BOEKBESPREKING

Aurelius Augustinus:
De  weg komt naar u toe. Preken over teksten uit het Johannes-evangelie.
Uitg. Damon, Budel; 365 blz.; € 34,90.
Is er sprake van een Augustinus-reveil? De laatste jaren verschijnen in ons taalgebied steeds meer solide studies over Augustinus en zijn theologie. Daarnaast worden zijn belangrijkste werken herdrukt en zien nieuwe vertalingen het licht. Een belangrijke aanjager van deze nieuwe aandacht voor de kerkvader en zijn spiritualiteit, is het Augustijns Instituut in Eindhoven (zie www.augustinus. nl). Van daaruit zijn verschillende vertaalprojecten in gang gezet met een zwaar accent op de preken van Augustinus. Nu waren al verschillende preken in het Nederlands vertaald, onder andere door Christine Mohrmann (1948) en Gerard Wijdeveld in de jaren tachtig. Daarna verschenen bij Ambo voornaam uitgegeven prekenseries over onder meer het evangelie naar Mattheüs. Uitgeverij Damon heeft die fakkel inmiddels overgenomen.
In De weg komt naar u toe zijn alle 43 bewaard gebleven preken uit het evangelie naar Johannes gebundeld. Een vertaalteam met daarin onder andere Vincent Hunink en Annemarie Six-Wienen heeft daarmee opnieuw een rijke bron voor de hedendaagse lezer ontsloten.
Hans van Reisen, de studiesecretaris van het Augustijns Instituut waarschuwt in zijn inleiding: het is gemakkelijk om iemand met een los fragment enthousiast te krijgen voor de preken van Augustinus. Maar wie echt aan het lezen slaat, zal merken dat zijn preken weerbarstig zijn. Augustinus schrijft in een andere tijd en cultuur. Achter bepaalde begrippen die hij hanteert, gaat soms een andere inhoud schuil dan je dacht; en dan zijn er ook nog zijn nogal associatieve uitleg en overvloedig gebruik van beelden. Ze maken het een moderne lezer niet gemakkelijk.
Toch, wie de tijd neemt om aandachtig naar deze preken te luisteren, wordt niet teleurgesteld. Al lezend kom je onder de indruk van Augustinus’ eerbied voor de Schrift, die hij diepzinnig en eenvoudig uitlegt. Mij trof de pastorale toonzetting in de preken. Augustinus is in gesprek met zijn hoorders, op een levendige, frisse en aansprekende manier. Zijn eerste biograaf Possidius schreef dat je Augustinus eigenlijk gehoord moest hebben. ‘Wie hem in levenden lijve bezig hoorde, zou daar nog veel meer voordeel van hebben gehad.’ Dat is ons niet gegeven. Maar zijn preken spreken ook nu nog boekdelen.
De titel van dit boek is goed gekozen. Niet wij hoeven opklimmen tot God. In nederigheid is Hij Zelf tot ons afgedaald. Geloven is een geschenk. We mogen ons laten welgevallen wat Hij ons geeft. Heel mooi schrijft Augustinus bij de tekst ‘Niemand kan tot Mij komen, tenzij dat de Vader hem trekke.’ (Joh. 6:44): ‘Geloof en u komt bij Hem. Heb lief en u wordt naar Hem toegetrokken’ (sermo 131). Het zijn bevrijdende zinnen die eeuwen later bijna letterlijk terugkeren bij Zwingli en Bucer.
Augustinus heeft zelf die geloofsbeweging gemaakt. En daardoor kon hij ook uitdelen uit de schat van het Koninkrijk. Elders schrijft hij: ‘Ik geef te eten wat ik zelf te eten krijg. Ik zet u iets voor van de spijs waar ik ook zelf van leef.’ De weg komt naar u toe is een juweel van een boek. Om kennis te maken met Augustinus de prediker en om van bestaande preken preken te leren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen