Opleiding verandert student

Dat geldt ook voor de Opleiding Theologie, een clustering van de opleidingen Godsdienst Pastoraal Werk (GPW), Leraar Godsdienst en Levensbeschouwing (GL) en het Instituut voor Gemeenteopbouw en Theologie (IGT).

Aan de reacties is te merken dat (aanstaande) studenten het fijn vinden te studeren aan een opleiding die in grote lijnen overeenkomt met hun (kerkelijke) achtergrond. Natuurlijk komt wat je binnen een opleiding meemaakt nooit helemaal overeen met wat je zelf van huis uit gewend zijn. Er is herkenning in de orthodoxe visie op de Bijbel: de Bijbel is bron en norm voor het handelen. Na verloop van tijd tijdens de studie merken familieleden en vrienden soms veranderingen in het denken van hun zoon/dochter, man/vrouw. Ze hadden gedacht dat studeren in Ede er wel voor zou zorgen dat hun zoon/dochter ongeveer hetzelfde over de dingen van kerk en geloof zou blijven denken. Zo’n studie zou toch alleen maar verdiepen? Ze bespeuren nu andere accenten en nuanceringen. Wat is hier aan de hand?

Veranderingen
Voor veel studenten (vooral in het voltijdonderwijs) geldt dat ze studeren in een fase van veranderingen in hun leven. De ergste puberteitsstormen zijn wel voorbij, maar de antwoorden op identiteitsvragen als ‘Wie ben je? Waar sta je? Wat verwachten anderen van je? Welke plek neem je in?’ zijn nog niet helemaal uitgekristalliseerd. Ouders wisten het al, maar ontdekken het nu heel nadrukkelijk: opvoeden is loslaten. Jonge mensen maken zelf keuzes en gaan eigen wegen. Die kúnnen afwijken van wat de ouders gewend zijn.

Zoekproces
Het zoekproces gaat door. Soms wordt bewust voor een (hbo-)studie Theologie gekozen als middel om tot meer duidelijkheid te komen. Voor het begin van de studie kunnen er gevoelens van onbehagen zijn. Is het wel werkelijk zo zoals het in de thuissituatie of -gemeente voorgesteld wordt? Tijdens de opleiding lezen de studenten literatuur en spreken ze medestudenten. Ze ontdekken dat de stelligheid van ‘zo is het’ vanuit de thuissituatie valt te nuanceren. Ze krijgen meer inzicht in vragen die een rol spelen en komen in contact met andere opvattingen, ook vanuit de wereldwijde kerk. Kortom, de student ontdekt dat er meer is.

Uitgedaagd tot verantwoording
Studeren verandert mensen. Ze verzamelen informatie, komen tot weging en geven die informatie een plek in hun leven. Het huidige onderwijs is zo ingericht, dat een student niet het beste scoort wanneer hij alles keurig weet te reproduceren, maar wanneer hij kan laten zien (in opvattingen, houding en gedrag) wat hij met die informatie gedaan heeft. Hij wordt telkens uitgedaagd om na te denken over zijn eigen positie. Waar sta je zelf ? Kun je die plaats verantwoorden? Wat zijn je bronnen? Waar haal je je opvattingen vandaan?
Het voordeel van een CHE-opleiding is dat dit uitdagen tot verantwoording kan plaatsvinden in een klimaat van veiligheid en respect. De bronnen van thuis worden serieus genomen, al worden de studenten wel geacht zich te kunnen verantwoorden.

Oriëntatiekader
In de opleiding Theologie zien we soms studenten van kerk veranderen (en niet alleen daar en niet alleen op de CHE). Voor de studie, zo blijkt uit gesprekken, was er al een gevoel van onvrede. Door de studie – en vaak ook door het elders wonen – komt een student in een andere omgeving en raakt hij losser van thuis en van de eigen (kerkelijke) omgeving. Hij leert die ene bepaalde vorm van kerk-zijn relativeren. Juist door kennismaking met de geschiedenis van de kerk, varianten van de traditie en verschillende culturen leer je als student ‘op afstand’ waarderen. Jongeren maken soms andere keuzes dan thuis. Het thuisfront begrijpt dit niet, maar gelegenheid om hierover te spreken is er niet altijd. De student heeft geen zin om zich te verdedigen of ouders zetten de aanval in, waardoor de ander dichtklapt. Dat is jammer, want beide partijen zouden – ook al is men het oneens met elkaar – veel van elkaar kunnen leren.

Rol van de opleiding
Wat doet de opleiding in zo’n proces van studeren en persoonlijke ontwikkeling? Vanuit de CHE krijgt elke student een docent aangewezen als studieloopbaanbegeleider (slb’er). De slb’er probeert de student zo goed mogelijk te coachen tijdens zijn studie. Hij/zij gaat na wat stimuleert tot studeren, waar eventuele belemmeringen zitten, hoe het gaat met het behalen van de resultaten, waardoor eventuele achterstanden veroorzaakt worden enzovoort. Soms komt in deze gesprekken ook een kerkelijke zoektocht aan de orde. Dat gebeurt soms, want een studieloopbaangesprek is geen pastoraal gesprek. Mocht in het gesprek van de student met de slb’er een overweging om misschien van kerkgenootschap te veranderen aan de orde komen, dan probeert de slb’er door middel van vragen de student uit te dagen tot verantwoording. In ieder geval zal de slb’er het gevaar van ondoordachte keuzes bewust maken en ook de effecten van verandering van kerkgenootschap.
Het overgaan naar een andere kerk kan persoonlijk beleefd worden als verrijking of zelfs bevrijding, maar een student dient zich wel te realiseren welke problemen in de relatie met thuis, vrienden en anderen kunnen ontstaan. De slb’er kan en mag geen ambassadeur van een bepaald kerkgenootschap zijn. Hooguit is hij/zij een klankbord voor de student, een luisterend oor.
Uit de praktijk blijkt dat de slb’er lang niet altijd op de hoogte is van een kerkelijk zoekproces van een student. Vrienden en medestudenten zijn vaak eerder en beter geïnformeerd dan de slb’er. Studenten geven aan dat het gaat om een privé zoektocht.

Verandering is verdieping
Het studieproces, dat per definitie een ontwikkelings- en veranderingsproces is, leidt heel vaak tot een persoonlijke verdieping in het staan binnen een bepaalde (kerkelijke) traditie. Verdieping betekent hier een bewust kiezen, niet alles klakkeloos accepteren, maar verrijkt worden en soms positief kritisch verdergaan in de traditie. Daarbij dienen toekomstige kerkelijk werkers en docenten Godsdienst en Levensbeschouwing goed te weten wat tradities, die afwijken van de eigen traditie, inhouden. Als professional dienen ze deze tradities te respecteren. Respecteren wil niet zeggen dat ze het eens zijn met zo’n traditie, maar wel dat ze die weten te waarderen. Studenten hebben geleerd om met de ander om te gaan op grond van dat wat in alle verschillen toch bindt.

Een hbo-opleiding Theologie is geen kerk, maar een onderwijsinstituut. Op zo’n onderwijsinstituut worden studenten geconfronteerd met verschillende opvattingen, waarden en normen. Docenten proberen studenten in het persoonlijk ontwikkelingsproces te begeleiden en hen toe te rusten tot het werk binnen het Koninkrijk van God: in kerk, school en samenleving.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen