Om op adem te komen

Niemand zal ontkennen dat de tijd waarin wij leven in nogal wat opzichten verschilt met vroeger. Grote maatschappelijke veranderingen hebben de manier waarop de zondag ingevuld, gevierd en beleefd wordt – ook bij het hervormd-gereformeerde volksdeel – beïnvloed. Ik denk aan de 24-uurseconomie, de koopzondag, de invloed van de moderne media en de toegenomen mobiliteit. Meer dan ooit worden zaken die lang een gegeven waren, ter discussie gesteld en wordt de kerk bevraagd op waarom ze de dingen doet zoals zij die doet. Met verwarring en onzekerheid als resultaat.
Zo is het op het werk of in families minder vanzelfsprekend dat collega’s of familieleden de zondagsrust ook respecteren. Ook onder kerkmensen wordt minder eenduidig gedacht over wat op zondag wel of niet te doen. Als kind leerden mijn ouders me om geen post op de brievenbus te doen, die dan op zondagavond gelicht werd. Ik heb het vermoeden onder jongeren van nu op dit punt minder principieel zijn en eerder pragmatisch denken: ‘Die brievenbus wordt toch gelicht, dus wat maakt het eigenlijk uit? ’ Ook al weten we dat we het verleden niet moeten idealiseren, toch denk ik dat het verdwijnen van dit soort noties een verlies is.

Bezinnen
Hoe gaan we met deze ontwikkeling om? Enerzijds kan onze verwarring en onzekerheid ertoe leiden dat we de zondag proberen te redden door er een dag met een veelvoud van ge- en verboden van te maken.
Maar er is ook een andere kant. We worden gedwongen ons over de zondag en de invulling ervan te bezinnen. De ontwikkelingen zetten ons aan om eens kritisch naar onszelf te kijken: ‘Hoe zijn wij met deze dag omgegaan?’ En ook: ‘Waar gaat het nu uiteindelijk om? Wat is Gods bedoeling met de zondag?’ Het is toch de taak van elke generatie om dat kostbare geschenk van de zondag zorgvuldig te bewaren en aan de komende geslachten de waarde ervan te verwoorden.
Ik wil enkele kaders aangeven die naar mijn overtuiging belangrijk zijn voor een bijbelse zondagsviering. Over de concrete regels die hieruit voortvloeien, zal ieder moeten nadenken en verantwoorde keuzes moeten maken. Dat wil niet zeggen dat alles er dan mee door kan. Er zullen en mogen in de praktijk ook kleine verschillen van inzicht zijn. Mijns inziens is het belangrijk dat we binnen de gemeente met elkaar in gesprek zijn om te horen hoe anderen – in bijvoorbeeld een vergelijkbare gezinssituatie – aan de zondag op een bijbelse wijze invulling geven. Daar kan ieder zijn eigen voordeel meedoen.

Ontevreden
In het algemeen zijn opgroeiende kerkelijke jongeren niet echt negatief over de zondag. Ze zijn eerder ontevreden. Waar lopen ze zoal tegenaan?
Een eerste onduidelijkheid is dat er tussen families in dezelfde kerkelijke kring verschillen zijn. We zitten in dezelfde kerk en gaan naar dezelfde school, maar toch mag de één meer dan de ander. Een tweede onduidelijkheid is dat ze zien dat de zondag tijdens de vakantie veelal een vrijere invulling krijgt dan thuis. Het meest moeilijke is als jongeren van ouders geen uitleg en argumenten krijgen waarom voor bepaalde regels wordt gekozen. Daar hebben ze toch recht op?

Bijzondere bedoeling
Welke kaders zijn van belang voor de invulling van de zondag? Vanuit de Bijbel wordt duidelijk dat God te midden van alle gewone dagen één dag afgezonderd heeft om die anders door te brengen dan de andere dagen. In Exodus 20:8-11 lezen we heel concreet de opdracht: ‘Gedenkt de sabbatdag, dat gij die heiligt (…)’ Heiligen betekent: apart zetten, afzonderen. Laat deze dag dan ook anders zijn dan alle andere dagen. Met deze dag heeft God namelijk een bijzondere bedoeling.
Welke? In de eerste plaats dient het een vreugdevolle dag te zijn. In gedachten gaan we dan terug naar de schepping, want toen al gaf God deze dag als een geschenk aan de mens. In Genesis 2:2 lezen we dat God nadat Hij Zijn scheppingwerk gemaakt had, gerust heeft. Daarmee wordt niet bedoeld dat Hij moe was, maar dat Hij wilde genieten van de schepping. De zondagsrust heeft dus een positief uitgangspunt.

Op adem komen
In de tweede plaats is de zondag een dag waarop de mens het werk mag neerleggen. Een dag om lichamelijk en geestelijk op adem te komen. Even mag afstand genomen worden van de doordeweekse beslommeringen om de accu weer op te laden. Dat geldt zowel van onze baan als van alle andere ‘verplichtingen’, zoals huiswerk, sporten, de auto wassen, klussen, gras maaien, tuinieren of niet-noodzakelijk huishoudelijk werk.
Het is niet gemakkelijk om ons van deze dingen los te maken. Steeds hebben mensen de neiging zich op te laten jagen door alles wat ‘moet’. We zoeken onze zekerheid en toekomst veilig te stellen door wat we zelf doen. Daartegenover heeft God de rustdag gegeven, om ons te herinneren aan en te oefenen in het vertrouwen op Hem dat Hij voor ons zorgt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen