GLOBAAL BEKEKEN

Minister E. van Middelkoop van Defensie schaamde zich niet voor de naam van Christus in een toespraak bij de dodenherdenking in het perscentrum Nieuwspoort op 4 mei jl.:

• De waarheid moet gezegd kunnen worden. Dat zijn we aan elkaar verplicht. Maar waarom eigenlijk? (…) Als christen sta ik in een traditie waarin de goede levensstijl zich manifesteert in waarden als – ik citeer nu de apostel Paulus – ‘liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing’. Wie naar die regel leeft zal weinig behoefte hebben de grenzen van de vrijheid van meningsuiting te verkennen. Dat is waar, maar het is slechts een deel van het verhaal. Christus zelf kon ongemeen hard de waarheid vertellen, schelden zo u wilt. Hij kwalificeerde zijn tegenstanders met uitdrukkingen als ‘verdorven generatie’, ‘ongemarkeerde graven’, ‘adderengebroed’. Hij gebruikte rauwe taal als een zweepslag om de leugen te ontmaskeren, om de waarheid aan het licht te brengen. (…)
Wie goed luistert, zal willen erkennen dat we hier ver verwijderd zijn van een zucht tot het zaaien van haat. Integendeel, hier wordt het heil van de ander gezocht, politiek en spiritueel. Dat rechtvaardigt dan ook de zweepslag van de taal. En daarmee is tevens de noodzaak gegeven van de daarvoor benodigde vrijheid van expressie.

Een lezer stuurde mij toe het ooit veel besproken boek samengesteld door A.C. de Gooyer Het beeld der vad’ren (Ambo, Baarn, 1964), zijnde ‘een documentaire over het leven van het protestants-christelijk volksdeel in de twintiger en dertiger jaren’. Dit volksdeel werd toen nog gedomineerd door de Gereformeerde Kerken. Een fragment uit de inleiding:

• De zondag was een aparte dag, waarop men aparte kledij droeg en een bijzonder maal aanrichtte.
Tweemaal naar de kerk en uit de kerk de koffie met de sigaar. De dag begon met orgelspel op het eigen harmonium. Hij was een feestdag, als hij goed gevierd werd. Voor velen is hij een feestdag geweest en is hij dat nog. (…)
Hier en daar stond een wandeling op het programma van de rustdag: maar over het gebruik maken van openbare vervoermiddelen piekerde men zelfs niet. De progressieven lazen hun weekblad, al of niet geïllustreerd en gingen zelfs zo ver dat zij in het gezin een gezelschapsspelletje deden. Klok en hamer, kwartetten, schaken, dammen, domineren. Klok en hamer had het ganzenbord vervangen. Er waren dobbelstenen bij nodig, doch dit verontrustte niet, niettegenstaande de opvatting van professor Geesink, die alle loten en dobbelstenen veroordeeld had. Doch kaarten kwamen niet op tafel. Deze behoorden nadrukkelijk tot de zondige wereld.
De Bijbelse kennis werd gescherpt door het opschrijven van bijbelse namen met een A, daarna met een B, enzovoort. Wie in de gestelde tijd de meeste had werd winnaar. In een latere periode luisterde men naar de radio, indien de NCRV tenminste in de lucht was. En nogmaals, men las: vader en moeder stichtelijke lectuur en de kinderen de zondagsschoolboekjes of de christelijke romans van die dagen, waarin men van krachtdadige bekeringen verzekerd kon zijn.
Er werd op zondag geen sport beoefend; men ging ook niet naar sportwedstrijden kijken. In verschillende plaatsen werd zondagsschool gehouden. Ook vergaderden de knapen- en jongelingsverenigingen. Er heerste in de orthodox reformatorische gezinnen een puriteinse geest, alle dagen van de week, in het bijzonder op zondag. ‘Het is zondag vandaag’ was een vermaning, die aan alle de sabbat aantastende werkzaamheden een eind maakte.
Het komt ons nu vreemd voor dat er toen gesproken en geschreven is over de vraag of men op zondag mocht fietsen. Dan liet men toch niet een ander voor zich werken, noch kon men het heen en weer bewegen der pedalen als arbeid opvatten! Er kwamen compromissen op dat punt. Indien men ver van de kerk woonde, ja, dan … Maar voor je plezier … neen! Predikanten, die buiten hun woonplaats preekten, gingen des zaterdags van huis en kwamen maandag terug. Het te logeren hebben van zo’n predikant ‘van buiten’ was een feest …

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen