Vechten tegen zuigkracht

In zijn boek Tijd van onbehagen schrijft Ad Verbrugge: ‘Onze huidige levensstijl kan niet los gezien worden van het kapitalistische, technisch-economische bestel. We hebben behoefte aan televisie kijken, mobiel bellen, surfen op internet, e-mailen, sms’en, we willen naar Disneyworld of met het vliegtuig een weekendje ‘eruit’. Het leven is in toenemende mate veruiterlijkt en stoelt steeds minder op praktijken die in stand moeten worden gehouden omdat ze een immanente waarde hebben, waarin het om iets gaat dat in zich zelf goed is en in ere wordt gehouden. Een groep selecte managers, die elkaar vanuit hun machtspositie mondiaal miljoenen euro's toespelen, zijn degenen die nog het meest deze macht van het geld hebben onderkend.’ Verbrugge’s citaat tekent de tijd waarin wij leven en waarin geloofsopvoeding en geloofsonderricht plaatsvinden. Er zou nog meer als tijdstypering te noemen zijn. Uiteraard is in het ene gezin, de ene kerkelijke gemeente de invloed van de tijdgeest sterker dan in de andere. Toch zal niemand helemaal ontkomen aan de zuigkracht ervan. Dat betekent in ieder geval dat we ons niet zomaar moeten laten meevoeren. Nodig is om bewust keuzes te maken. Nodig is verder om de Bijbel te kennen, die ons de motieven voor de keu es aanreikt. Nodig is ook een bepaalde vorm van afstand nemen, opdat ons hart niet wordt ingepakt door geld, goed, voetbalgekte, muziekverslaving of wat dan ook. De Heere zegt niet voor niets in zijn Woord: ‘Geef Mij Uw hart.’

Antistijl
De Bijbel noemt ‘wel in de wereld, niet van de wereld’. Het woord antistijl is een typering die zowel negatief als positief onder woorden brengt waar het om gaat. Het gaat om een levensstijl die tegen de stroom in gaat. Tegelijk gaat het toch om stijl. We willen er iets moois, iets positiefs van maken. Dit zou ook zeer goed aansluiten bij het bijbelse begrip vreemdelingschap. Gelet op alle zonde in de wereld, voelt een christen zich vreemdeling. Echt thuis is hij pas bij God. Hij is dan ook burger van twee werelden. Burger van de wereld waarin hij zich vreemdeling voelt. Burger van het hemelrijk, waar hij zijn eigenlijke thuis heeft. Welk woord we ook gebruiken, helder is dat een christen zich niet op sleeptouw laat nemen door het huidige denken. Aan de ene kant kunnen en willen we ons niet aan het hedendaagse levensklimaat onttrekken, aan de andere kant zullen we tegenwind geven, omdat we aangedreven worden door de wind van Gods Geest. We leven uit en naar het Woord, kennen stille tijd, beoefenen Gods verborgen omgang. Anders lopen we immers risico het verbond van God aan flarden te scheuren, God een slag in het gezicht te geven en de eeuwige rampzaligheid over ons heen te halen.

Tegengif
Meer dan ooit is daarom opvoeding en onderricht in de vreze des Heeren vandaag nodig. Laten onze gezinnen gekleurd zijn door die vreze des Heeren. Laat het kerkelijk onderricht erdoor getypeerd zijn. Al te zeer wordt er vandaag van uitgegaan dat ook kerkelijke jongeren gedrenkt zijn in allerlei vormen van hedendaags vermaak. Daar zal veel van waar zijn. Het is ook niet goed dat onze jongeren wereldvreemd, als op een eiland, groot worden. Toch wil ik hier een krachtig pleidooi voeren voor een forse vorm van isolement, antistijl, vreemdelingschap of hoe we het ook noemen. Laten we alles doen om te voorkomen dat onze jongeren vergiftigd worden door al het bittere zondegif dat vandaag in de aanbieding is. Laten we in ieder geval al het mogelijke tegengif aanbieden dat de Bijbel ons aanreikt. Opdat voorkomen zal worden dat onze jeugd de vuile bron van zonde in eigen hart gaat voeden, met het risico dat die bron een wilde rivier wordt, die hen meesleurt en er geen houden meer aan is. Laten daarom de harten van jonge mensen vooral gevoed worden met het bijbelse brood voor het hart. Dat is immers hemels manna, ten diepste Jezus Zelf, als het Brood des levens. Dat maakt jongeren tegelijk weerbaar.

Het geheim kennen
Daarvoor zal met name nodig zijn dat allen die een taak hebben in opvoeding en onderricht, zelf leven uit het heerlijk geheim van Gods genadeverbond. Anders blijft er niets anders over dan het zo aangrijpende lege testament. Alleen dode vormen, van rechts, links, of midden in de kerk. Soms zelfs helemaal geen vormen, omdat tradities als waardeloos worden gezien. Dat alles verwoest het geloof bij onze jonge mensen. De bijbelse uitdrukking ‘vreze des Heeren’ ondervangt dit alles echter.
Vandaar dat er alle reden is om dit zozeer bijbelse begrip te promoten. Uiteraard zijn er meer bijbelse woorden die het leven van een christen typeren. We denken aan woorden als geloof, liefde, blijdschap in de Heere, ootmoed. Maar de uitdrukking ‘vreze des Heeren’ omvat die alle en overstijgt ze tegelijk. Niet alleen anderen, ook wij die ons graag met het woord gereformeerd sieren, hebben haar nodig. Temeer omdat vreze des Heeren een verbondsbegrip bij uitstek is. De Heere vrezen wil zeggen dat je het verbond van God niet te grabbel gooit. Je wilt het jawoord van Gods verbond volledig recht doen door eigen jawoord voor honderd procent serieus te nemen.
Vreze des Heeren dus, als het beginsel der wijsheid. We hebben eerbied voor God, ontzag voor Hem en liefde tot Hem. Terwijl we alles wat met zonde te maken heeft haten en ontvluchten, ‘zelfs ook de rok die van het vlees besmet is’.

Antwoord
Nee, we staan dan zeker niet als zwartkijkers in het leven. De blijdschap van het geloof is er volop. Ondertussen leven we wel als mensen die besneden van hart zijn. We weten van ophouden, we houden er een eigen stijl op na. Weliswaar een antistijl, maar bepaald niet negatief of op de wijze van een farizeeër ingekleurd.
Tegenover de huidige levensstijl van genot over alles wat onze zondige levensdriften voeding geeft, dragen we een ander genieten uit. We genieten Gods genade in Christus. Gods weergaloze verbondstrouw is ons hoogste genot. Buiten dit genot kan ons ten diepste alles gestolen worden, ‘want Gods goedertierenheid is beter dan het leven’. We hebben antwoord op alles wat de huidige vermaakindustrie te bieden heeft. We kennen een beter vermaak. We vermaken ons in God. De vreugde in Hem overtreft elke vreugde die de wereld biedt. Want dat is klatergoud vreugde. Met de dood kunnen we er niets van meenemen en wordt het eeuwig jammeren. Het vermaak in God door Christus is echter van blijven de waarde. Dat breekt bij de dood niet af, maar wordt dwars door de dood pas echt vol, want honderd procent.

Naar de kerk toewerken
Laten we in alle verbondsopvoeding en verbondsonderricht ook altijd naar de kerk, naar de gemeente toewerken. De kerk is van lange verbondsadem en daar dienen we zuinig op te zijn. Laten we alles doen om van jongsaf onze kinderen te laten ingroeien in de kerk. Dat kan door als school en ouders te bevorderen dat kin deren voldoende bijbelkennis meekrijgen om zegenrijk naar preken te kunnen luisteren. Dat kan ook door het te leren psalmvers te koppelen aan wat in de kerk gezongen wordt. Goede samenwerking tussen school, kerk en ouders is hier van het grootste belang. Ook jeugdorganisaties hebben hierbij een positieve roeping te vervullen. Wel ligt hier een gevoelig punt, omdat school en kerk elk een eigen verantwoorde lijkheid hebben en veel scholen met meer dan een kerk te maken hebben.
Ondertussen mag niet vergeten worden dat de bekende leuze ‘de school aan de ouders’ geen leuze is die we zonder meer democratisch kunnen invullen. Vanuit haar ontstaan tijdens de schoolstrijd is de leuze allereerst bedoeld voor gelovige ouders om hun jawoord bij de doop uitgesproken te bevestigen. Bovendien, wie bewogen is met het eeuwig heil van kinderen en jongeren zal de allerbeste geloofsopvoeding, waarin ook maximaal naar de kerk toegewerkt wordt, tot het uiterste willen bevorderen.

Ootmoedige belangstelling
Hetzelfde geldt voor alle vormen van evangelisatiewerk. Kerkvervreemdend werken moet ook daar voorkomen worden. In het verleden is er wel eens voor gepleit dat de kerk zich hierbij ‘binnenstebuiten’ zou moeten keren (B. Hoekendijk). De kerk zou zich zo moeten aanpassen aan buitenkerkelijken dat ze haar eigenheid opgeeft. Dit is echter het paard achter de wagen spannen en zo wordt de kerk afgebroken. Niet de verbondsgemeente waar de Heere woont door Woord en Geest staat dan centraal, maar de buitenkerkelijke die mogelijk tot geloof zal komen. Zo gaat de kerk niet op de wereld in, maar gaat ze in de wereld op. Nooit mag afbreuk gedaan worden aan de gemeente des Heeren, waar Jezus naar eigen belofte aanwezig is.
Hoe het dan wel moet? Bijvoorbeeld als de drempel naar de gewone gemeente hoog is? Hoewel, dat is hij niet voor iedereen. Er zijn er die moeiteloos integreren, omdat ze hongerend naar het evangelie begeren gevoed te voeden met enkel genadebrood. Bij de meesten zal dat echter moeilijker verlopen. Dan kan opvangen in een bijbelkring door de week uitkomst bieden en niet te vergeten goede persoonlijke contacten met gelovige gemeenteleden. Belangrijk is ook dat de verbondsgemeente openheid, liefde en ootmoedige belangstelling uitstraalt. Naar mate het levende geloof in Christus helderder functioneert, zal de uitstraling naar rand- en buitenkerkelijken toe groter zijn. De liefde van Christus doet naar de kerk toewerken.

Gezin
Ergens las ik dat kerkelijke opbouw en geloofsdoorbraak vaak begint in de gezinnen, terwijl kerkverlating bij het loslaten van de vreze des Heeren in de gezinnen begint. Daarom dient echte reformatie van kerk en maatschappij in de gezinnen te starten. Vandaar dat goede huwelijken van levensbelang zijn. Wil het leven uit Gods verbondsgenade werkelijk floreren, dan zal die bloei in de gezinnen dienen te beginnen. Dat zal tot rijke zegen voor het functioneren van Gods verbondsgenade in school, kerk en maatschappij zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen