Genade geeft toegang

Volgens een oude uitdrukking is het evangelie niet náár de mens, maar wel vóór de mens. Dat is helemaal waar. ’t Is niet náár de mens: het komt van de andere kant, het spreekt me tegen, het zijn Gods gedachten tegenover mijn gedachten. Het evangelie is wel vóór de mens: het haakt in op mijn bestaan, op een manier waar ik niet minder van word, maar alleen aan win. Gelet op het feit dat mensen erg gevoelig zijn op ‘hoe iets voelt’, lijkt het me goed juist aan dat laatste aspect bewust aandacht te geven.

Insteek omkeren
Waarom zouden we het niet wat vaker omkeren en kiezen voor de insteek ‘het evangelie is helemaal vóór de mens, maar uiteindelijk niet náár de mens’ door ons in verkondiging en pastoraat vanuit dit principe er bewuster op toe te leggen Gods woorden zó open te leggen dat het directe herkenning oproept, het geweten als vanzelf wordt meegenomen en mensen ervaren ‘dit gaat echt over mij’.
Dit is allerminst in strijd met ons belijden. Als je de catechismus op de voet volgt, ontdek je in principe vaak eenzelfde aanpak. Al vragend en antwoordend komt de catechismus ons heel nabij, zoekt ons op in onze zonde, reikt ons royaal de genade in Christus aan en nodigt uit tot een wandel naar Gods goede geboden en tot een dagelijkse omgang met ‘onze Vader in de hemel’. De Nederlandse Geloofsbelijdenis gaat op eenzelfde wijze te werk, als bijvoorbeeld in artikel 17 in reactie op de zondeval wordt beleden: ‘Wij geloven dat onze goede God, toen Hij zag dat de mens zich in de lichamelijke en geestelijke dood had geworpen en zich volkomen ellendig had gemaakt, hem in Zijn wonderlijke wijsheid en goedheid zelf is gaan zoeken, toen hij bevend voor Hem vluchtte, en hem getroost met de belofte hem Zijn Zoon te geven.’
Zo’n aanpak heeft overigens ook voluit bijbelse papieren. De Geest bombardeert ons niet met ‘ware’ waarheden, maar leidt ons stap voor stap in de waarheid, met het doel ons bij Christus te brengen, ons hart voor Hem in te winnen en ons toe te eigenen wat wij in Hem hebben (vergelijk het doopformulier). Daarmee slijpen we de scherpe kantjes niet van de boodschap af. Juist door een zorgvuldig gekozen communicatie komt de scherpte van het evangelie ten volle tot haar recht en zal de bereidheid om te luisteren en het te overwegen toenemen, al blijft de ergernis onontkoombaar. Deze komt juist daar het meest schrijnend aan het licht: het evangelie is vóór de mens, maar deze houdt niettemin de boot beleefd af of verzet zich er fel tegen. Laten we er echter voortdurend op bedacht zijn dat de ergernis niet – al bij voorbaat – veroorzaakt wordt door onze manier van zeggen, maar – zoveel als in ons vermogen ligt – door het evangelie zelf.

Groei
Velen willen graag ontwikkelen en verder komen in het maatschappelijk leven en dus ook in het geestelijk leven. Alleen méér van hetzelfde is voor menigeen onbevredigend. Het lijkt me allerminst vruchtbaar daar – zoals soms onder ons gebeurt – argwanend en negatief op te reageren. Laten we dit verlangen liever uitbuiten en zoveel mogelijk uitleggen en aanreiken. Behalve dat wij positief aansluiten bij een hedendaags verlangen, vraagt de actuele situatie er ook om. Vaststaande kaders vallen steeds meer weg, persoonlijke en gemotiveerde keuzes worden steeds belangrijker.
Juist zo’n tijd vraagt om een heldere uitleg van de hele Schrift, zodat mensen de nodige tools in handen krijgen om aan de navolging van Christus invulling te geven en zich de vreze des Heeren eigen te maken.
In de Bijbel is groei allerminst verdacht, maar veeleer geboden. Paulus bad er dagelijks om dat de gemeente meer en meer overvloedig zou worden in kennis en fijngevoeligheid om zodoende volop vrucht te dragen (Filipp. 1:9-11). We kunnen er soms terecht beducht voor zijn dat mensen boven de genade uit willen groeien, maar wie van de weeromstuit niet verder komt dan te zeggen dat een mens nooit meer wordt dan een ‘arme zondaar’, doet schromelijk tekort aan de Schrift, raakt in strijd met onze belijdenis, maakt van de genade iets goedkoops en bouwt anderen niet op in de vreze des Heeren. De bewezen genade is nooit een doel op zichzelf, maar is als een deur of poort die toegang geeft tot een leven in Gods Koninkrijk.

Startschot
Genade is het startschot op de loopbaan van de navolging van Christus, om (enigszins) te komen tot de opstanding der doden, tot het nieuwe leven waartoe God roept (vergelijk Filipp.3:12 e.v.) We worden niet verzoend met God om daar ons leven lang bij stil te blijven staan – al blijft het wel de bron waaruit we elke dag drinken! – maar om in elk opzicht op te wassen in Hem (vgl. Ef. 4:15).
Zowel de catechismus (zondag 33-44), als de Nederlandse Geloofsbelijdenis (art. 24) en de Dordtse Leerregels (hoofdstuk 3 en 4, artikel 11-17) laten daar geen enkel misverstand over bestaan.
God confronteert ons dagelijks met Zijn wil en wet, slechts om ons aan de voeten van Christus te houden, maar evenzo goed om ons in Zijn voetspoor te krijgen en vernieuwd te worden naar Zijn beeld (Heid. Cat., zondag 44). Wees maar niet bang dat je hiermee boven de genade uitgroeit.
Nee, hoe eerlijker we daar voor onszelf werk van maken, des te dieper gaan wij wortelen in Christus en andersom. Gaandeweg komen we vanzelf – oftewel door schade en schande – erachter hoe weldadig het is dat de catechismus begint met zondag 33: alle groei zet in met een dagelijkse bekering en deze omschrijft als ‘leedwezen over onze zonde, die wij zodoende hoe langer vlieden en als vreugde in God door Christus, met als gevolg lust en liefde om naar Zijn wil in alle goede werken te leven’. Met deze woorden worden wij genadig opgehaald waar wij zitten en vandaar verder geholpen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen