Verkiezing en verwerping

De belangstelling was groot: de gereserveerde zaal bleek te klein, zodat we elders een plek moesten zoeken. De colleges waren breed van opzet. Verschillende vragen werden gesteld en beantwoord. De inleidende vragen kwamen in het eerste college aan bod. Wat is de beste benadering als het gaat om het behandelen van kerkgeschiedenis? Moet geprobeerd worden zo objectief mogelijk te zijn of is het beter om een bepaalde positie in te nemen? Dat dr. Van den Brink hier een duidelijke mening over had, kwam in de loop van de colleges naar voren.

Oude papieren
De tweede bijeenkomst ging over de geschiedenis van het dogma. Hoe is in de loop van de kerk geschiedenis over verkiezing en verwerping gesproken? Vormen de Dordtse Leerregels een uitzondering of passen ze in deze historische lijn? Theologen die aan bod kwamen waren onder anderen Augustinus, Pelagius en Calvijn.
Ik vond het boeiend om te ontdekken dat de wijze waarop de Dordtse Leerregels over de predestinatie spreken oude papieren heeft en geworteld is in de traditie van de kerk. Tegelijkertijd werd ik me er nog meer van bewust hoe ingewikkeld de vragen rond verkiezing en verwerping zijn.

Engelsen
De derde en vierde bijeenkomst spitsten zich toe op de aanloop naar en de gebeurtenissen rondom de synode van Dordrecht. Duidelijk werd hoeveel verschillende factoren een rol hebben gespeeld in deze kwestie. Politieke en theologische discussies versterkten elkaar en brachten ons land op de rand van een burgeroorlog. Gelukkig is het zover niet gekomen.
Uitgebreid werd de gang van zaken tijdens de synode behandeld. Veel aandacht was er daarbij voor de aanwezige internationale vertegenwoordigers en de rol die zij gespeeld hebben. Opvallend was bijvoorbeeld de invloed van de Engelsen. Zij wisten te voorkomen dat de theologen uit Bremen, die zich door Gomarus in de hoek gedrukt voelden, naar huis gingen. Ook op andere momenten fungeerden zij als de smeerolie van de synode. Na het vertrek van de buitenlandse vertegenwoordigers, heeft de synode zich nog gebogen over onderwerpen als de catechismusprediking, catechese, de doop van heidenkinderen. Ook het besluit tot het maken van de Statenvertaling is op deze synode in Dordrecht genomen.

Kritisch
Het vijfde college ging in op de leerregels die tijdens de synode zijn opgesteld. De inhoud van dit geschrift werd kort samengevat en de waarde ervan onderstreept. De Dordtse Leerregels bieden geloofszekerheid: wie gelooft, kan niet meer uit Gods hand vallen, God laat niet los waar Hij aan begonnen is. Ons lot ligt niet in onze eigen handen, maar in de handen van de eeuwige God.
Er werden echter ook kritische kanttekeningen geplaatst: volgens dr. Van den Brink is het jammer dat de Dordtse Leerregels zo focussen op de uitverkiezing. Beter was geweest als de rechtvaardiging door Christus centraal had gestaan.
Om de Dordtse Leerregels goed te verstaan, is het daarom belangrijk ze niet los te maken van de rest van de gereformeerde theologie.
Tot slot ging dr. Van den Brink in op een katholieke parallel, het geschil tussen jezuïeten en jansenisten. Interessant om te zien dat een vergelijkbare kwestie ook in de katholieke kerk heeft gespeeld.

Welkome aanvulling
Ik heb de colleges van prof. Van den Brink ervaren als een welkome aanvulling op het reguliere studieprogramma. In het eerste college koos hij voor de benadering ‘kerkgeschiedenis als theologische discipline’. Dat houdt in dat de geschiedenis van de kerk wordt beoordeeld op grond van haar wezen en haar opdracht, op grond van wat zij volgens de Bijbel moet zijn.
Dit uitgangspunt bleek bepalend in de loop van de colleges. Dr. Van den Brink hield zich niet op de vlakte, maar durfde zijn mening te geven. Hij was betrokken bij het onderwerp. Juist dat gaf deze collegereeks diepgang en maakte haar waardevol. Ik zie dan ook uit naar de colleges over de theologie van Herman Bavinck, die in het voorjaar door hem gegeven zullen worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen