De gebrokenheid dragen

De nota is het resultaat van intensieve bezinning, waarbij onderwijsmensen, hulpverleners, juristen, theologen en ervaringsdeskundigen betrokken zijn geweest. Aanleiding is de in 2007 door minister Plasterk gepresenteerde nota Gewoon homo zijn, waarin hij ervan uit gaat dat scholen specifiek beleid formuleren ten aanzien van homoseksualiteit.
Dat de stuurgroep met haar Visienota (homo)seksualiteit op gedegen wijze reageert op deze eis van de overheid, is van groot belang. Het moet voor de samenleving waarin wij staan volstrekt duidelijk zijn dat christenen in staat en bereid zijn tot verantwoording van hun positie. Naar mijn mening hebben de opstellers een juist evenwicht gevonden in het verwoorden van een zo helder mogelijk standpunt met daarbij oog en hart voor de intense worsteling die achter de beschreven problematiek schuilgaat.
De bedoeling van dit artikel is tweeledig: het in grote lijn geven van een waardering van de nota, alsook het aandacht gegeven aan de bruikbaarheid van deze nota voor het christelijk onderwijs. Gaandeweg krijgen beide aspecten een plaats.

Door God geschapen
Het bijbelse kader dat de nota biedt, geeft haar tegelijk zeggingskracht. Ze zet als volgt in: ‘Wij geloven dat elk mens een door God geschapen en gewild wezen is’. Met dat als uitgangspunt is elke vorm van discriminatie, uitsluiting of vernedering van onze homoseksuele medemens ten enenmale uitgesloten.
Ieder die het onderwijs (of breder: het werken met jongeren) van binnenuit kent, weet hoe groot het aantal jongeren is dat worstelt met zijn of haar identiteit; met de vragen naar de zin van het leven; met de betekenis en de waarde van eigen persoonlijkheid. Juist ook daarom is genoemde inzet van groot belang.

Norm in Genesis 2
Een tweede punt dat ik van harte wil onderstrepen, is de manier waarop de stuurgroep het thema homoseksualiteit wil inkaderen in de bredere bijbelse visie op seksualiteit. Alleen al de wijze waarop de titel van de nota is geformuleerd, maakt dat duidelijk: Visienota (homo)seksualiteit. Dat de nota daarbij niet vervalt in de discussie over enkele losse teksten, maar inzet op de bredere schepselmatige visie op seksualiteit, is veelzeggend.
In Genesis 2:18, 23 en 24 vinden we de norm voor het seksuele gedrag. ‘Seksualiteit heeft te maken met het vormen van een onverbrekelijke verbintenis tussen één man en één vrouw’. En het is in het vervolg van de Schriften op meerdere plaatsen dat de Heere Jezus en later ook Paulus terug grijpt op deze schepselmatige ordening, door God Zelf gegeven.

Gebrokenheid
Homoseksualiteit is vanuit de Schrift niet anders te beschouwen dan als een onderdeel van de (seksuele) gebrokenheid die het gevolg is van de ongehoorzaamheid in het paradijs. Terecht signaleert de stuurgroep dat waar ook in de Bijbel gesproken wordt over homoseksualiteit, dit nooit in positieve zin is. Wat mij betreft had de nota op dit punt nog aan kracht gewonnen, wanneer dit gegeven aan de hand van het nieuwtestamentisch getuigenis enigszins was uitgewerkt (bv. naar aanleiding van Rom. 1).
Hoewel ik op de hoogte ben van het verschil in visie op de exegese van dergelijke schriftgegevens uit het Nieuwe Testament, had de stuurgroep op dit punt wel ‘meer sturend’ mogen optreden. Dit om te voorkomen dat te gemakkelijk de conclusie zou kunnen worden getrokken dat ook volgens de stuurgroep genoemde Schriftgegevens niet helder genoeg zouden zijn.
De stuurgroep kiest ervoor te spreken over ‘homoseksuele gerichtheid’ (het verlangen) en onderscheidt dat van de ‘homoseksuele praxis’ (de daad). De wijze waarop de media en tal van organisaties proberen elke vorm van onderscheid in dit opzicht te torpederen, verzwaart de strijd van die broeders en zusters, die de worsteling in hun homoseksuele gerichtheid ervaren en in Gods kracht ervoor kiezen de homoseksuele praxis ver van zich te houden.

Veilige schoolomgeving
Wanneer het nu concreet gaat om de bruikbaarheid van dit document voor het christelijk onderwijs, moet bedacht worden dat de nota ‘een basis wil zijn voor concretisering binnen beleid op deelterreinen’. Dat laatste moet binnen de scholen zelf voet aan de

De ´Visienota (homo)seksualiteit’ is via de website www.vgs.nl of via het secretariaat van de VGS kosteloos te bestellen.

grond krijgen. Op het Ichthus College in Veenendaal hebben wij als sectie Godsdienst de nota intensief besproken en wordt gezocht naar mogelijkheden om verschillende aspecten binnen de breedte van de school aan de orde te stellen. Daarbij is met name te denken aan een veilige schoolomgeving voor leerlingen en medewerkers. Om een enkel voorbeeld te noemen: het gemak waarmee door jongeren het woord ‘homo’ gebruikt wordt als scheldwoord of als stigmatisering van bepaald gedrag, is ronduit verwerpelijk. De omgang met jongeren heeft me geleerd dat dergelijke uitlatingen vaak heel onbewust gedaan worden; het nadrukkelijk bespreken van de gevolgen die dergelijke uitspraken kunnen hebben, maakt jongeren op z’n minst bewust van de problematiek.

Gevoel van afkeer
Een moeilijk aspect hierbij is dat velen als vanzelf een gevoel van afkeer lijken te hebben voor alles wat met homoseksualiteit te maken heeft. Hoe komt het dat jongeren nagenoeg integraal hun afkeer laten merken als het gaat over iemand die openlijk aangeeft zijn homoseksualiteit te praktiseren? Heeft het te maken met het gegeven dat homogene relaties (het trouw zijn aan je eigen partner) in de homowereld bijna niet voorkomen? Of moeten we dieper afsteken en ook hier een signaal zien van de Schepper van hemel en aarde, door Wiens kracht ook vandaag de scheppingsbloem van de door God gewilde seksualiteit bij ieder mens doorwerkt?

Wat bepaalt identiteit?
Juist met het oog hierop is het volgende van het grootste belang. Wanneer homoseksualiteit op scholen binnen de bredere setting van de seksualiteit bespreekbaar wordt gemaakt, mag dat thema niet als identiteitsbepalend worden gepresenteerd. Iemand die de homoseksuele gerichtheid persoonlijk ervaart, liet mij weten dat hij weigert zijn identiteit te laten bepalen door zijn homo zijn. Veel te veel wordt in allerlei seculiere homobewegingen gedaan alsof nu juist je homoseksueel zijn bepalend is voor wie je bent. Niet mijn homo- of heteroseksueel zijn is bepalend voor mijn identiteit, maar wie ik ben voor het aangezicht van God in Christus! Laat het dan ook binnen het christelijk onderwijs bepalend zijn voor je identiteit wie je als schepsel voor God en vervolgens ook wie je in Christus als verzoend kind van God zijn mag. Juist vanwege het laatstgenoemde is mijns inziens grote terughoudendheid op z’n plaats als het gaat om het al dan niet publiekelijk uitkomen voor een homoseksuele gerichtheid binnen de kaders van het voortgezet onderwijs. De nota geeft op meerdere momenten aan hoezeer het ontwikkelen van een eigen identiteit, inclusief het seksuele aspect, een dynamisch en kwetsbaar proces is dat niet kunstmatig moet worden versneld. De vraag is in hoeverre de setting van de eigen klas in het voortgezet onderwijs hier een veilige basis biedt voor het uitkomen voor een homoseksuele gerichtheid. Gevaar is daarbij dat je de seksuele gerichtheid belangrijker gaat maken dan andere identiteitsvraagstukken.

Positief
Tot slot: laat ieder die de roeping binnen het onderwijs van Godswege ontvangen heeft, staan voor een positieve visie op seksualiteit, als een scheppingsgave van God. Laat daarbij ons gebed zijn dat de christelijke gemeenschap (in gezin, school en kerk) wezenlijk gemeenschap met elkaar in Christus mag zijn. Dat biedt een basis voor een samen dragen van de gebrokenheid die ons leven vult. Totdat de dag van Christus komt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen