GLOBAAL BEKEKEN

In Protestants Nederland schreef dr. J.D.Th. Wassenaar onder de titel ‘(…) Wensch ik uw in ’t Nieuwen Jaar vorige maand een artikel over de vroegere almanakken, waarvan de Enkhuizer Almanak wel de bekendste is. Van Dale omschrijft een almanak als een ‘kalenderboekje, boekje met tijdredekundige en astronomische opgaven van een jaar, vergezeld van andere praktische mededelingen en vaak letterkundig mengelwerk’. Twee fragmenten:

• In 1778 meldde de classis Dokkum haar bezwaar tegen het ‘diep verval in zeden’ in die dagen, waarbij ook de almanakken het moesten ontgelden. De classis gaf de synode in overweging 'of de almanakken, die Leesboekjes en het tijdverdrijf van veelen, vooral van de onnoozele jeugd, daarin men somtijds zo veele laffe en obscoene, zeeden- en smaakverdervende dingen vind, ook Liedjes, die armhertig gerijmd, nog slegter van inhoud zijn, klugtjes zonder zout etc., niet mede als een oorspronk, waaruit het zo algemeen verval en bederf in zeden, smaak en beschaafdheid, als uit een schadelijke Bron hervoort vloeit, zij aan te merken.'. De classis vroeg de synode zelfs of het niet zaak was bij de overheid aan te dringen op een verbod om almanakken te drukken.

• Het zal geen verbazing wekken dat in de almanak als tijdgebonden publicatie met zoiets tijdelijks als een jaarkalender bespiegelingen aangaande de vergankelijkheid van het menselijk bestaan voorkomen. Een voorbeeld uit de Nieuwe Delftsche Chronijck Almanach voor 1630:

“Soo lang menschen menschen sijn,
salder pijn,
Ramp, gevaer, en onlust wesen.
Soeckt op Aerd gheen Paradijs,
Syt ghy wijs.
Leegh u hert van hoop’ en vreese.'

In de Nieuw Worckummer Almanach van 1768 staat het volgende rijmpje:

“Wat is ’t weynig tyt nog maar
Dat wij traden in dit Jaar
Nu is ’t reeds al weer verdweenen
 En van ons ten eynd’ gebragt
Dus zoo gaan ons dagen heenen
Als een Droom of een gedagt.”

In Cruciaal (HGJB) geeft Margriet van Wingerden een impressie van een gesprek met een Amsterdamse straatzwerver. Een fragment onder het kopje Trots:

Ik vertel Piet eerlijk dat ik zelf ook vaak de neiging heb om zwervers als snel te beoordelen. Waarom gaan ze niet gewoon naar een hulpverleningsinstantie? Hoe hebben ze het zover laten komen? Nog steeds begrijp ik het niet zo goed. Wat vindt hij ervan dat ik en veel andere mensen zo denken?
"Dat dacht ik ook altijd. Bij sommige mensen nog steeds hoor. Maar ieder mens is anders hè? Ik heb m’n trots, ik hoef niet te bedelen. Ook niet bij de gemeente of zo. En het is echt niet lachen om te vragen om hulp omdat je jezelf de hele dag zit te verzuipen, je weet toch wat ze zeggen: ‘Stop dan met zuipen.’ Ik zeg toch ook niet tegen een baby: ‘Stop met janken.’ Als je zelf niet jankt, lijkt het een makkie. Maar als je moet janken, dan jank je. Dat doe je niet omdat dat zo slim is. Mensen doen maar wat hè?'
Daarover ben ik het wel een beetje met hem eens. En ik kan niet anders dan hem bewonderen om zijn gelatenheid. Als iedereen mij maar zou zien als het stereotype waarin ik word ingedeeld, zou ik behoorlijk moedeloos worden. Maar Piet zegt: 'Ik hou van de straat, ik heb er voor gekozen. Dus ik bén een zwerver hè?'
In gedachten loop ik naar mijn trein. Het is een raar idee dat iemand zo’n totaal ander leven kan leiden dan de meeste mensen. En hij is er toch tevreden mee. Vanuit mijn kleine wereldje had ik niet verwacht iets van een zwerver te leren. Waarom eigenlijk niet? Is een zwerver soms geen mens? Als een zwerver, die van bijna niemand positieve aandacht krijgt, mij die houding niet kwalijk neemt, mag ik toch niet oordelen?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen