In Soest naar Europa

Christelijke gereformeerde deputaten nodigden ook de Gereformeerde Bond voor de conferentie in Soest uit. Vooral de wandelgangen zijn een belevenis. Een Engelse voorganger vertelt me van zijn omkeer van vrije wil tot vrije genade. Een broeder uit de Oekraïne ontdekte datzelfde en kreeg ook zicht op de troost van Gods verbond. Er is ook een filosoof uit Moskou, wiens gemeente de Heidelbergse Catechismus gebruikt en de Institutie leest, alsook Kuyper. Zijn dominee is er ook: een Koreaan. En daar zit een dominee uit Kroatië, die brak met zijn liberale bisschop. Hij is verrast dat wij, gereformeerde-bonders, ons niet hebben afgescheiden.
In Soest zijn minigemeenten van het rooms-katholieke Spanje tot het lutherse Zweden vertegenwoordigd. Er is een dominee uit Gent: een vrijgemaakte Vlaming. Ik herken een Calvijnkenner uit Zuid- Afrika, die nu in Hannover aan een Academie voor Reformatorische Theologie werkt. Een Roemeen vertelt dat zijn minderheidskerk groeide.

Drieëntwintig lidkerken
Wat is dit eigenlijk voor een congres? Eerst dacht ik bij de World Reformed Fellowship (WRF) te zijn. De Ierse secretaris daarvan is er ook en ik vraag hem naar het verschil. Wel, van de WRF kunnen ook groepen zoals de Gereformeerde Bond lid worden, maar de ICRC kent alleen kerken als lid. De conferentie is in 1982 opgericht door de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt, samen met de Free Church of Scotland en kerken in Ierland en Wales. De ICRC kent nu drieëntwintig lidkerken. In Soest spreken de zeven Europese lidkerken over evangelisatie.
De dankstond voor gewas en arbeid maken de conferentiegangers mee in de vrijgemaakte kerk van Soest, waar de christelijke gereformeerde ds. J.G. Schenau in het Engels over 1 Kronieken 29:14b preekt.

Missionaire Calvijn
Het thema ‘missie’ is gekoppeld aan het Calvijnjaar. Calvijn zou niet aan zending gedaan hebben, maar dat weerspreekt de Ierse kerkhistoricus McKay. Vanuit Genève leidde de hervormer een grootse church planting in Frankrijk. Er was zelfs een poging van Hugenoten om een kerk in Brazilië te stichten, maar dat mislukte. Calvijns commentaren geven blijk van zijn missionaire visie. Iemand vraagt of Calvijn zo niet wat wordt overbelicht.
Later spreekt de nieuwe Kampense hoogleraar Eric de Boer over Calvin addressing Europe. De hervormer zocht geen netwerk van lokale kerken, hij wilde nationale kerken hervormen. Hij droeg de Institutie op aan de Franse koning, en andere boeken aan Duitse, Engelse en Poolse vorsten. Waar ging een deur open? Gekerstend Europa was politiek verdeeld; verenigd Europa is ontkerstend.
Reformatie is nog geen zending. Hoe preekte Calvijn over de volken, bijvoorbeeld bij Ezechiël? Deze hebben deze profetieën zelf nooit gehoord, zoals Ninevé. De waarschuwing was dus gericht tot Israël zelf – en zo tot ons. Maar in de gebeden bad Calvijn dagelijks om dienaren naar alle onwetende volken.

Herplanting
De Schotse ds. David Robertson houdt ons de spiegel voor. Volgens hem zijn wij gericht op het verleden en niet in staat om onze grote theologie te communiceren; wij zijn wel druk maar niet succesvol. De bijbelse strategie begint bij de steden. Zo ging het ook bij de Reformatie. Europa is het meest verstedelijkte werelddeel (74 procent). Wij moeten van de christelijke markt naar de seculiere. De spreker hoopt dat de conferentie in het jaar 2010 honderd nieuwe gemeenten kent, en dat multicultureel. Er moet volgens hem een church plantingcentrum en een Europese apologetiek komen.

Tijdens een workshop is een film te zien over hoe de gemeente in Dundee (in de kerk van M’Cheyne) van 7 tot 150 kerkgangers groeide. Ds. Robertson schreef ook een boek tegen de atheïst Dawkins, net als Alister McGrath, in de apologetische lijn van Tim Keller in New York.

Ds. Tim Vreugdenhil van Amstelveen spreekt over de ‘doorstart’ van de (vrijgemaakte) Stadshartkerk en elders in groot-Amsterdam. De churchplanting movement van 2003 was herplanting. De restgemeente was er eerst sceptisch over; de besten vonden zichzelf niet spiritueel genoeg. Normaal is het ook een levende kerk die ‘plant’. Maar hier was een stervende moeder, die met pijn toch een kind baarde. Want God herplantte Israël en Christus stond op uit de dood. Iemand vraagt wanneer een kerk stervende is. Een ander zegt: ‘We need a Dutch Keller.’

Moskee in kerk
De vrijgemaakte predikant M. de Vries houdt een workshop over zijn werk in Rotterdam. Een dia van zijn straat laat Turkse en Marokkaanse panden zien (resp. 50 en 25 procent). ‘Wij Nederlanders zijn nu een culturele minderheid.’ Ds. De Vries, die in Zuid-Afrika werkte en daar al tegen apartheid was, is niet voor church planting voor immigranten. ‘Ze zijn welkom in onze eigen kerk, maar reken dan ook met hen.’ Er zijn gespreksgroepen en eens per maand is er een Arabische dienst. Toen een deel van het kerkgebouw noodgedwongen werd verkocht kwam er een moskee in. Nu zien de moslims meteen dat de christelijke gemeente leeft. Het is niet genoeg om christelijke boeken over de islam te lezen. Stel dat wij het christelijke geloof moesten leren kennen uit Arabische boeken …

Ds. De Vries bezocht dan ook de islamitische universiteit aan de Bergsingel. Lessen over het christendom trekken er volle zalen, want moslims willen begrijpen waarom christenen zo dom kunnen zijn. Werken onder moslims is bijbels. Paulus bezocht immers eerst Arabië (Gal. 1; Gal. 4 gaat over Hagar). Maar moslims zijn zelf ook missionair. In Birmingham verrees naast een kerk een moskee met de tekst: ‘Lees het laatste testament.’

2010
De volgende ICRC-conferentie wordt in 2010 in Edinburgh gehouden, de stad waar in 1910 de eerste wereldzendingsconferentie was. Tijdens een brainstormsessie onder leiding van prof.dr. Todd Matocha uit Wales over frontproblemen, vallen de Nederlanders op. Ds. B. Coster, die voor de Spaans Evangelische Zending in Spanje werkt, zoekt naar een profetische doorlichting: ‘Wat is God bezig te doen in Europa?’
Drs. C.J. Haak, missioloog in Kampen, vindt een reformatorische hermeneutiek en een vernieuwde confessie met uitspraken over religies nodig.
Ds. De Vries zegt dat gereformeerden beter dan charismatischen met de islam kunnen omgaan.
Zelf vraag ik naar de Europese context, want waarom zijn inspirerende Amerikaanse voorbeelden hier toch niet zomaar toepasbaar?
Maar broeders uit de Oekraïne zoeken eenvoud.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen