In Katwijk is het begonnen

Ooit zullen wij allen op school geleerd hebben dat de eerste zendelingen in Nederland Willibrord en Bonifatius waren. Dat is niet helemaal waar, want dit geldt alleen de noordelijke Nederlanden. Maar wij zijn dan ook protestanten, die lange tijd een beetje vergeten zijn dat er onder de grote rivieren ook nog christenen wonen. Ze woonden er zelfs twee eeuwen eerder dan boven de rivieren. De inwoners van de omgeving van Maastricht hoorden het evangelie uit de mond van de legendarische Servatius al omstreeks 450.
Maar in de noordelijke Nederlanden begon het evangelie zijn loop in 690, toen Willibrord, de Noord-Engelse missionaris voet aan land zette bij het huidige Katwijk. Vervolgens trok hij naar het centrum van het land, waar hij de eerste bisschop werd van Utrecht. Op het Janskerkhof in die stad staat een ruiterstandbeeld van hem. Elke keer als ik er langs kom, zei prof.dr. A.A. van Ruler ons, neem ik even mijn hoed voor hem af. Als student hoorde ik dat met een glimlach aan. Van Ruler zei wel meer dingen die grappig overkwamen, terwijl hij ze intussen diep ernstig bedoelde, zonder dat je dat als student doorgrondde.

Van horen zeggen
Intussen begrijp ik veel beter de diepe ernst van de woorden van Van Ruler. Wij hebben het evangelie van horen zeggen. In ons eigen hart zou het nooit opgekomen zijn. Het is zonder meer een wonder dat ik christen ben. Daar is helemaal niets vanzelfsprekends aan. Zendelingen zijn gekomen, onze voorouders moesten aanvankelijk niets van deze nieuwe leer hebben. Geen wonder. Hoe kon nu in een cultuur van heldenverering het evangelie van het kruis ingang vinden? Je hoeft maar eens even te bladeren in Huizinga’s complete lijst van voornamen (1998) of je wordt ontdekt aan je Germaanse voorgeschiedenis. De meeste oer-Hollandse namen hebben iets te maken met een dappere speerstrijder. Waarom zou een speerstrijder kruisdrager willen worden?

Vanzelfsprekendheid voorbij
Waarom drong de ernst van de woorden van Van Ruler in 1970 nog niet tot me door? In feite was in Europa het vanzelfsprekende van het christelijk geloof er allang vanaf. Rond de eeuwwisseling had Nietzsche al zijn profetische tonen laten horen over de dood van God in Europa. Een nieuw heidendom van dappere speerstrijders had rond het midden van de eeuw Europa in de chaos gestort. Maar tot mij was dat nog niet doorgedrongen. Ik werd opgevoed in een christelijk dorp en hield me bezig met vragen rond de toe-eigening van het geloof en de vele verschillen binnen de gereformeerde gezindte. Daar schaam ik me achteraf niet voor, ik heb er zelfs veel van geleerd. Maar al met al doorzag ik totaal niet wat zich feitelijk in de cultuur afspeelde en wat de echte uitdaging voor het christelijk geloof was.

Katwijk
In Katwijk begon ooit de zendingsgeschiedenis van de noordelijke Nederlanden. Binnenkort krijgt de hervormde gemeente in Katwijk weer haar tiende predikant. Na de scheuring lijkt alles dan weer gerepareerd. Nog steeds tien predikanten. Aan de ene kant een grote zegen. Nog steeds een gevolg van de gebeurtenis in 690 en Gods trouw door de eeuwen en de geslachten heen.
Maar leeft in Katwijk ook het bewustzijn dat geloven in de gekruisigde Christus anno Domini 2008 heel onvanzelfsprekend geworden is, dat de zending daarom vandaag in Katwijk misschien ook wel weer opnieuw moet beginnen? De tiende predikant die er komt, heeft de afgelopen jaren in Guatemala, Costa Rica en Cuba gewerkt als zendingspredikant. Ook een soort Willibrord dus. Hij kan samen met de andere predikanten misschien helpen de taak van de zending in Katwijk vandaag opnieuw te ontdekken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen