Toespitsen op het kind

De Bond van Hervormde Zondagsscholen wil met een nieuwe opzet de bijbelse boodschap gerichter bij de doelgroep brengen. Het nieuwe rooster houdt daarom meer rekening met de leeftijd van de zondagsschoolkinderen.
Het vertelrooster dat hervormde zondagsscholen al jaren gebruiken, biedt de bijbelse geschiedenissen op twee niveaus aan. Op ieder niveau horen kinderen hetzelfde verhaal. De materialen ondersteunen dit. Naast alle positieve waarderingen kwamen er toch regelmatig signalen naar het hoofdbestuur dat het rooster niet overal even goed kon functioneren.
Soms vond men bijvoorbeeld de psalmen voor de kleuters te moeilijk. Of was de vertelling voor de oudste groep te eenvoudig en te veel gericht op de middenbouw.

Oudste groep
De laatste jaren kreeg de bond steeds meer de vraag hoe de oudste leeftijdsgroep op de zondagsschool nog kon worden bereikt en vastgehouden. Een vraag die soms uit nood werd gesteld. Deze kinderen zitten in de leeftijd dat ze de basisschool bijna verlaten en wellicht de catechisatie zullen gaan volgen.
Zondagsscholen hebben in grote lijnen twee oplossingen. Sommige kiezen ervoor de kinderen eerder van de zondagsschool af te laten gaan, om spanningen in de bovenbouw te voorkomen. Anderen zoeken het meer in de vorm van kindercatechese binnen de zondagsschool.
Het hoofdbestuur van de zondagsscholenbond heeft serieus naar deze vragen vanuit het werkveld geluisterd. Met het nieuwe rooster wil het bestuur nadrukkelijk meer oog hebben voor alle kinderen van de zondagsschool. Van eenvoudige vertellingen bij de kleuters tot en met verdiepingsmogelijkheden bij de oudsten. Het bestuur is overtuigd van de opdracht dat het zondagsschoolwerk het Woord van God zo dicht mogelijk bij het hart van ieder kind dient te brengen.

Drie niveaus
Daarom houdt het nieuwe rooster meer rekening met de verschillende niveaus, in de hoop dat de bijbelse boodschap beter op de leeftijd van de kinderen kan worden afgestemd. Per zondag wordt (met behulp van de vertelschetsen in het blad Onze Hervormde Zondagsschool) de mogelijkheid gegeven om bijbelverhalen op drie niveaus te vertellen.
Voor groep 1 en 2 is er een korte vertelcyclus voor de onderbouw. Eenvoudige vertellingen komen aan bod, die meestal verhalend van aard zijn en daardoor ook goed aansluiten bij deze leeftijdsgroep. Voor deze doelgroep zijn ook eenvoudige psalmverzen en teksten uitgekozen.
Voor groep 3 tot en met 6 is een vierjarige vertelcyclus ontwikkeld. Hier wordt in grote lijnen de Bijbel doorverteld. De meeste bijbelverhalen komen voor deze leeftijdsgroep aan bod.
Net als de onderbouw krijgen groep 7 en 8 een korte vertelcyclus. Hierin krijgen ook moeilijke bijbelverhalen een plaats. Op deze manier kan voor deze leeftijdsgroep een verdiepingsslag worden gemaakt. Zo worden bijvoorbeeld in de bovenbouw de Tien Geboden besproken, steeds aan de hand van een bijbelvertelling die de geboden verduidelijkt. Ook gedeelten uit de Bergrede en de Openbaring aan Johannes zullen aan de orde komen. Naast de vertelling doet het rooster hier ook handreikingen om de vertelstof op een andere manier, in catechesevorm te verwerken. Dit betreft kleine bijbelstudies, discussiestellingen, open gespreksvragen enzovoort. Dit met als doel om vooral deze leeftijdsgroep ruimte voor meer eigen inbreng te geven.
Juist deze kinderen moeten de gelegenheid krijgen mee te denken, vragen te stellen en samen te praten over de aangereikte vertellingen en thema’s, aansluitend bij hun leeftijd en denkniveau. Het blad Onze Hervormde Zondagsschool zal voor alle niveaus toerusting blijven bieden.

Ideeën
Naast het onderwerp voor de vertelling reikt het rooster ook ideeën aan om het bijbelverhaal met de kinderen te verwerken. Ook op dit punt ziet de bond bij kinderen een grote verscheidenheid optreden wat betreft niveau en behoeften. De zondagsscholenbond wil hierin tegemoet komen. Er zijn in totaal vier verschillende werkboekjes ontwikkeld. Eén werkboekje bij de vertelcyclus van groep 1/2, twee werkboekjes bij groep 3 t/m 6 (dus één voor groep 3/4 en één voor groep 5/6) en een werkboekje voor groep 7/8. Met name voor de oudste kinderen geeft het werkboekje aanzetten om te komen tot interactieve werkvormen, leergesprekken enzovoort (kindercatechese). Bovendien krijgen de nieuwe werkboekjes, of eventueel de roosterboekjes die ook nog besteld kunnen worden, een kleurrijke uitstraling.

Samenwerking
Om te komen tot een nieuwe rooster heeft de hervormde zondagsscholenbond nauw samengewerkt met de zondagsscholen van de Christelijke Gereformeerde Kerken (LCJ). Zij wilden eveneens een gedifferentieerd aanbod bieden met dezelfde doelstellingen, hierboven genoemd. Uiteindelijk is het rooster gezamenlijk opgesteld en zullen beide bonden elkaar ook verder helpen bij het maken van de producten die daaruit voortkomen. Wel blijft iedere zondagsscholenbond verantwoordelijk voor haar eigen uitgaven.
Daarnaast is de hervormde zondagsscholenbond in gesprek met de HGJB over de aansluiting van het nieuwe rooster bij materialen voor de (kinder)catechese.

Uitgangspunten
De volgende uitgangspunten laat de bond graag in het nieuwe rooster, de schetsen en het verwerkingsmateriaal doorklinken:
• Heel de Schrift is Gods Woord. De Bijbel is in zijn geheel het onfeilbare Woord van God, dat moeten kinderen ook overgedragen krijgen.
• Heel de Schrift komt aan bod. Hoewel voor het zondagsschoolrooster vertellingen moesten worden geselecteerd, is het wel het streven geweest om zo evenwichtig mogelijk te zijn, zodat de veelkleurigheid van de totale Schrift aan kinderen overgedragen wordt.
• Heel de Schrift heeft gezag. De Bijbel is geen vrijblijvend boek, maar vraagt gehoorzaamheid en ontzag. Daarom is het goed dat het zondagsschoolwerk de woorden van God met gezag naspreekt en doorgeeft. Het ‘Zo zegt de Heere’ van de profeten moet ook op de zondagsscholen vertolkt worden.
• Mensbeeld. De harde werkelijkheid van de zonde legt ook over het zondagsschoolwerk een schaduw. Ook leidinggevenden en kinderen van de zondagsschool ervaren de kracht van de zonde in hun leven. Daarom kan de bond haar doel nooit bereiken door eigen inspanningen. Het werk van de Heilige Geest is nodig om harten te vernieuwen. Dit moeten leiding en kinderen hun diepe afhankelijkheid van God en Zijn onverdiende genade doen ervaren.
• Hoofd en hart. Het zondagsschoolwerk moet het gehele kind op het oog hebben. Het gaat niet alleen om overdracht van kennis en feiten – dat ook. Het kind moet vooral in zijn denken gestimuleerd en in zijn intenties gemotiveerd worden.
• Belijdenissen. Het volgen van het rooster laat lijnen naar de belijdenisgeschriften zien. De daarin verwoorde geloofsleer kan zo een plaats krijgen bij de vertelling op de zondagsschool. Zeker in de bovenbouw liggen er mogelijkheden om deze rijke traditie uit te leggen, waarin al eeuwenlang getracht wordt om het bijbelse gedachtegoed aan het volgende geslacht door te geven.
• Oog voor nu. Op de zondagsschool moet het bijbelverhaal verteld worden aan de kinderen van nu. Het nieuwe rooster wil daartoe voorbeelden en ideeën aanreiken die gesitueerd zijn in een voor het kind herkenbare wereld. Het is belangrijk dat kinderen een brug kunnen slaan tussen de wereld van de Bijbel en de wereld van nu. Ze moeten ervaren dat de boodschap van de Bijbel voor hun leven van nu relevant en van het hoogste belang is.

De zondagsschool blijft het als haar belangrijkste taak zien om kinderen van deze opdracht te doordringen en hen op hun eigen niveau daartoe op te roepen (Rom. 10:17).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen