Bron van genezing

Als kind groeide hij op in een sfeer van haat en angst. Zijn moeder prentte hem voortdurend in dat Tutsi’s slechte mensen zijn. ‘Ze hebben je vader gedood en als ze je te pakken krijgen, zullen ze jou ook doden,’ zei ze. Toen Jean-Marie later ontdekte dat juist zijn eigen vader een moordenaar was tijdens de genocide, vloog de angst hem opnieuw aan. ‘Ik ging steeds naar de kerk en bad om vergeving, maar dat gaf mij geen bevrijding.’
Jean-Marie is één van de eerste jongeren die meedeed met het traumaverwerkingsprogramma van de kerk. Daar heeft hij ervaren wat het betekent dat het kruis van Jezus werkelijk genezing biedt. In zijn eigen dorp vertelt Jean-Marie nu aan andere jongeren wat God gedaan heeft in zijn leven. ‘Door mijn verhaal met anderen te delen, heeft Jezus me sterker gemaakt. Alle pijn is niet weg, maar toch kan ik zeggen dat God mij heeft genezen. En ik ben dankbaar dat ik anderen weer kan helpen door mijn getuigenis met hen te delen.’ Het verhaal van Jean-Marie is een illustratie van wat ze in Rwanda healing community noemen. Door werkelijk beschikbaar te zijn voor de ander, kun je een bron van genezing zijn.

Vragen en opdracht
Het is indrukwekkend om te zien hoe jonge mensen – zelf beschadigd door de gevolgen van de genocide – in hun eigen gemeenten een bron van genezing waren. Dit stelt ons als Nederlanders op bezoek voor vragen. Zijn onze gemeenten plekken waar mensen hun pijn, hun angst, hun teleurstelling of hun schuld kwijt kunnen? Geven wij anderen de ruimte om met hun ware levensverhalen voor de dag te komen? Zijn wij – al dragen we zelf een last van verdriet met ons mee – beschikbaar voor anderen?
Niet alleen de kerk in Rwanda maar ook de kerk in Nederland heeft de opdracht om elkaar zegenend nabij te zijn. Wie gelooft dat God mensen inschakelt om samen lichaam van Christus te zijn, ziet mogelijkheden. Vanuit het diaconale HGJB-project Heel ons hart willen we graag een paar gedachten delen, vanuit het verlangen dat jongeren (en ouderen niet minder) zullen ervaren dat de christelijke gemeente dé plek is waar meer geheeld wordt dan dat er stukgaat.

Willen delen
Een helende gemeenschap zijn, begint met de erkenning dat ieder levensverhaal er toe doet. Uiteraard kunnen we in de kerk niet alle vragen benoemen die mensen bezighouden, maar er is – vaak onbewust – wel een situatie ontstaan dat alleen mensen in beeld zijn die op een openlijke manier geconfronteerd zijn met verdriet, bijvoorbeeld door ziekte of sterfte. De erkenning dat ieder mens verdriet met zich meedraagt en dat veel mensen in stilte met hun verdriet blijven rondsjouwen, kan op zichzelf al genezend zijn. De wachtlijsten in de (jeugd)hulpverlening zouden misschien wel ingekort worden als de christelijke gemeente op zondag en doordeweeks ruimte biedt om het leven met al zijn weerbarstigheden te delen. In de gemeenten zijn er plekken genoeg waarop mensen elkaar ontmoeten.
Maar om werkelijk van hart tot hart met elkaar om te gaan, is een investering nodig die meer vraagt dan tijd alleen. Het komt aan op een houding waarbij je je eigen veilige positie (ook je geestelijke status) durft los te laten en de ander werkelijk bij je naar binnen mag kijken.
In het traumaverwerkingsprogramma van de kerk in Rwanda worden mensen uitgenodigd om hun persoonlijke levensverhalen aan elkaar toe te vertrouwen. In kleine groepjes wordt actief naar elkaar geluisterd. Ook het samen bidden neemt daarbij een belangrijke plaats in. Het benoemen van het verdriet dat veel mensen diep van binnen met zich meedragen, geeft mensen de ruimte om met hun verhaal voor de dag te komen.

Durven luisteren
Tijdens de projectpresentaties in het kader van Heel ons hart (november 2007), zeiden leidinggevenden het heel eerlijk. ‘Ik vind het soms makkelijker om zelf aan het woord te zijn of druk bezig te zijn met mijn taak, dan om een tijdje naast een kind of een jongere te zitten en gewoon maar te luisteren.’ In de kerk kunnen we in het algemeen wel praten, maar een goed gesprek begint nog altijd met luisteren. Dat moet je ook durven, want soms lijken we ons veiliger te voelen bij het geven van ‘goede’ antwoorden dan bij het stellen van eerlijke vragen. Als we geconfronteerd worden met pijn, plakken we het liefst zo snel mogelijk pleisters. We zijn dus met oplossingen bezig, terwijl iemand in eerste instantie eenvoudig zijn verhaal kwijt wil. Soms is het heilzamer om een wond een tijdje open te laten liggen, om iemand te helpen verwoorden wat de pijn is. Dan komt het aan op luisteren en nog eens luisteren en zullen we moeten accepteren dat er soms meer vragen dan antwoorden zijn.

Woorden aanreiken
In Rwanda lijden veel mensen in stilte aan hun verdriet, omdat ze niet eens onder woorden kunnen brengen wat ze hebben meegemaakt. In zo’n situatie kan het heilzaam zijn als je woorden krijgt aangereikt. Dat kunnen letterlijk woorden zijn, denk bijvoorbeeld aan de betekenis die de psalmen als gebeden kunnen hebben in de verwerking van verdriet. Het kunnen ook symbolische handelingen zijn als het opschrijven van levensverhalen en dat brengen aan de voet van het kruis. Juist in de liturgie van de gemeente ligt het geheim dat God wil spreken als het mensen aan woorden ontbreekt. Ook op de bestaande plekken binnen het jeugdwerk en in de gemeente zou het samen zingen, het met elkaar bidden en het belijden van wie God is, aan kracht kunnen winnen als mensen daarin actief betrokken worden. Om niet alleen de woorden van anderen over zich heen te laten komen, maar om daarmee daadwerkelijk uit te zeggen wie God persoonlijk voor hen is en op de beloften te gaan staan die Hij gegeven heeft. Goed om daarover als leidinggevenden in de gemeente en het jeugdwerk na te denken, zodat de gemeente een plek is waar jongeren en ouderen tot een stap in geloof komen, juist als ze met verdriet geconfronteerd worden. In de verschillende projectmaterialen die we in het kader van Heel ons hart ontwikkeld hebben, worden eenvoudige vormen aangereikt.

Getuigenis doorgeven
God verandert mensen, God verandert verdriet. In Rwanda hebben we gezien wat de zegen van zo’n persoonlijk getuigenis – juist ook uit de mond van jongeren – voor de gemeenschap is. Jongeren creëren daarmee geen podium voor hun eigen ervaring, maar maken de weg vrij voor de genezing van anderen.
Het getuigenis dat God een God is Die geneest, geeft hoop en perspectief. Daarom hebben we in het project Heel ons hart gekozen voor het beeld van die kapotte olielamp. Hij stond in de kerk van Ntarama, waar op één dag ruim 5000 mensen door buren en medechristenen werden omgebracht. Toch is die lamp ondanks alle beschadiging nog te gebruiken als lichtdrager. Met een stukje katoen en weinig olie kan er weer een vlam ontstaan.
Jongeren in Rwanda laten ons zien dat door hun verdriet bij Jezus te brengen, er licht en liefde in hun leven komt. Ze getuigen in hun familie en dorp hoe Jezus mensen geneest en verandert. Ze hoeven zichzelf niet op te poetsen of hun verleden weg te stoppen, maar worden door God als lamp gebruikt om op andere plaatsen licht te verspreiden.
Wie vanuit dit verlangen naar het werk van God in de gemeente kijkt, neemt ook zelf de opdracht aan om als grote en kleine mensen elkaar zegenend nabij te zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen