Bethesda en Lourdes

In Johannes 5:1vv wordt verteld dat Jezus in Jeruzalem op bezoek is in een herstellingsoord met vijf zuilengalerijen, gebouwd rondom een badwater. Het ligt vlakbij de Schaapspoort en de toenmalige tempel.

Bethesda
Bethesda heet dit kuuroord (= huis van uitstorting of huis van barmhartigheid). Hier liggen vele blinden, kreupelen en verlamden; allen ongeneeslijk ziek. Zij worden hier verzorgd en door vele voorbijgangers die naar de tempel gaan, ook wel eens bedeeld met ‘bewijzen van weldadigheid’.
Deze zieke mensen begeren allen genezing te vinden in het bronwater dat bijzondere geneeskracht krijgt, als er – af en toe – een engel uit de hemel komt, die het water beroert. En de eerste de beste die zich dan in de vijver begeeft, is meteen gezond. Genezing ‘als door een van de hemel uitgestrekte hand’ (Calvijn).

Lourdes
De vraag is of dit soort dingen vandaag ook nog gebeurt. Te denken is aan Lourdes, een van de bekendste plaatsen van de zo genaamde Mariaverschijningen. Het verhaal is als volgt. Donderdag 11 februari 1858 begeeft een zekere Bernadette, vergezeld door haar zuster en een vriendin zich naar Massabielle. Bij het uittrekken van haar kousen, om de beek door te waden, hoort zij het lawaai als van een windstoot. Ze heft het hoofd omhoog naar de grot toe. ‘Ik zag een dame in het wit gekleed; zij droeg een wit kleed, ook een witte sluier, een blauwe gordel en een gele roos op elke voet.’ Bernadette maakt het kruisteken en bidt met de dame de Paternoster; daarna verdwijnt de dame plotseling. Die dame is kennelijk de maagd Maria. Sinds die tijd hebben vele bedevaartgangers in de grot van Lourdes genezing van hun ziekten gezocht.
Monseigneur Laurence, bisschop van Tarbes, betuigt op 18 januari 1862 daarvan (in een officiële erkenning van de verschijningen door de Rooms-Katholieke Kerk): ‘Wij oordelen dat de onbevlekte Maria, moeder van God, werkelijk aan Bernadette Soubirous is verschenen, op 11 februari 1858 en de dagen erna, samen achttien keer, in de grot van Massabielle, juist buiten Lourdes (…)
Al deze omstandigheden samen laten niet toe te geloven in een hallucinatie; het jonge meisje heeft dus werkelijk een wezen gezien en gehoord, dat zegt de onbevlekte ontvangenis te zijn.’

Verschil
Was Bethesda in Jeruzalem een voorloper van het latere Lourdes? Op het eerste gezicht lijken die twee op elkaar. Beide zijn toonbeelden van een wonderlijke genezing. Maar er is ook een groot verschil. In Bethesda speelt Maria geen enkele rol. Het is Jezus die een al 38 jaar zieke man geneest. In Lourdes speelt Maria de hoofdrol. Is dat misschien het topje van de ijsberg van de mariologie? De ene feestdag na de andere werd aan haar gewijd (in totaal veertig). In de mondelinge overlevering, maar vooral sinds het concilie van Efeze (431 n.Chr.) werd Maria steeds meer vereerd als de enige brug van God naar de mensen. Het gebed tot haar werd regel. Van een ‘begenadigde’ werd ze ‘uitdeelster van genade’. Zo ontwikkelde zich de Mariaverering.

Koningin van de hemel
Na veel verwikkelingen in de Middeleeuwen verklaarde paus Pius IX in 1854 op het concilie te Rome de onbevlekte ontvangenis van Maria tot kerkelijk dogma.
De voorstelling van de opneming van Maria ten hemel is veel ouder; al in de vijfde eeuw komt dit geloof in enkele apocriefe geschriften voor. Maar het duurt tot 1 november 1950, als Paus Pius XII vanaf zijn pauselijke stoel heel de wereld laat weten dat de onbevlekte moeder Gods (theotokos), altijd maagd, Maria, na voltooiing van haar aardse loopbaan met lichaam en ziel tot de hemelglorie is opgenomen. Zo is Maria steeds meer de koningin van de hemel geworden.

Afleiden
Mijn conclusie is: Er zijn thans geen bijzondere plekken op de aarde waar de hemel door een engel, dan wel via Maria tot een bron van genezing wordt gemaakt. Mariaverering in bovenbedoelde zin leidt onze aandacht volstrekt af van de enige Zaligmaker Jezus Christus. In het Nieuwe Testament verdwijnt Maria steeds meer naar de achtergrond. In Handelingen 1:14 lezen we voor het laatst van haar. Zij is, hoezeer begenadigd ook, ‘slechts’ een van Christus’ volgelingen.
Genezing op het gebed? Ja, dat kan ook vandaag nog; genezingswonderen zijn de wereld niet uit. Lees Markus 16:17v, Handelingen 5:12-16. Actueel, ook in 2007.

Vragen voor de rubriek ‘Bijbeltekst begrepen’ kunnen worden ingestuurd naar de redactie (adres zie colofon op pag. 9) of gemaild naar geref.bond@tiscali.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen