BOEKBESPREKING

Steven Lawson:
Calvijn als prediker.
Uitg. De Groot Goudriaan, Kampen 156 blz.; € 17,50.
Het boek van Steven Lawson over de prediking van Calvijn is een van de vele publicaties die dit jaar over de hervormer verschijnen. Steven Lawson is predikant in Amerika en maakt deel uit van het bestuur van het Reformed Theological Seminary. Hij is bezorgd over de wijze waarop menige gemeente de zondagse erediensten gestalte geeft. Met name maakt hij zich zorgen om de inhoud van de prediking. Veelzeggend is de zin op de eerste bladzijde van het boekje: ‘Uitleg wordt vervangen door amusement, prediking door opvoering, dogmatiek door toneel, en theologie door theater.’ Vanwege deze ontwikkeling schreef Lawson dit boekje. Calvijn is voor hem het grote voorbeeld hoe er gepreekt moet worden. Uit de titel van de Engelse versie van dit boek (The Expository Genius of John Calvin) blijkt dat eens te meer. De auteur vindt Calvijn in zijn preken geniaal. Aan het slot concludeert Lawson dan ook: ‘Wij hebben weer Calvijns nodig, die vrijmoedig vanaf de kansel het Woord van God prediken.’

Het boekje is een vertaling. De uitgever had iets meer aandacht mogen geven aan de verzorging van de uitgave. Het Woord vooraf wordt aangeduid met het germanisme ‘voorwoord’. Appendix A zou volgens bladzijde 77 op bladzijde 134 moeten staan, maar op deze bladzijde is het boek nog lang niet uit. Op bladzijde 106 wordt appendix B genoemd met een bladzijdenverwijzing, terwijl er geen nummer maar een aantal vraagtekens staat.
Het boek telt acht hoofdstukken met een aantal paragrafen. Merkwaardig vind ik dat deze indeling vrij kunstmatig is, want alle paragraafjes worden gewoon doorgenummerd. Het laatste hoofdstuk begint dientengevolge met paragraaf 30. Op zichzelf geeft dat niet, maar eigenlijk bevat het boekje 32 basisprincipes van Calvijns wijze van preken. Elke paragraaf noemt een kenmerk van Calvijns prediking.
Het boekje is summier, maar biedt toch veel. Ik denk dat menig kerkenraadslid en/of kerkganger bij het lezen ervan het nodige herkent in eigen gemeente. Een aantal punten valt op. Beschrijft hoofdstuk 2 de plaats van de prediking, dan noemt de auteur als kenmerken: de Bijbel als basis, Gods aanwezigheid, de prediking centraal en een ordelijke verklaring. Uit andere hoofdstukken komen andere kenmerken naar voren, die de prediking in gemeenten in onze traditie kenmerken. Bijvoorbeeld: de tekst in zijn verband lezen, een afgebakende tekst, de oproep tot zelfonderzoek.
Andere elementen uit het boekje zijn ook herkenbaar. Zo voert Lawson Calvijn op vanwege zijn eenvoudige woordkeus en eenvoudige herformuleringen. Hierin herkennen we aandachtspunten voor de prediking van vandaag. Wil prediking ieder in de gemeente kunnen bereiken dan vraagt dat eenvoud.
Keer op keer heb ik tijdens het lezen zo een verrassende herkenning. Als 22e kenmerk van Calvijns prediking noemt de auteur bijvoorbeeld dat Calvijn weinig citaten gebruikt. Gelijk gaan mijn gedachten uit naar een college van prof.dr. M.J.G. van der Velden, waarin hij zei: ‘Op geestelijk erfgoed rust geen copyright.’ Daarmee gaf hij aan: je hoeft je voor wat je bij anderen gevonden hebt niet te verantwoorden door steeds in de preek namen van grote theologen te noemen.
Naast alle positieve punten komt ook een aantal vragen bij mij op. Een zeker idealisme kan de schrijver niet ontzegd worden. In die zin is het een typisch Amerikaans boek. Alsof we Calvijns prediking zomaar kunnen overzetten naar de 21e eeuw. Wij leven in een hectische tijd met vele moderne media. Omgang met deze media heeft zo ook zijn weerslag op het luisteren naar preken. Wat betekent onze hap-snapcultuur voor de Calvijnse wijze van preken?
Een andere vraag raakt de beschrijving van Calvijns inleidingen op de preek. Deze kenschetst Lawson als ‘met de deur in huis’. Hij wijst zinspelingen op de cultuur of het gebruik van anekdotes niet af. Hoe ziet Lawson dat voor nu? Ook noemt hij dat Calvijn uit het hoofd preekte, maar dat wel met een grondige voorbereiding. Zou Calvijn als hij in deze tijd leefde zijn studenten verwijzen naar een preekwijze als voorgestaan door Passie voor Preken of zou hij toch het (grotendeels) uitschrijven propageren? Al met al een interessant boekje dat om nadere doordenking en uitwerking vraagt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen