BOEKBESPREKING

Een prachtbundel. Dat is de overtuiging die het lezen van Hoop voor Israël levert. Op initiatief van het Centrum voor Israëlstudies zijn acht exegetisch-homiletische studies over teksten uit Handelingen gebundeld. Het centrale thema is de vraag naar de positie van het verbondsvolk Israël na Pinksteren, na de doorbraak van het evangelie naar de heidenen. Op de achtergrond loert immers nog steeds de aloude vervangingsleer, die ons lange tijd heeft doen geloven dat de kerk in plaats van Israël is gekomen. Met alle mogelijke antisemitische gevolgen van dien.
De exegese van het boek Handelingen moet en kan hierin doorslaggevende antwoorden geven. Hoe spreken de apostelen na Pinksteren over Israël? Hoe leggen zij op en na Pinksteren de oudtestamentische beloften uit? Wat betekent het dat voor de heidenen geen besnijdenis meer vereist wordt om toch tot het volk van God te mogen behoren? In hoeverre is er sprake van een nieuw verbond op en na Pinksteren? Spannende vragen met een hoge actualiteit.
De bundel bevat acht opstellen die vooral in exegetisch opzicht veel meer bieden dan men in een reguliere preekvoorbereiding vergaren kan. Opvallend vind ik wel de grote, en soms ook doorslaggevende rol van joodse exegese en traditie. Zonder voorbehoud wordt bijvoorbeeld het Pinksterfeest uitgelegd vanuit de joodse traditie van Sjewoe’ot (wekenfeest). Welke waarde mag de joodse exegese toekennen in de uitleg van de Heilige Schriften? Ik vind dat zelf een zoektocht, waarbij enerzijds het gevaar dreigt dat we Schrift met schrift gaan vergelijken (twee ongelijke grootheden) en anderzijds het gevaar bestaat dat we het Nieuwe Testament lezen als westerlingen zonder ons oog te laten scherpen door de (theologische) wereld waarin de heilsfeiten geschied zijn. De bundel geeft wat dat betreft stof tot nadenken.
Uiteraard brengt een bundel van acht auteurs onderlinge nuanceverschillen aan het licht. Maar de gezamenlijke conclusie is eenduidig. A. Noordegraaf vat de conclusie helder samen met de twee woorden continuïteit en discontinuïteit. In hun prediking betuigen de apostelen herhaaldelijk dat het werk van God onder het nieuwe verbond en onder de heidenen een voortzetting is van Zijn werk onder het oude verbond, onder Israël. Het viel me op dat voor de uitleg van Handelingen zo vaak teruggegrepen kan worden op profeten als Jesaja en Hosea. Wat in Handelingen gebeurt, is al aanwezig in de profetische prediking van het Oude Testament. Het gaat om hetzelfde heil, hetzelfde Koninkrijk, hetzelfde verbond. Daarom is er hoop voor Israël. Wie tornt aan de continuïteit van het verbond, maakt theologische en historische blunders, die uiteindelijk de openbaring van de drie-enige God Zelf raken.
Toch valt ook een duidelijke discontinuïteit waar te nemen, en die wordt onder andere zichtbaar in de vrijstelling van de besnijdenis voor gelovige heidenen. Maar discontinuïteit is geen breuk, alsof de Heere van Israël en van Zijn beloften aan Israël niet meer zou willen weten.
De nadruk in de opstellen ligt op de exegese. Vanuit de exegese worden, via summier verantwoorde hermeneutische sleutels, homiletische wenken gegeven. Het zou toegevoegde waarde hebben wanneer de theologische visie uit het slothoofdstuk van de vorige bundel van het CIS aangaande Israël, land, volk en staat concreet in de preekschetsen was verwerkt. De ene bundel laat zich nu het liefst met behulp van de andere lezen. Zo kan de kerk haar geschiedenis slechts lezen met behulp van Israël. Dát heb ik ervan geleerd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen