De consulent

Er wordt ook een consulent aangewezen als de predikant langer dan twee maanden ziek is of tijdelijk door de kerk op non-actief is gesteld (ord. 4-12-1). In andere situaties waarin behoefte bestaat aan begeleiding, kan een verzoek om een consulent aan te wijzen worden ingediend (ord. 4-12-2). De gemeente bepaalt niet zelf wie als consulent zal optreden. De consulent vertegenwoordigt het bredere verband van de kerk in de vacante gemeente. Daarom wordt deze ook aangewezen door het breed moderamen van de classicale vergadering (ord. 4-16-6). Als door de classicale vergadering een ringverband is gevormd, is het de taak van dit ringverband om de consulent aan te wijzen (ord. 4-17-2).

Classis of ring
Natuurlijk kan een gemeente haar voorkeur uitspreken voor een bepaalde predikant uit het rayon, en het ligt voor de hand dat er ook met de aan te wijzen predikant overleg wordt gepleegd. Maar uiteindelijk is het de taak van het breed moderamen of het ringverband de consulent ‘aan te wijzen’ en de aangewezen consulent en de vacante gemeente kunnen deze ‘aanwijzing’ niet naast zich neerleggen. Opvallend is dat in de twee laatstgenoemde bepalingen wordt gesproken over ‘het regelen van de waarneming van het werk van de predikant’ van de vacante gemeente, ‘met inbegrip van het aanwijzen van een consulent’. Daardoor wordt de indruk gewekt dat de classis of het ringverband naast het aanwijzen van de consulent ook verantwoordelijkheid draagt voor de manier waarop in de overige werkzaamheden wordt voorzien. Dat is echter niet het geval. De kerkenraad bepaalt zelf of er verdere bijstand voor pastoraat en catechese wordt aangetrokken en aan wie dat wordt opgedragen.

Emeritus predikant
Een veelgestelde vraag is of ook een emeritus predikant kan worden aangewezen als consulent. Ordinantie 4-12-1 spreekt over ‘een predikant’ en daarmee wordt in de terminologie van de kerkorde altijd een dienstdoend predikant van de Protestantse Kerk bedoeld. Er zal dus altijd een dienstdoend predikant die tot de classis of het ringverband behoort, moeten worden aangewezen als officiële consulent. Daarnaast is het natuurlijk mogelijk om een emeritus predikant te vragen 'hulpdiensten in de gemeente te verrichten' (ord. 3-27-5), zodat de werkzaamheden voor de consulent beperkt blijven.
Wat mag van een consulent worden verwacht? Vroeger verving hij de plaatselijke predikant en nam hij diens plaats in de kerkenraad in. In de nieuwe regeling is dat nadrukkelijk anders. De consulent heeft een beperkte taak, met als belangrijkste woorden ‘bijstaan’ en ‘begeleiden’. Hij staat de kerkenraad bij in zijn taken en begeleidt hen in het bijzonder bij het beroepingswerk. Om daaraan invulling te kunnen geven, moet de consulent in elk geval op de hoogte worden gehouden van wat er speelt. Hij krijgt een uitnodiging voor alle vergaderingen van kerkenraad en moderamen en ontvangt alle stukken. Dan kan hij zelf bepalen of zijn aanwezigheid in de vergadering gewenst of geboden is. Hij kan de kerkenraad te allen tijde gevraagd of ongevraagd van advies dienen. Maar hij is niet verplicht om alle vergaderingen bij te wonen. De vergadering kan doorgaan als hij niet aanwezig is. De consulent kan niet (in formele zin) preses van de kerkenraad zijn, omdat die uit het midden (dus uit de leden) van de kerkenraad wordt gekozen (ord. 4-8-2). Een van de ouderlingen(-kerkrentmeester) of diakenen moet dus tot preses worden gekozen. Omdat de kerkenraad in overleg met de consulent afspreekt welke taken hij in de vacante gemeente vervult (ord. 4-12-3), kan hem wel gevraagd worden om (met adviserende stem) de vergaderingen te leiden. Als de consulent geen lid is van de classicale vergadering, kan hij namens de vacante gemeente worden afgevaardigd (ord. 4-14-3).

Zes uur per week
De consulent heeft een beperkte taak, zo werd vastgesteld. De generale regeling predikantstraktementen gaat er van uit dat hij gemiddeld zes uur per week voor de vacante gemeente beschikbaar is, waarbij alleen de gemaakte onkosten worden vergoed (art. 36-1/4). Als er – in overleg met de consulent – een groter beroep op hem wordt gedaan, ontvangt hij van de vacante gemeente een consulentsvergoeding voor de extra verrichte werkzaamheden, plus de reiskosten. Als de vacature langer dan zes maanden duurt, moet de consulentsvergoeding voor alle gewerkte uren in de vacante gemeente bovendien aan de gemeente van de consulent worden betaald.

Kerkordelijke vragen kunnen worden ingediend bij p.v.d.heuvel@hetnet.nl. Eerdere afleveringen van deze rubriek zijn te vinden op de website kerkrecht.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen