Ik prijs ’t onfeilbaar Woord

Is er misschien iets aan de hand met het gezag van de Schrift? Weten we er niet zo goed raad meer mee? Dat zou zomaar kunnen. We schieten er niets mee op om dat te verdringen. Ontkenning helpt ons niet verder. Pas als we de vragen rond ons omgaan met de Schrift, ons verstaan van de woorden van God, eerlijk durven benoemen, is het mogelijk om vooruit te komen. Bovendien is het helemaal niet vreemd dat we met vragen rondom het verstaan van de Schrift worstelen. Iedere generatie heeft met die vragen gezeten. Daar zijn grofweg vier redenen voor.

Concrete toespitsing
In de eerste plaats heeft die verlegenheid te maken met de ellendige kloof tussen God en ons. De kloof van onze ongehoorzaamheid. Woorden van God stuiten op onze versteende harten af. We hebben er gewoon geen zin in van onszelf. Liever gaan we onze eigen weg dan de weg van God. We luisteren liever naar onze eigen stemmen dan naar de stem van God. We zeggen dat we er niet zo veel mee kunnen, maar bedoelen dat we die stem veel te tegendraads vinden.
In de tweede plaats kent dit grondpatroon in iedere tijd en in iedere situatie zijn eigen concrete toespitsing. Horigheid aan de geboden van God staat haaks op de geest van de tijd. We worden van alle kanten gestimuleerd onze eigen route uit te zetten. We leren onszelf te ontplooien en alleen te doen wat bij ons past en wat goed voelt. Als ons iets niet zint, zappen we het weg. Deze geest van de tijd zullen we eerlijk moeten onderkennen. In zo’n situatie ligt het niet voor de hand om te buigen voor die, in onze cultuur, zo vreemd aandoende woorden van God.

Elke generatie
In de derde plaats moet iedere generatie weer opnieuw door de vragen van het Schriftgezag heen. Het geding tussen de woorden van God en de heersende cultuur heeft keer op keer zijn eigen toespitsing. De antwoorden die, in generaties voor ons, gegeven zijn op vragen naar het omgaan met de woorden van de Schrift, worden pas echt relevant wanneer de vragen van nu door ons heen gaan. En we met deze vragen in ons hoofd en in ons hart weer naar de oude, krachtige, overtuigende antwoorden kijken. De kracht van de theologie van de Schrift ga ik verstaan zodra ik de vragen die zich aan mij opdringen, toelaat, er doorheen ga. In iedere tijd en elke context leert de gemeente van Christus weer de kracht van de woorden van God verstaan. Het Woord van God is tegen iedere tijdgeest opgewassen. Door aanvechting en vragen heen zal blijken hoe waardevast en waardevol de woorden van de Schrift zijn, hoe zegenrijk het horen naar de woorden van God is. Juist omdat die woorden tegendraads zijn, juist omdat ze vragen aan mij stellen die ik zelf nooit had gesteld, een richting wijzen die ik zelf nooit had ontdekt. Daarvoor zijn het nu juist ook woorden van God.
In de vierde plaats, en dat is met name ingegeven door de huidige stand van de theologie: Hoe reageren we op en gaan we om met de vragen die naar voren komen in de kritische bijbelwetenschap? De gereformeerde theologie zoekt een antwoord op deze vragen die in vorige eeuwen veel minder of niet aan de orde waren.

Sola Scriptura
De Theologische Hogeschool van de Gereformeerde Bond ‘Johannes Calvijn’ is een nieuwe serie gestart. Het gaat om boeken ‘die de actualiteit van het gereformeerde belijden aan de orde stellen’. De THGB belegt studieavonden om een brede kring van belangstellenden te betrekken bij theologische inzichten en vragen die tijdens de opleiding aan de orde komen. Om met de inhoud van deze avonden een nog breder publiek te bereiken, is deze serie begonnen. Een uitstekend initiatief! Het eerste deel draagt de sprekende titel Sola Scriptura. Daarmee wordt de toon gezet. Kenmerkend voor de gereformeerde theologie is dat ze horig wil zijn aan het Woord. God spreekt ons aan ‘door de Schrift alleen’. ‘In dankbare verwondering en in eerbiedige terughoudendheid’, zo schrijft dr. J. Hoek in het Woord vooraf, ‘wordt het geheim verkend dat Gods Geest mensen optimaal inschakelt bij de openbaring, de uitleg en de toepassing van het Woord’.

God en mens
Bovenstaande zin uit het Woord vooraf vind ik een uitstekende typering van dit boekje. Ik proef bij de auteurs deze houding. Dat is nu juist eigen aan de gereformeerde visie op de Schrift. Omdat God Zich hier aan ons openbaart, past ons dankbare verwondering. Juist dit besef helpt ons om niet in strak fundamentalisme te verzanden. God spreekt, Hij openbaart Zich. Ik verwonder me! God had kunnen zwijgen. Maar Hij doet het niet. Hij openbaart Zich, daarom hoef ik niet in het donker te tasten Wie Hij is. Ik hoef er niet naar te raden. Zijn Woord brengt ons bij Hem. Het onfeilbare Woord. God Die me aanspreekt, Die mij zoekt en roept, Zijn 'geheimen' uitlegt in de concrete teksten die ik lees.
Omdat het ware en waarachtige woorden van Hem zijn, probeer ik ze te spellen, te verstaan. En toch doe ik het in een zekere terughoudendheid. Dat heeft te maken met: God spreekt. Ik bid: ‘Leer me horen en verstaan.’ Ik verlang vandaag de Schrift te verstaan in ons leven. ‘God reikt ons in zijn openbaring de hand om ons uit de duisternis te bevrijden en tot het licht te brengen.’ (dr. J. Hoek) ‘Want de kerk, de gemeente van Christus is creatura verbi, ze is geschapen door het Woord.’ (dr. G. van den Brink) De kern van de bijbelse boodschap is dat God Zich bekendmaakt, zodat wij Hem leren kennen.

Menselijke kant
Aan de andere kant schakelt de Geest van God de mens helemaal in. Ja, echt helemaal. Dat is de voluit menselijke kant van de Schrift. Het is door mensen heen gegaan. Het is aangekomen in een bepaalde fase van de (heils)geschiedenis. Woorden van God voor heel concrete mensen in een heel concrete situatie. Woorden geschreven door mensen. Woorden van God komen in mensenwoorden naar ons toe.
Zo sprak en spreekt God ons aan. Daar staan we samen voor de uitleg van woorden uit het Oude Testament (dr. M.J. Paul) en die van het Nieuwe Testament (dr. A. Noordegraaf). Wat betekenen die woorden voor ons nu, in onze leefwereld, met onze vragen? Telkens opnieuw leren we verstaan en daarin doet de context waarin wij leven en waarin anderen leven, helemaal mee, waardoor het verstaan van bijbelwoorden wordt verdiept.

Geest, geloof en leven
Dat de Geest van God intensief betrokken was bij het tot stand komen van de Schrift en intensief betrokken is bij ons verstaan (dr. M. van Campen), geeft de woorden van de Bijbel glans en kracht. Juist omdat de Geest ons leidt in het verstaan van deze woorden, komt hier het geloof tot houvast, tot zekerheid. (dr. H. van den Belt) Het sola Scriptura brengt ons tot het sola fide (door het geloof alleen).
De hele Schrift wil ons brengen tot deze geloofsovergave, deze levende relatie met de Heere. De Geest getuigt door het Woord, overtuigt me, legt de overtuiging van Gods genade en trouw voor mij, diep in mijn hart. Dat maakt mijn hart wijs. Een wijs hart om Gods geboden te verstaan en naar Zijn wil te leren leven. De woorden van God als een licht om mij voor te gaan, de weg te wijzen. Zo leren we goed en kwaad kennen. ‘Gods ene geschiedenis maakt van de Schriften een eenheid. Dat is ook in de ethiek zo. God spreekt Zichzelf niet tegen.’ (drs. N.C. van der Voet)

Ten slotte
De strekking van dit artikel is niet het boek te bespreken of om met de auteurs in gesprek te gaan. Ik vraag uw aandacht voor het thema van het Schriftgezag. Sola Scriptura laat ons de actualiteit van de visie op de Bijbel zien. De auteurs van deze uitgave helpen ons verder in het zoeken naar antwoorden op de vraag hoe wij vandaag de woorden van God verstaan. Woorden van leven. Dit boek wil ons opnieuw leren buigen voor de Schrift, de God van de Schrift.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen