Met kerk Rwanda bij het kruis

Rwanda wordt nog altijd geassocieerd met de genocide. Bij de recente onlusten in Kenia volgend op de uitslag van de presidentsverkiezingen, werd Rwanda als schrikbeeld vaak aangehaald. Bijna veertien jaar geleden werden daar in een periode van drie maanden ruim 800.000 mensen van het leven beroofd. Twee bevolkingsgroepen stonden elkaar naar het leven. Op brute wijze werden Tutsi’s en gematigde Hutu’s afgemaakt door dorpsgenoten, buren, vrienden en soms zelfs door familie.

Niet vergeten
Het lijkt alweer zo lang geleden. Herinneringen en beelden vervagen. In dit digitale tijdperk, waarin we een voortdurende stroom van nieuwsberichten en beelden over ons heen krijgen, maakt slecht nieuws steeds minder indruk en raken we gewend aan trieste beelden. Wat doet het nog met ons?
In Rwanda is vergeten echter onmogelijk. Hoewel de regering sterk gericht is op de toekomst en er niet meer gesproken mag worden van verschillende bevolkingsgroepen (Hutu’s en Tutsi’s), maar alleen van Rwandezen, kan men dit verschrikkelijke gebeuren niet zomaar vergeten. Dagelijks wordt men eraan herinnerd. Hoe kan het ook anders als je de moordenaar van je familie nog iedere dag tegenkomt? Je verkrachter op straat ontmoet? Je besmet bent geraakt met het hiv-virus? Je geen ouders meer hebt en dagelijks voor je broers en zussen moet zorgen? Je vader wordt genegeerd omdat hij ook gemoord heeft?

Hoe kan het?
En dan de vragen: waar was God? Hoe heeft dit kunnen gebeuren in een land waar het grootste deel van de bevolking zich christen noemt? Waar kerk en zending nu al ruim honderd jaar actief zijn. Waar de East African Revival begon. Hoe kan het dat kerkleiders meededen? Kerkgebouwen waar mensen een veilig heenkomen zochten, werden martel- en moordplaatsen. Hoe heeft het kunnen gebeuren? Wat is de toekomst van de kerk in Rwanda? Is er nog plaats voor een kerk die de liefde van Christus zou moeten doorgeven, maar die een plaats des doods is geworden? Heeft de kerk haar rol in de samenleving niet verspeeld?

Eén lichaam
Hoe gaan de kerk en de kerkleiders in Rwanda met deze vragen om? In de eerste plaats beseft zij dat zij als kerk door moet/mag gaan. De Koning van de kerk gaat door met het volk van Rwanda. De kerk is geroepen om te getuigen van de liefde en verzoening van Christus in een gebroken wereld. Zij weet dat er bij Hem vergeving is en dat deze boodschap ook doorgegeven moet worden. Juist in een samenleving die gekenmerkt wordt door wantrouwen en jaloezie.
Zij staat daar niet alleen voor. De kerk in Rwanda is onderdeel van het wereldwijde lichaam van Christus en daardoor onlosmakelijk verbonden met onder andere de kerk in Nederland. Er is dus een band met de kerk in Rwanda. Niet alleen omdat de GZB er contact mee heeft (namelijk met de Anglicaanse kerk in Rwanda en in het bijzonder met Kigali Diocese), maar vooral omdat we allen leden van één lichaam zijn. We zijn leden die elkaar nodig hebben en niet zonder elkaar kunnen.
Een vraag die bovenkomt is wel: hoe kijken we aan tegen de kerk in Rwanda (en nu ook in Kenia)? Heel gemakkelijk wordt er in stereotiepen gedacht: Afrika, minder ontwikkeld, stammen, altijd al zo geweest.
Het gevaar is dat we ons snel superieur voelen. Een Afrikaanse predikant zei eens: ‘Aan de voet van het kruis zijn we allen één: verloren maar door Jezus geredde zondaren.’ Vanaf die plek gezien, is er geen plaats voor superioriteit, maar zien we elkaar als echte broeders en zusters van de Heiland.

Verzoening
De kerk in Rwanda wil de boodschap van het kruis niet alleen belijden, maar ook concreet doorgeven in woord en daad. Het kruis biedt immers niet alleen hoop voor de toekomst, maar ook voor het leven hier en nu. Hoewel de kerk in Rwanda al ruim honderd jaar bestaat, is er heel veel behoefte aan verdieping van het geloof en aan bijbelkennis.
Ook stelt de kerk zich de vraag welke rol zij kan spelen om zo een verschrikkelijk gebeuren in de toekomst te voorkomen. Hierbij is het van groot belang dat de leiders, predikanten en evangelisten beter opgeleid en verder toegerust worden.
De kerk wil met een open Bijbel nadenken over wat het betekent om discipel van Jezus te zijn en uit Zijn vergeving te leven. Vanuit die vergeving is er ook ruimte voor verzoening en heelmaking tussen mensen onderling.
Drie jaar geleden is de kerk gestart met een traumaverwerkingsprogramma. In de gemeenten zijn er mensen bijeengekomen om samen over hun verdriet te praten en ervaringen met elkaar te delen. Daders en slachtoffers luisteren nu naar elkaar en komen tot verzoening. Jongeren durven met hun verdriet en vragen voor de dag te komen en brengen hun vaak pijnlijke levensverhalen letterlijk aan de voet van het kruis. Tegelijkertijd beseft de kerk ook dat iedereen in Rwanda een trauma heeft. Er zijn veel slachtoffers van de genocide en er komen er nog dagelijks bij.

Jongeren
Rwanda is een land waar 50 procent (!) van de bevolking jonger is dan achttien jaar. Speciale aandacht voor jongeren is dus erg belangrijk. Praktisch geeft de kerk hieraan invulling door ook op onderwijsgebied actief te zijn. Via het project Heel ons hart  wil de GZB, samen met de kerk, zoeken naar andere mogelijkheden om jongeren weer een nieuw en zinvol toekomstperspectief te geven.

Gemeenschap
De gemeenschap is in Afrika erg belangrijk. In tegenstelling tot onze westerse, individualistische maatschappij is de Afrikaanse samenleving gericht op gemeenschap: ‘Ik ben omdat wij zijn’, ‘Mens-zijn doe je samen.’ Dit samenzijn biedt een plaats om je verdriet te vertellen en te delen. Je kunt weer vertrouwen vinden. De gemeente wordt een plaats van opvang en toevlucht, waar mensen zich geborgen weten. Dat wil de kerk in Rwanda zijn en die spiegel houdt zij de kerk in Nederland voor.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen