Belevingscultuur

Vroeger heb ik vaak preken gehoord waarin gewaarschuwd werd tegen de mogelijkheid dat het geloof bij ons een voet te hoog zat. Met een sprekend gebaar maakte de voorganger vervolgens duidelijk wat hij bedoelde. Eerst wees hij voorzichtig naar zijn hoofd en zei: ‘Niet hier.’ Vervolgens gaf hij een ferme klap op zijn borst en zei: ‘Maar hier!’ Duidelijk dus: het geloof mag geen zaak zijn van het verstand, een redenering.
Naar mijn idee kunnen we met deze waarschuwingen voorlopig stoppen. Misschien moeten we nu wel voortdurend iets anders zeggen. Bijvoorbeeld: wie denkt dat geloven vooral met diepe gevoelens ergens in de buurt van zijn middenrif te maken heeft, die zit er naast.

Andere tijd
Nu geldt natuurlijk van alle waarschuwingen van vroeger en vandaag, dat we niet negatief steeds op hetzelfde aambeeld moeten slaan. Dat werkt zonder meer verkeerd. Bovendien ontbreekt daarin de solidariteit.
We moeten heel goed beseffen dat we een andere tijd zijn binnengestapt, de tijd van de belevingscultuur. Ik hoor de meest degelijke mensen vandaag soms zeggen dat ze vooral dichtbij hun gevoel willen blijven en dat ze iets niet doen wanneer het niet goed voelt. Dit soort uitspraken heb ik noch mijn vader of moeder noch enig ander mens in mijn jeugd ooit horen doen. We leven dus echt in een andere tijd.
Het is een tijd met nieuwe kansen, ook voor de evangelieverkondiging, zeggen velen. Er is mindere rationele kritiek op de boodschap, er is openheid wanneer de sfeer waarin wordt gecommuniceerd goed voelt. Ik snap het, ik zie er soms ook iets goeds van, maar ik ben er niet van onder de indruk. De belevingscultuur is namelijk zeer mensmiddelpuntig. De heilsleer van de belevingscultuur is dat je als mens je bestemming bereikt wanneer je bij je diepste emoties komt.

Film
Een film waarin dit heel dichtbij komt is de op dvd verkrijgbare As it is in heaven. Dit is nu echt een film om het hedendaagse levensgevoel te begrijpen en misschien ook te begrijpen, hoezeer dit levensgevoel aantrekt, ontroert en in jezelf zit. Ik durf rustig aan te sporen deze film te bekijken, want het is een heel mooie, warme, menselijke film met weinig aanstootgevends. De boodschap is dat mensen pas bevrijd worden wanneer ze hun diepste, tot nu toe altijd verstopte gevoelens gaan ontdekken. Het lijkt ook te werken, want er gebeuren in de film heel mooie medemenselijke dingen, wanneer dit proces op gang komt. Maar juist daarom denk ik dat hier een pseudo-evangelie verkondigd wordt. Vergeleken bij wat in deze film gebeurt, lijkt de bijbelse boodschap ongelooflijk kaal: recht doen, gerechtigheid liefhebben en ootmoedig wandelen met je God (Micha 6:8). Ga je daar dan van uit je dak? Misschien ook nog wel eens. Maar je leven krijgt er vooral een fundament door, dat dieper zit dan het middenrif. Beleving is er in de Bijbel volop, maar altijd als antwoord op de daden van God:

Gij hebt mij door uw daden, o HERE God, verheugd. Mijn hart is vol van vreugd, ik juich om uw genade …' (Ps. 92:3 NB)

Als het de kerk eens zou lukken om onze belevingscultuur op dit hogere plan te zetten. Dit is bij uitstek vandaag de missionaire uitdaging.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen