Van jong naar jongvolwassen

Onder op deze pagina twee situaties waarin het thema loslaten aan de orde komt. Het ene ouderpaar wordt ermee geconfronteerd dat hun dochter er andere ideeën op nahoudt dan zij, en ze hebben moeite om haar daarin vrij te laten. Het andere ouderpaar merkt dat hun zoon andere beslissingen neemt dan zijzelf zouden doen, maar door er goed met hem over te praten kunnen ze de verantwoordelijkheid toch meer bij hem leggen.
Wat is loslaten? Vanuit de jongere gezien is losmaking van ouders één van de belangrijkste thema’s in de ontwikkeling, naast het opbouwen van een eigen identiteit. De meeste jongeren hebben tijdens hun puberteit langzaam maar zeker het gevoel dat ze minder goed met hun vader en moeder kunnen praten. Ze hebben de indruk dat hun gevoelens en meningen niet of nauwelijks worden gerespecteerd en geaccepteerd. Ze voelen zich vaker kwaad en overstuur door wat hun ouders zeggen of doen. Dit is geen negatief verschijnsel.
Losmaking van de ouders is nodig voor de ontwikkeling van de jongere tot jongvolwassene, met een eigen identiteit en positieve relaties met leeftijdsgenoten. Door deze toenemende zelfstandigheid van de jongere kunnen meningsverschillen met ouders niet altijd worden vermeden.
Zeker aan het begin van de puberteit komen deze meningsverschillen vaak voor, om in een latere periode van de puberteit, rond zeventien jaar, weer af te nemen. Uit onderzoek blijkt dat de onderwerpen die de meeste conflicten in gezinnen met adolescenten veroorzaken, gerelateerd zijn aan alledaagse aspecten van het gezinsleven: ruzies tussen broers en zussen, huisregels en het tijdstip van thuiskomen. Het gaat veel minder om wezenlijke verschillen in de opvattingen of over onderwerpen met een sterk emotionele lading. Dit soort conflicten ontstaat vaak omdat de jongere behoefte heeft om meer vrijheid te ontwikkelen.
Voor ouders betekent loslaten in deze fase dat de opvoeding verandert van sturend leiden naar begeleiden. Langzamerhand komen de verantwoordelijkheden sterker bij de jongere zelf te liggen.

Webnanny
Jongeren willen meestal meer vrijheid dan ouders bereid zijn toe te staan. Ouders die op het streven van de jongere naar meer autonomie reageren met een autoritaire opstelling, ontlokken meer negatieve uitwisseling en meer ongehoorzaamheid.
Dit betekent niet dat ouders geen regels mogen stellen. Ook voor de jongere geldt dat ondersteuning en controle van belang zijn. Een jongere van twaalf jaar kan minder verantwoordelijkheid voor zijn eigen gedrag dragen dan een jongere van achttien jaar.
Zo zal er bij een jongere van dertien jaar meer toezicht zijn op zijn of haar computergebruik dan bij een jongere van zeventien jaar. Zo kunnen ouders bepalen het computergebruik van hun kind van dertien jaar aan banden te leggen door bijvoorbeeld gebruik te maken van een zogenaamde ‘webnanny’. Ouders kunnen dan instellen hoe lang een kind achter de computer mag. Op het moment dat deze tijd voorbij is, verschijnt ‘webnanny’ op het scherm.

Win-winsituatie
Bij het ouder worden van de jongere wordt het steeds belangrijker dat ouders de zelfstandigheid van hun kind stimuleren. Dit kan door met de jongere meer te gaan overleggen, door elkaars ideeën en meningen uit te wisselen en samen tot een oplossing te komen.
Ouders moeten de grenzen stellen waarbinnen de oplossingen gezocht kunnen worden. Als ouders kun je van je kind vragen dat het twee keer naar de kerk gaat. Het is vervolgens wel bespreekbaar of hij of zij dan bij de ouders of bij de

Henrieke is een zestienjarig meisje dat serieus nadenkt over het geloof en over haar eigen kerkgenootschap. Ze voelt zich steeds minder thuis in haar kerk. Ze probeert hier met haar ouders over te praten. Haar vader geeft aan dat hoe zij denkt over het geloof absoluut niet bijbels is. Als ze zo doorgaat, gaat ze het verkeerde pad op. Als reactie mag ze niet meer naar bepaalde jeugdavonden en met een vriendin omgaan die van een ander kerkgenootschap is.

Bart is een vijftienjarige jongen die aangeeft nog wel te geloven, maar hij kan zich niet vinden in de manier waarop zijn ouders hun geloof beleven. Zijn ouders mijden allerlei kunstuitingen als theater, film enzovoort. Bart heeft daar absoluut geen moeite mee en is ervan overtuigd dat hij ook zijn christen-zijn kan uitdragen tijdens zulke gelegenheden. Hoewel zijn ouders moeite hebben met zijn standpunt, respecteren ze hem hierin en hebben ze er vaak goede inhoudelijke gesprekken over.

jongerengroep zit. Dit overleg met de jongere stuit vaak op problemen, maar veelal kan er uiteindelijk wel goed overlegd worden.
Als dit echter niet het geval is, is het van belang niet op een autoritaire manier te reageren. Het gaat uiteindelijk niet om de machtsvraag welke partij het wint, maar om een win-winsituatie. Dit vraagt contact te houden met het kind, te respecteren als er geen overeenstemming is te bereiken, maar wel duidelijk je grenzen als ouders te markeren. Uit onderzoek blijkt dat kinderen zich tijdens hun ontwikkeling naar volwassenheid het meest positief ontwikkelen als ouders warmte en ondersteuning bieden, voldoende sturing en ruimte voor eigen verantwoordelijkheid.

Dilemma
Als ouders heb je met je kind bij het doopvont gestaan, heb je beloofd dat je je kind zou onderwijzen in de dingen van de Heere God. Daarnaast willen ouders het beste voor hun kinderen en dat is toch dat zij de Heere Jezus leren kennen. Zolang ze nog in het ouderlijk huis wonen, probeer je hen dat bij te brengen. Dit kan echter in sterke mate gaan botsen met verwachtingen en eisen van de jongere zelf.
Als ouders sta je dan voor een dilemma. Laat ik ons kind ook in die keuzes vrij waarvan we weten dat ze ingaan tegen God en Zijn geboden?
De houding die van opvoeders gevraagd wordt in de fase dat hun kind zich tot volwassene ontwikkelt, namelijk van minder sturing naar steeds meer verantwoordelijkheid voor de jongere zelf, roept nog wel eens verzet op bij ouders. Ouders zijn meestal zelf in deze leeftijdsfase op een meer autoritaire manier opgevoed. Inmiddels is echter ook de samenleving veranderd, wat andere eisen stelt aan de adolescenten. De omgang met volwassenen en andere gezagsdragers is een andere dan veel opvoeders hebben meegekregen. Jongeren groeien op in een seculiere maatschappij.
Ouders kunnen proberen controle te houden door regels aan te scherpen, sancties te stellen. De jongere kan hier op een aantal manieren op reageren. Hij gaat het conflict aan, wat uit de hand kan lopen en tot verwijdering kan zorgen. Een andere manier is dat hij zich aanpast aan de eisen van ouders. Hierbij mag je je afvragen of je als ouders je kind niet belemmert in het ontwikkelen van een eigen identiteit. De derde manier is dat hij doet alsof hij zich aanpast, maar buiten de ouders om een eigen leven gaat leiden.
Ouders kunnen ook het gesprek met hun kind aangaan, hun zorgen uitspreken, hun moeiten met het gedrag van het kind. Dit kan goede gesprekken tot gevolg hebben, waarbij het kind ook zijn of haar beweegredenen kan aangeven. Dit neemt het verdriet en zorg niet weg, maar het contact blijft behouden. Het kan voor het kind aanleiding zijn de meningen nog eens te herzien.

Christelijke gemeente
Welke rol heeft de christelijke gemeente hierin? In de eerste plaats is er het gebed van de ouders voor hun kinderen. Zij kunnen pleiten op de belofte van de doop. Bij Hem kunnen ze altijd terecht met hun vragen en zorgen. Bij Hem is er verzoening mogelijk voor zonden en tekortkomingen in de opvoeding, maar ook voor de zonden van onze kinderen. Dit geeft een ontspannen houding. De kerkelijke gemeente is er getuige van geweest dat je kind ten doop werd gehouden. Dit houdt ook een verantwoordelijkheid van de gemeente in. Het blijft moeilijk om criteria op te stellen van wat wel mag en wat niet. Ouders zijn uiteindelijk zelf degene die de regels vaststellen voor hun gezin, waarbij zij eigen afwegingen maken.
Je kunt elkaar als christelijke ouders wel ondersteunen in het maken van die afwegingen door er met elkaar over in gesprek te gaan, door uit te wisselen hoe andere ouders dingen aanpakken. Het gebed van de christelijke gemeente voor opvoeders en voor de jongeren is van onschatbare waarde.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen