BOEKBESPREKINGEN

C.G. Geluk:
Echt & onecht. De geesten onderscheiden.
Uitg. Kok, Kampen; 158 blz.; € 13,50.
Dr. C.G. Geluk uit Huizen schreef een boekje over de gaven van de Geest. Hoewel hier veel over gepubliceerd is, is dit toch niet het zoveelste boekje over dit thema. Het is namelijk zijn bedoeling om vooral een kritisch geluid te laten horen, in een tijd waarin met de gaven van de Geest individualistisch wordt omgegaan.
Hij vraagt zich daarbij af of er vanwege gebrek aan goede kennis niet een zekere naïviteit zichtbaar wordt, die met geestelijke onvolwassenheid samenhangt. Als mensen op zoek zijn naar een bijzondere ervaring, dienen zij er zich van bewust te zijn dat we niet alleen met de Heilige Geest te maken hebben, maar ook met de activiteit van geesten. Er bestaat ook een schijnwereld. Daar waarschuwt ds. Geluk tegen en ik denk niet ten onrechte.
Het boek is opgebouwd aan de hand van zes onderdelen: geesten bestaan; verleiding van de boze; onderscheidingsvermogen; de naam van Jezus (en het misbruik van de naam); gaven van de Geest en een nabeschouwing.
Veel komt aan de orde. Ik noem slechts een paar dingen. In het hoofdstuk over het gebruik van de naam van Jezus geeft hij ook een beoordeling van het bevrijdingspastoraat. Het is voor hem geen vraag of God ook vandaag genezing en bevrijding kan geven. Daarop is het antwoord een ondubbelzinnig ja. Wel stelt hij mijns inziens volkomen terecht dat het spreken en bidden op gezag van en in de naam van Jezus alleen mogelijk is
(1) als Hij ons door Zijn Geest onmiddellijk inzicht geeft in een verborgen situatie,
(2) Zijn soevereine wil met het oog op die situatie bekendmaakt en
(3) de bevoegdheid geeft om onmiddellijk op te treden. Van experimenteren is in de Bijbel geen sprake en mag ook bij ons geen sprake van zijn.
Ds. Geluk uit zijn grote moeite met stappenplannen en binnen het pastoraat het diagnosticeren van gebondenheid. ‘Hoe weet je of er geen sprake is van een medisch-psychisch probleem?’ Ds. Geluk stelt hierbij goede vragen, die we niet terzijde mogen schuiven.
In het hoofdstuk over gaven van genezing stelt de schrijver vast dat God op een bijzondere wijze kan genezen. Hij kan ook genezen via medicijnen, maar Hij kan ook geen genezing schenken. Scherp merkt hij op: gaan we niet voorbij aan Zijn zegen in het gewone als we Zijn zegen zoeken in het bijzondere?
Over de gave van gezondmaking merkt hij op dat in 1 Korinthe 12 gesproken wordt over gaven. Dat houdt in dat God deze gave telkens weer moet geven wil er genezing optreden. Deze gave kan niet op elk moment beoefend worden, en er mag zeker niet aangekondigd worden dat er op die bepaalde plaats en op dat moment genezingen zullen plaatsvinden.
Verder merkt hij op dat er in aandacht voor genezing iets onevenwichtigs zit. Te vaak wordt er individualistisch mee omgegaan en wordt genezing zozeer centraal gesteld dat voorbijgegaan wordt aan andere noden op geestelijk, relationeel, psychisch en maatschappelijk terrein.
Slechts een paar aspecten heb ik hier kunnen noemen. Dr. Geluk schrijft ook over tongentaal en profetie. Ik kan zijn angst begrijpen dat geestesgaven zo belangrijk worden dat we aan het profetisch Woord niet genoeg hebben. Wel moet ik zeggen dat ik zijn exegese in deze hoofdstukken niet sterk vind. Om bijvoorbeeld de gave van profetie uitsluitend op de Woordverkondiging te betrekken, gaat naar mijn overtuiging voorbij aan het feit dat Paulus duidelijk spreekt over openbaring die een profeet ten deel valt. Geestesuitingen moeten getoetst worden. Nu moet de prediking in het algemeen getoetst worden, maar dit gebeurt toch niet op dezelfde wijze als bij profetie het geval dient te zijn. ‘De geesten van de profeten zijn aan de profeten onderworpen.’ Deze kritische kanttekening neemt niet weg dat ik de bijdrage van collega Geluk uiterst waardevol vind. Van harte hoop ik dat daar waar gemeenten bezig zijn zich te verdiepen in de geestesgaven, dit boekje gelezen en bestudeerd zal worden. Het kan ons helpen om al te gemakkelijk te zeggen: ‘maar het staat er toch duidelijk?’ Onbevangen de Schrift lezen sluit zorgvuldige exegese niet uit.

P.J. den Admirant, Kootwijkerbroek

Lútzen Miedema:
Nieuw diaconaat. Gids voor diakenen en diaconale vrijwilligers.
Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 105 blz.; € 8,90.
In de serie Minibibliotheekvoor de Protestantse Kerk in Nederland is dit het derde deel. De serie is bedoeld om beknopt en praktisch informatie te geven over taken en werkvelden in de gemeente. Dit deel gaat over het diaconaat. Gaandeweg gaat dit boekje bij het lezen boeien.
Het is merkbaar dat ds. Miedema, diaconaal predikant van de protestantse gemeente te Zwolle en diaconiewetenschapper, ervaring heeft in het brede veld van het diaconaat. Om te beginnen geeft hij aan wat fundamenteel is in het diaconaat. Juist bij de brede aandacht die het diaconaat heeft is het belangrijk om het diaconaat te verankeren. Opvallend is dat Miedema daarbij ‘wederkerigheid’ als een fundament noemt. Het gaat om de verbondenheid. Diaconaal geld is een middel om een relatie te voeden tussen gever en ontvanger. Dit is een prachtig gezichtspunt, dat blijvend actueel is. Het is in de gemeente van Christus een voorrecht dat er mag worden uitgedeeld. Het is niet een gunst dat je diaconale gaven ontvangt, het is een genade dat je in het diaconaat mag uitdelen.
Vervolgens wordt in dit boekje een viertal aandachtsvelden genoemd waarop het diaconaat zich vandaag de dag kan richten. Diaconaat legt verbindingen om elkaar te helpen dragen. De laatste hoofdstukken gaan over de plaats van het diaconaat in de gemeente. Vanuit de Kerkorde (ord. 3-11) wordt duidelijk dat er zonder diaconaat geen kerk is. Nieuwe aandacht voor het diaconaat kan de gemeente opnieuw aandacht geven voor haar roeping in de samenleving.
In het laatste hoofdstuk wordt de koppeling gemaakt naar de missionaire gemeente. Hier worden mooie nieuwe invalshoeken zichtbaar gemaakt. ‘Het missionair leerproces begint met presentie, met luisteren, met belangstelling tonen. Dit leerproces ontspringt specifiek in de ervaring van diakenen.’ Hier ligt veel om verder over door te denken. Er liggen allerlei mogelijkheden om missionair werk te verbinden met diaconale aanwezigheid.
Gaandeweg wordt het lezen van dit boekje spannender. Het begint met terreinverkenningen, maar van lieverlee wordt de visie duidelijk die de schrijver wil doorgeven. Die komt eigenlijk aan het einde naar voren. Nieuw diaconaat heeft alles te maken met de roeping van de kerk om van het evangelie te getuigen. In die zin is het de moeite waard om het boekje helemaal uit te lezen. Ieder hoofdstuk wordt met een paar gespreksvragen en verwijzingen naar literatuur en website afgesloten. Het boekje staat vol met dwarsverbindingen naar kerkrentmeesters, ouderlingen, predikanten en gemeentelijke overheid. Een uitgelezen kans om met behulp van deze gids de verbondenheid van de verschillende ambten in de ene roeping helder te maken.
Het is jammer dat de bijbelse doordenking in dit boekje beknopt is. De schrijver geeft een achttal bijlagen en in de eerste worden diaconale bijbelwoorden aangewezen. Door het boekje heen is het wat dat aangaat soms wat stil. Het neemt niet weg dat het boekje lezenswaard is. En dat niet alleen voor diakenen, maar voor een iedereen die in de kerk zijn of haar taak inneemt in vormen van bezoekwerk of vrijwilligerswerk. Ook dat kleine stukje bezoekwerk van iemand heeft een plek in het geheel. Maar ook zullen er zeker kansen ontdekt worden als er bezinning komt tussen de missionaire opdracht van de gemeente en het diaconaat.

C.B. Stam, Woudenberg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen