GLOBAAL BEKEKEN

In NRC/Handelsblad werd aandacht gegeven aan zeven beroepsgroepen waarin mensen een zwarte outfit hebben. Zo ook kwam de dominee aan de orde, al moet gezegd dat de zwarte uitdossing in de domineeswereld lang niet meer algemeen is, terwijl ook tal van nuanceringen worden aangebracht, vooral in de stropdas. Aan het woord komt ds. A.L. van Zwet, Woudenberg.

'Als dienaar van het Woord draag ik zwart, van oudsher de kleur van het profetisch kleed. En zwart is het teken van ootmoed, het geeft de ernst en het gewicht van de boodschap aan. Het straalt gezag uit, maar geen macht'.
Dominee Van Zwet (48) is predikant van de Hervormde Gemeente binnen de Protestantse kerk in Woudenberg. Op zondagen preekt hij twee- à driemaal in zwarte toga, de rest van de week draagt hij een zwart kostuum, 'want het ambt is geen functie van negen tot vijf, het ambt is verweven met de persoon. Dagelijks zijn er ontmoetingen in de kerk, bijbelkringen, catechisatie. Ik ben doordrongen van de roeping, het raakt mijn bestaan. Als ik zwart draag, ben ik herkenbaar en dus aanspreekbaar voor iedereen.' Van Zwet koopt zijn kostuums in speciale reformatorische winkels, die zich toeleggen op dergelijke kledij. 'Mijn eerste ambtskostuum was driedelig. Dikke zwarte lakense stof, de broek grijs-zwart gestreept. Tegenwoordig is er betere kwaliteit en draag ik in de zomer een pak van lichter materiaal, in de winter wol. Dezelfde snit, vaak met omslag, verder heeft het kostuum geen speciale of aparte vorm. Voor begrafenissen draag ik driedelig zwart. In kleding licht van kleur voel ik me onbehaaglijk. Uitsluitend tijdens mijn vakantie draag ik vrijetijdskleding. Maar dan nog altijd stemmig.'

Uit een fraaie uitgave Op kerkenpad in het Land van Heusden en Altena (uitg. Vèrse Hoeven, Raamsdonksveer; bespreking volgt) twee passages over de tijd van de Afscheiding:

‘De hervormde predikant ds. Bernardus Moorrees was twee perioden predikant in Wijk (1815–1816 en 1831–1851). Hij vond er veel ‘heilbegeerige zielen’, van wie sommigen volgens hem ‘diep onkundig’ waren ‘ten aanzien van het Evangelie’. Er waren twee gezelschappen in zijn gemeente, waar soms 50 tot 70 mensen bijeenkwamen, die spraken over ‘gestalten en werkzaamheden’ alsof daarin de grond van het geloof te vinden zou zijn. Velen waren onder de prediking van zijn voorganger ds. Detmar gewend om tranen te storten en hoopten dat bij hem ook weer te doen. Ds. Moorrees moest hen teleurstellen, omdat ‘geene gestalten of werkzaamheden, geen bidden of tranen storten de grond onzer hoop op regtvaardiging en zaligheid kan zijn’. Dat is namelijk alleen de verzoening door Christus. Spoedig ontdekte de predikant dat sommigen die vroeger zo zeer met hem waren ingenomen, stroef en onvriendelijk waren geworden. Moorrees deed alsof hij het niet zag en hield vol.

Terwijl de kerkelijke kruitdampen nog niet zijn opgetrokken, zoeken de afgescheiden ds. G.F. Gezelle Meerburg en ds. J.J.L. ten Kate, van 1847 tot 1850 hervormd predikant van Almkerk, elkaar op. Ze lezen elkaar gedichten voor tijdens de lange winteravonden. De poëzie kan soms verbroederen. Beide predikanten schrijven (geen literair hoogstaande) gedichten. Als de ouders van ds. Gezelle Meerburg in 1830 hun 25-jarig huwelijksfeest vieren, dicht George Frans:

Al pralen/ Geen schalen/ Op ’t feestmaal gezet,
Al ziet m’aan de wanden/ Geen waslichten branden, Bij ’t feestelijk banket.
Al biedt men/ En giet men/ Geen wijn uit flacons;
‘k Wil andren dat schenken/ ’t Stil dankbaar herdenken Is vreugde voor ons.

De Tachtigers bekritiseerden ds. Ten Kate en noemden de gedichten van de ‘Koning der Cantate’ rijmelarijen: ‘Looft den Heer met snarenspel/ Van Ten Kate J.J.L.’, maar desondanks kwamen sommige gedichten terecht in het Liedboek voor de kerken (’s Gravenhage 1973). Lied 14, ‘De Heer is mijn Herder’, staat zelfs in de Top-Twaalf van mooiste liederen van de Protestantse Kerk in Nederland.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen