GLOBAAL BEKEKEN

Drs. Wim Berkelaar, als historicus verbonden aan het Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme aan de Vrije Universiteit, schonk in een boek met de titel Het is ons een eer en een genoegen (uitgave Meinema, Zoetermeer) aandacht aan alle eredoctoraten aan de VU sinds 1930. In een uitvoerige, lezenswaardige inleiding geeft hij ook aandacht aan een ironisch gedicht van de bekende literator Menno ter Braak, toen koningin Wilhelmina voor de tweede maal een eredoctoraat kreeg, namelijk in de rechtsgeleerdheid in Leiden (1925). De titel luidt: Tweeërlei promotie:

Ik moet vele proffen likken,
Ik moet duizend boeken slikken
Twintig stellingen formeren,
Vuile proeven corrigeren.
Ik moet laten drukken, binden,
(Met een fuifje voor m’n vrinden).
Fooienregens neer doen dalen
en een nieuwe rok betalen.
Ik moet, door een uur te zwammen,
Eerst mijn tongspier nog verlammen;
En ik moet bij die gevaren
Nog een goed humeur bewaren.

Zij hoeft voor geen prof te vrezen,
En geen boekje door te lezen;
Zij hoeft dubieuze zaken,
Noch een proefdruk aan te raken.
Om de doctorsgraad te krijgen
Hoeft Zij niets te doen dan … zwijgen.
Omdat Willem de Zwijger groot was
Toen ’t land in bitt’ren nood was
Omdat het land in rep en roer was
Toen mijn voorgeslacht nog boer was.

Berkelaar vervolgt:
Toen het eredoctoraat aan Wilhelmina werd uitgereikt, was de Vrije Universiteit nog een universiteit in opbouw. Gesticht in 1880 door Abraham Kuyper (1837-1920), die wetenschap ‘vrij van kerk, vrij van staat, aan Gods Woord alleen gebonden’ wenste te bedrijven, telde de ‘vrije’ bij oprichting drie faculteiten: theologie, rechten en letteren. Er werd hard gestudeerd, maar nog zonder veel maatschappelijke status of erkenning. Kuyper zelf moest er in 1905 als minister-president aan te pas komen om de graden van de universitair geschoolden erkenning te verlenen – onder de voorwaarde dat de Vrije Universiteit binnen 25 jaar een nieuwe faculteit zou oprichten. Pogingen een medische faculteit in het leven te roepen strandden, maar vlak voor het verstrijken van het ‘ultimatum’ werd in 1930 de Faculteit Wis- en Natuurkunde in het leven geroepen. Het voortbestaan van de universiteit was verzekerd, het gouden jubileum kon worden gevierd. Daarvoor werden kosten noch moeite gespaard. Drie dagen lang werd alles uit de kast gehaald om het jubileum luister bij te zetten (…) De Vrije Universiteit greep de gelegenheid aan om voor het eerst in haar bestaan vier eredoctoraten uit te reiken, drie in de theologie en één in de rechten.’

Willem van der Meiden doet zijn krant weg, meldt hij in VolZin ( ‘Tijdschrift voor geloof en samenleving’).
Heerlijk, geen krant meer, niet langer dat vreugdeloze halfuurtje ’s morgens vroeg, op zoek naar dat ene stukje dat leuk geschreven is en een aardige visie bevat en dat je zo zelden kunt vinden. Geen ergernissen meer over brallende columns en slechts geformuleerde haaststukjes. Ik koop wel af en toe een los nummer – kan ik nog kiezen ook – als er iets bijzonders aan de hand is in de wereld, of als de schaakrubriek, het cryptogram of een themakatern me verleidt. Leve de vrije markt! Er zit ook wel een principieel tintje aan mijn besluit. Noem het mediamoeheid. Bij een evenement als de Olympische Spelen blijkt zonneklaar dat we hier in Nederland kunnen volstaan met pakweg een kwart van de huidige berichtgeving. Ook de buitenproportionele media-aandacht voor het aftreden van een Tweede Kamerlid of voor een persconferentie van de bondscoach van het Nederlandse voetbalelftal wekt diepe schaamtegevoelens bij me op. Al die journalisten die elkaar verdringen voor dat quote'je, die ene ‘exclusieve’ foto, die ene traan – het is soms te gênant voor woorden. Dus past een vriendelijk anti-mediaoffensiefje, te beginnen bij mezelf en natuurlijk binnen de grenzen van de wet.’

P.S. Vraag aan Willem: Moeten we nu ook VolZin wegdoen of op zoek blijven gaan naar ‘dat ene stukje’ van Willem zelf ?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen