BOEKBESPREKING

Pieter Boersema, Jaap Hansum, Pieter Siebesma, Evert van de  Poll:
Christenen verkennen andere  godsdiensten in West-Europa.
Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer, 283 blz.: € 23,50.
Dit boek uit de Leuvense Evangelische Faculteit bedoelt een handreiking te zijn om christenen te helpen in het verkennen van de godsdiensten van hun medeburgers. Het nieuwe in de huidige wereldsamenleving is dat aanhangers van verschillende religies elkaar ontmoeten en beïnvloeden.
Dat is ook in de West-Europese samenlevingen het geval. Wij worden geroepen de kernboodschap van het christelijke geloof te doordenken tegen de horizon van het religieuze pluralisme. Het thema is belangrijk en betekent een wederzijdse uitdaging tot bezinning.
De inzet van de redactie is de godsdienstwetenschappelijke methode over het godsdienstige gedrag op een fenomenologische wijze te beschrijven. Je wilt als het ware in de huid van de godsdiensten binnenstappen om deze zo neutraal mogelijk te beschrijven. Wie dit ideaal nastreeft, dreigt uit te glijden en de eigen levensbeschouwing over het materiaal heen te leggen. Zo is in het eerste hoofdstuk te lezen en te merken dat evangelisch-reformatorische mensen niet-christelijke religies beschrijven. Wordt de neutraliteit voldoende nagestreefd, is de vraag die opkomt? Enige verdieping zou mijns inziens wel nuttig zijn geweest.
Na de inleidende uiteenzetting van het thema volgt een bespreking van de wereldgodsdiensten (deel II). Deze gegevens worden vervolgens gerelateerd aan godsdienstige ontwikkelingen in de samenleving (deel III), waarmee het geheel op een meer praktisch-systematische methode wordt uitgewerkt (deel IV).
In het tweede deel wordt zo begonnen met de beschrijving van het Jodendom. Het zijn correcte gegevens, die uitlopen in een korte sprong naar ontwikkelingen in West- Europa.
Over de islam wordt op heldere wijze geschreven. Terecht wordt aangetoond dat de wereldwijde gemeenschap van de moslims niet in Arabië, maar in Azië is vertegenwoordigd.
Meer bedenkingen rijzen er bij de beschrijving van de sjaria, de islamitische wet. Deze wet heeft een drietal bronnen: de Koran, de overlevering en de uitleg van toonaangevende theologen. Door deze variatie wordt de sjaria per land heel verschillend toegepast. Het is te makkelijk om te poneren: ‘Tot op heden is de sjaria nergens ter wereld in volle omvang gepraktiseerd’ ( p. 115). Wie ooit Saoedi-Arabië bezocht, weet wel beter. Onbegrijpelijk is in dit verband ook de invulling van het woord in de verklarende woordenlijst (p. 267).
Over hindoeïsme en boeddhisme worden de historische ontwikkelingen op papier gezet.
Hierbij zou zeer de vraag moeten zijn: is boeddhisme een godsdienst of een leer? De lijnen naar de actualiteit hadden beter wat doorgetrokken kunnen worden, om zodoende nieuwe ontdekkingen te doen.
In het dialooggedeelte van het vierde hoofdstuk worden waardevolle lijnen getrokken. Dat de kerkvader Justinus sporen van heil heeft ontdekt in de niet-christelijke godsdiensten (p. 238) accordeert niet met wat hij bedoelt.
Justinus voerde de gedachte van de logos spermatikos (de goddelijke Logos) in als hij spreekt over Socrates. Deze heidense filosoof dronk rustig de gifbeker leeg, omdat hij het heidense pluralisme en afgoderij veroordeelde. De logos spermatikos werkte in hem als een vorm van antiek verzét tegen het veelgodendom. Juist het tegenovergestelde van wat de auteur hier beweert.
Kortom, het boek is in de verwerking van de stof wat onvolledig. Wie bijvoorbeeld zoekt naar geraadpleegde literatuur, komt alleen wat tegen bij het hoofdstuk over syncretisme. Geïnteresseerden moeten aan de hand van een kort boekenlijstje achterin zelf op zoek gaan. Dat tempert het genoegen bij het onderzoek. Het boek lijkt mij vooral als studieboek te zijn bedoeld. Als zodanig wil ik het met waardering onder de aandacht van studenten brengen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen