GLOBAAL BEKEKEN

Hoe het toeging in Hitlers vernietigingskampen is genoegzaam beschreven. Maar hoe was het Joodse leven in de getto’s, de voorportalen in de steden, waarin de Joden werden samengebracht? Gustavo Corni schreef er een boek over, in Nederlandse vertaling uitgegeven bij Verbum in Laren onder de titel De getto’s van Hitler. Stemmen uit een belegerde samenleving. De auteur schreef dit boek aan de hand van dagboeken en herinneringen. Zomaar een fragment, uit het hoofdstuk Het gettoleven:

De extreme moeilijkheid behuizing te vinden was slechts een van de vele problemen waaraan de Joden het hoofd moesten bieden. Geheel in overeenstemming met de hiërarchie van de rassen was de plaats die in Lodz voor het getto was uitgekozen een van de slechtste van de hele stad. ‘De wijk van Lodz die tot getto is aangewezen, is een van de armste en oudste delen van de stad, en bestaat voornamelijk uit houten huisjes zonder elektriciteit of sanitair’, vertelt Mary Berg. Volgens de officiële Duitse statistieken beschikken slechts 294 van de ruim 31.000 appartementen over een toilet binnenshuis, 613 waren voorzien van stromend water en slechts 48 van een vorm van centrale verwarming. Uit andere statistieken blijkt dat de 144.000 mensen die in september 1941 in het getto woonden, over slechts 25.000 kamers beschikten, gemiddeld 5,8 personen per kamer. In het getto van Warschau was de situatie nog beroerder: daar verbleven officieel 350.000 of meer bewoners, dat is 30 procent van de bevolking van de hoofdstad. Maar het getto besloeg slechts 4,6 procent van het stadsoppervlak. Het gemiddelde aantal inwoners per kamer was 4,8 personen; dit steeg in het getto tot 7,2. In het allereerste getto, dat van Piotrków Trybunalski, woonden er gemiddeld zes mensen per kamer, in het Oost-Poolse getto van Lubaczow werd elke woning naar het schijnt volgepropt met vijf à zes gezinnen. Voor de verhuizing naar het getto becijferde de Joodse Raad van Kaunas, na te hebben geconstateerd dat ‘het centrum van Vilijampole … vervuild en vervallen was’, dat er per bewoner slechts 1 vierkante meter beschikbaar zou zijn. Na de verhuizing bleek de toestand iets minder schrijnend. Volgens statistieken van 31 december 1942 telde het getto op dat moment 16.489 bewoners, die beschikten over 2.106 appartementen met in totaal 4.175 kamers. De gemiddelde leefruimte per inwoner bedroeg toen 2,95 vierkante meter.

‘We hebben van het milieu een afgod gemaakt’, kopt een vraaggesprek in VolZin met Rein Willems, oud-president-directeur van Shell, nu Eerste Kamerlid voor het CDA. Twee fragmenten:

• Als Shell-topman had hij met de meeste milieugroeperingen goed contact, met uitzondering van Milieudefensie, een club waarmee volgens Willems geen afspraken zijn te maken. ‘Ze krijgen jaarlijks 2,8 miljoen euro subsidie, maar van mij mag het worden stopgezet. Moet je een organisatie die doelbewust parlementair genomen besluiten dwarsboomt overheidsgeld toestoppen?’ Meer respect heeft hij voor Greenpeace, die principieel geen subsidie van de overheid wil aannemen. ‘Alhoewel ik voor hun betonblokkenactie ook geen enkel begrip heb. Ze brengen er het leven van garnalenvissers in de Noorden Waddenzee mee in gevaar.

• Christenen liggen onder vuur van politiek en linkse media, maar ze laten zich gelukkig niet de mond snoeren. Als je ziet hoe op Maria van der Hoeven is ingehakt toen ze het had over intelligent design en op premier Balkenende nadat hij in Hour of Power had gezegd dat je zonder geloof niet kunt functioneren. Over die uitspraak zijn zelfs Kamervragen gesteld! D66 loopt meestal voorop in dit soort acties. In mijn ogen een rabiaat antichristelijke partij, hoewel het onder Alexander Pechtold iets beter lijkt te worden. Naar de oorzaak kan ik slechts gissen. Ik denk dat velen het geloof als quantité négligeable (te verwaarlozen grootheid, v.d.G.) hebben beschouwd en nu, mede door de opkomst van de islam, blijkt religie ineens springlevend te zijn. Toch is de houding ten opzichte van het christendom hier veel feller dan wat ik in enig buitenland heb meegemaakt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen