Nieuwe psalmberijming

Een actueel aspect van Revius’ activiteiten ligt op het terrein van het kerklied. Hij was in één opzicht teleurgesteld in de Synode van Dordrecht van 1618/’19: daar was wel het besluit genomen voor een nieuwe bijbelvertaling, maar niet voor vervanging of verbetering van de psalmberijming van Datheen uit 1566. Nu de Statenvertaling in 1637 gereed was, met ook een veel nauwkeuriger vertaling van de Psalmen uit de grondtekst, moest ook een betere psalmberijming mogelijk zijn: meer Schriftgetrouw – Datheen gaf een vertaling van de Franse psalmberijming, wat automatisch betekent dat deze verder van de onberijmde tekst afstaat – en ook dichterlijk en stilistisch van een hoger niveau.
Revius toog zelf aan het werk. Hij koos een andere weg dan Marnix van St. Aldegonde, wiens berijming niet was aangeslagen. Revius besefte dat het volk zeer gehecht was aan Datheens berijming. Daarom koos hij niet voor een geheel nieuwe berijming, maar een ‘verbetering’ van die van Datheen, een herziening.
Heel actueel dus: ook in onze tijd maakt de kwestie van de psalmberijming heel wat pennen los. In het Reformatorisch Dagblad van april dit jaar werden vele kolommen aan dit onderwerp gewijd. Duidelijk bleek dat heel wat leden van orthodox-gereformeerde kerkgenootschappen beseffen dat nog slechts ongeveer een derde van de verzen uit de berijming-1773 worden gezongen en dat het verouderd woordgebruik – ‘tegenheden’, ‘stierenheir’, ‘samenrotten’, ‘kreits’, ‘bestieren’, ‘genaken’, enzovoort – een steeds grotere bottleneck gaat worden. In dat kader kwam ook nadrukkelijk de vraag op of de berijming van 1773 niet herzien kan worden. Het voorbeeld van Revius is zeer leerzaam. Al spoedig bleek hem dat hij veel meer moest ingrijpen in Datheens tekst dan hij van tevoren had vermoed. Van Datheen is in vele gevallen niet zo veel meer terug te vinden. Eigenlijk is het toch een nieuwe berijming geworden. Herzien en vooral herdichten blijkt niet zo simpel te zijn.
Overigens gaf Revius een voortreffelijke psalmberijming, naar mijn mening de beste van de tientallen psalmberijmingen die in de zeventiende eeuw ontstonden uit onvrede met die van Datheen. Helaas is Revius’ berijming niet ingevoerd in de kerk, omdat er geen Nationale Synode meer werd gehouden die daarover zou moeten beslissen, maar dat doet niets af van het feit dat deze kwalitatief van hoog niveau is, want Revius verenigde in zich drie elementen die voor een goede psalmberijming onontbeerlijk zijn: Schriftgetrouwheid, dichterlijke bekwaamheid en muzikaliteit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen