GLOBAAL BEKEKEN

Vacant, en dan …? is de titel van een brochure over het beroepingswerk die het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond publiceerde, met dank aan ds. M.A. Kuyt uit Huizen. Drie fragmenten.

• De dominee wil geen beroep
Er zijn aanwijzingen dat predikanten zich minder snel beroepbaar stellen dan jaren geleden. Althans dat signaleren kerkenraden. (…) Tijdens een kerkenraadsvergadering wordt na gebed en diepgaande bespreking gestemd en met algemene stemmen wordt een predikant verkozen.
Nog tijdens de vergadering wordt de telefoon gepakt en de predikant op de hoogte gebracht van de uitslag van de stemming, maar de teleurstelling is groot als de predikant aangeeft dat hij geen beroep in overweging neemt. Het is te begrijpen dat kerkenraden niet altijd goed raad weten met dit soort reacties. Er is door de kerkenraad gebeden; er is gevraagd aan de Heere of Hij iemand wil zenden naar de gemeente; er is gestemd en de betreffende predikant ziet bij voorbaat al van een beroep af. Zo is het bekend dat kerkenraden soms vier keer of meer (zelfs achttien keer!) tijdens een beroepingstraject uit de mond van predikanten te horen krijgen: ‘Ik stel me (voorlopig) niet beroepbaar.’ Op grond van deze signalen zouden we verwachten dat de acceptatiegraad van de kerkenraden met betrekking tot het niet-overwegen van een beroep heel gering zal zijn. Uit het onderzoek 'Beroepen als roeping' komt verrassenderwijs dit niet naar voren. Uit dit onderzoek blijkt dat de acceptatiegraad in vacante gemeenten juist heel hoog is. Uit de enquête blijkt dat 98 procent aangeeft dat een predikant die daarvoor een bepaalde reden heeft, ervan mag afzien om zich beroepbaar te stellen. De meerderheid vindt wel dat dit gemotiveerd moet worden. Maar ook als de enige motivatie is: ‘om persoonlijke redenen’, vindt meer dan 30 procent dit voldoende.

• Doorstroming
Doorstroming van predikanten is een goede zaak, maar we moeten ons ook afvragen of mobiliteit van predikanten bijbels gezien een ‘must’ is of dat het hameren hierop allereerst te maken heeft met de door velen zo noodzakelijk geachte professionalisering en modernisering van het predikantschap. Waarom zou het niet goed voor gemeente en predikant kunnen zijn als zij wel lang aan elkaar verbonden blijven? We denken met name aan het pastoraat.
Statistisch onderzoek naar de mobiliteit van predikanten in de zeventiende en achttiende eeuw laat zien dat de mobiliteit destijds uiterst gering was. Ongeveer de helft van de predikanten diende één gemeente. Slechts een op de zes predikanten werkte in meer dan twee gemeenten. Er was geen marktwerking die verandering van standplaats bevorderde. Integendeel. Wie uit een classis wilde vertrekken, moest zelf de kosten van losmaking betalen. In sommige provincies was als selectieprocedure een extra kerkelijk examen ingesteld. Vanaf 1760 komt er mobiliteit, bevorderd door een zekere concurrentie tussen gemeenten. Mobiliteit van predikanten is dus niet van alle tijden. En plaatsen!

• De juiste beroepen?
Soms komt een kerkenraad voor onaangename verrassingen te staan. Het komt namelijk voor dat de drie weken bedenktijd zijn ingegaan en in die periode rijzen twijfels bij de kerkenraad of de juiste persoon beroepen is. De kandidaat is wellicht met een nipte meerderheid gekozen en/of de preek die later in de gemeente gehouden wordt valt niet zo goed, waardoor gevoelens van onbehagen binnen de kerkenraad ontstaan (die op hun beurt weer gevoed worden door reacties uit de gemeente). (…) Wanneer deze gevoelens (van onbehagen) leven, dan zullen zij op de één of andere manier met de betrokkene gecommuniceerd moeten worden. Het beroep terugdraaien is niet mogelijk. Onder aanroeping van de Naam des Heeren is op wettige wijze een beroep uitgebracht en daaraan heeft de kerkenraad zich te houden, wil hij zijn ambtelijk gezag niet uithollen.
Maar over de gerezen gevoelens met de betreffende predikant doorspreken is wel nodig. Communicatie over dit soort gevoelens moet echter heel duidelijk in de hand gehouden worden en dus gestuurd. Het op eigen houtje gaan reageren van kerkenraadsleden richting de predikanten (via e-mail bv.) beschadigt zowel de kerkenraad als de predikant.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen