de hele brief.’
Een ander voorbeeld van het zorgvuldig proeven van woorden, is een passage over het kruis (1:20). Kruisiging was ‘niet iets waarbij men, zoals nu, meteen aan Jezus dacht. Tot lang na Paulus’ tijd was het een gewone executiemethode die toegepast werd op slaven, opstandelingen en de allerergste misdadigers, voor zover het geen Romeinse burgers waren. De lezers van Kolossenzen hebben bij de woorden ‘het bloed van zijn kruis’ niet aan een verstilde icoon, maar aan een bloedend, van pijn verwrongen lichaam hangend aan een kruis gedacht. Bij ‘kruis’ dacht men ook niet in de eerste plaats aan lijden, maar aan schande, misdaad, straf. Het kruis hoorde in de sfeer van het afgezworene, het vervloekte, het voor God en mensen afgeschrevene. Hoe schokkend moet het voor de eerste hoorders van het evangelie zijn geweest dat God zich in die sfeer wilde begeven.’
Het is verleidelijk om nog veel meer te noemen. Bijvoorbeeld de boeiende uitleg over Paulus’ houding tegenover de slavernij. De auteur betoogt dat Paulus uiteindelijk de afschaffing van de slavernij op het oog heeft. Men leze daarvoor zelf het boek.
Eerlijk gezegd heb ik genoten van dit commentaar. Het was verfrissend, alsof het stof van teksten afgeschud werd en de woorden Gods gingen schitteren. Helder, interessant en vol aanzetten tot persoonlijke overdenking.
Als predikant heb ik dit commentaar gebruikt bij het voorbereiden van bijbelkringen. Dat is goed bevallen. Het boek reikt zowel uitleg als meditatieve gedachten aan. Sommige passages nodigen uit om een preek te gaan maken. Enkele gedeelten zijn zo eenvoudig en meditatief van aard dat ik stukjes ervan voorgelezen heb bij de opening van een bijeenkomst.
Kortom, een boek dat het aanschaffen en lezen waard is. Het is een nuttige aanvulling op andere commentaren. Een boek voor theologen, maar ook zeker geschikt voor gemeenteleden die zich willen verdiepen in Kolossenzen en Filemon. Van harte aanbevolen. Dr. Van Eck weet de brief dichtbij te brengen. En ik spreek de hoop uit dat er nog meer van zijn hand mag verschijnen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen