De eer van God eerst

Het eerste drietal gebeden heeft tot inhoud alles wat betrekking heeft op God: de heiliging van Zijn Naam, de komst van Zijn Koninkrijk en de gehoorzaamheid aan Zijn wil. In de laatste drie beden komen we zelf aan de beurt. Daarin gaat het over onze nooddruft. Nooddruft is dat wat wij nodig hebben, maar dat we derven (missen). Eerst komt onze lichamelijke nooddruft aan de orde, want ‘brood’ houdt méér in dan ons dagelijks voedsel, en daarna onze geestelijke nooddruft: de vergeving van de zonde en de verlossing van de boze.

Aanspraak
Het begin van het Onze Vader legt het accent zowel op de nabijheid, de vertrouwelijkheid van het kind tegenover zijn Vader, als op de afstand tussen de zondaar en de Heilige God. Onze Vader – dat zegt ons allereerst dat hier een kind aan het woord is. Een kind dat tegen zijn Vader opkijkt, dat tegen zijn Vader spreekt, dat alles mag zeggen en alles mag vragen.
De Heere Jezus neemt als het ware Zijn discipelen bij de hand. Zeg nu maar wat je op je hart hebt, je praat niet tegen een vreemde, je richt je tot je eigen Vader. Je hoeft niet bang voor Hem te zijn, want je Vader is eindeloos goed. Hij meent het ook goed met jou. Hij doet wat Hij zegt. Hij geeft wat Hij beloofd heeft.
Tegelijk wordt van die Vader gezegd dat Hij in de hemel is. Dat wil zeggen dat er een onmetelijke afstand is tussen de heilige God en de schuldige zondaar. Wij zijn uit de aarde aards en we naderen tot Hem, Die de Hoogverhevene is. Hij is – met eerbied gesproken – niet onze buurman met wie we over de schutting een praatje maken. Hij is God en Hij woont in het paleis van Zijn Heiligheid en we mogen naderen voor Zijn troon.
Die troon is in Christus een troon der genade geworden – anders zouden we niet eens tot die troon mogen naderen. Maar Hij is de allerhoogste Koning, Die op die troon zit. God is in de Hemel en wij zijn op de aarde, zegt de Prediker – laat daarom uw woorden weinig zijn.

Op God gericht
We hadden zelf niet bedacht om God voorop te zetten, want van nature zijn we egoïsten en egocentristen. Tot in het gebed toe gaat het om onszelf en plaatsen we onszelf in het middelpunt. Vandaar dat ons gebed vaak een soort verlanglijstje is, dat we de Heere aanbieden. Maar in het gebed dat Jezus ons geleerd heeft, gaat het in de eerste plaats om God. Zijn naam, Zijn rijk, Zijn wil.
God is immers Vader van het hemels huisgezin en in dat gezin moet alles naar recht en orde toegaan. Niet de kinderen moeten regeren, maar de Vader. Als de Vader de eer krijgt waarop Hij recht heeft, dan is het hele gezin daarbij gebaat. Daarvan zal de zegen afdalen op het hoofd van de kinderen.
Maar dat gaat allemaal wel tegen onszelf in. Want als Zijn Naam alle eer krijgt, dan verbleekt onze naam. En als Zijn rijk gestalte krijgt, dan zijn wij koning-af. En als Zijn wil geschiedt, dan is onze wil gebroken.
Dus ook al zijn deze eerste beden nadrukkelijk op God gericht, wij zijn er wel bij inbegrepen. Hij moet wassen, ik minder worden. Ook dat wordt ons in het volmaakte gebed geleerd.

Onze noden en behoeften
Van het tweede drietal is de eerste bede die om het dagelijks brood. Daarmee is alles samengevat wat we voor dit tijdelijk leven nodig hebben. Het is alsof de Heere Jezus wil zeggen: Ge hebt nu zo lang uzelf verloochend, kom er nu maar mee voor de dag. Het ligt toch vóór in uw hart: Hoe kom ik door deze wereld? Zult U in die nood ook aan me denken? Dan volgen weer twee geestelijke beden: om vergeving van de zonde en om bevrijding van de macht van de boze. We zijn namelijk niet klaar als we voor het tijdelijke leven geen zorgen hebben. Het zwaarste volgt nog.
De vijfde bede (vergeef ons onze schulden) heeft betrekking op het verleden: dáár liggen onze zonden.
De zesde bede richt zich meer op de toekomst: wij zijn zwak, de sterkte van de satan is zo groot, bewaar ons in Uw naam. Iemand heeft opgemerkt: in dit tweede drietal beden schittert het werk van de drie-enige God. Er is een Vader Die voor Zijn kinderen zorgt en Die alles wil geven wat zij nodig hebben. En er is een Heere Jezus Christus om Wiens wil God alle schuld vergeeft. En er is een Heilige Geest Die ons sterkt in de strijd tegen de satan en de zonde.

Model
Het Onze Vader is ons niet gegeven om op alle tijden en bij alle gelegenheden te bidden. Het is als het ware een model dat de Heere Jezus ons gegeven heeft om onze gebeden naar te richten. Dat wil zeggen: om in de eerste plaats gericht te zijn op de eer van God en pas daarna te denken aan wat wij nodig hebben. Vandaar dat het voor mij een vraag is – waarop ik overigens ook geen afdoend antwoord heb – of onze gebeden moeten worden besloten met het Onze Vader. Dan is het als het ware dubbelop. In geval van een negatief antwoord veroordelen we wel de meeste van de klassieke formuliergebeden. Want die eindigen dikwijls met de zin: ‘Dit alles bidden wij U in de Naam van Jezus Christus Die ons heeft geleerd aldus te bidden (…)’.

Mag ieder…?
De Nadere Reformatie heeft nadrukkelijk de vraag aan de orde gesteld of het Onze Vader een gebed is dat alle mensen mogen bidden. Op die vraag geven de zogenaamde ‘oude schrijvers’ geen eenstemmig antwoord. Smijtegelt bijvoorbeeld zegt dat alle mensen het mogen bidden, omdat God krachtens de schepping de Vader is van alle mensen. Maar Justus Vermeer vindt dat het Onze Vader alleen mag worden gebeden door hen die weten dat zij kinderen van God zijn, want God is door de val onze Vader niet meer. Ik heb echter gemerkt dat velen onder ons deze vraag nog nauwelijks relevant vinden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen