Zeggingskracht voor vandaag

Het begin van De orde van het heil ligt bij de zes lezingen die ds. Tukker in de jaren zestig in de Broederkerk te Kampen hield: over de uitverkiezing, de roeping, de wedergeboorte, de rechtvaardigmaking, de heiligmaking en de heerlijkmaking. Omdat deze lezingen van de band uitgetypt zijn, gaat het in het boekje meer om spreektaal dan om schrijftaal. Dat maakt dat wie Tukker gekend heeft, hem al lezend hoort spreken. Lang geleden was ik bij hem vicaris in Groot-Ammers en logeerde toen zelfs drie maanden in de pastorie. Als ik deze lezingen nu lees, hoor en zie ik hem weer praten en preken: met die merkwaardige gezalfde herhalingen, op bijna plechtstatige wijze gedeclameerd, zonder onecht te zijn.
Integendeel, deze priesterlijke gestalte was door en door echt, regelrecht bij God vandaan. Dat merkte men, dat voelde men, dat hoorde men en dat zag men – op deze wijze sprak hij trouwens. Onnavolgbaar, uniek. Wie hem nadeed, deed raar. Ds. Tukker was een gestalte in de kleine kerkgeschiedenis die in het licht stond van de groten in de kerkgeschiedenis. Eenmalig en onherhaalbaar. Net zoals deze lezingen over de orde des heils.

Samenvatting
Eigenlijk vormt De orde van het heil een samenvatting van heel het oeuvre van ds. Tukker. Inhoudelijk betreft het de gereformeerde leer, geënt op de Institutie van Calvijn, maar in hoge mate onder de zalving van de Heilige Geest. Hij sprak als machthebbende. Dat hoor je, dat voel je, dat ervaar je. En je zegt daar amen op van godswege. Als zodanig zijn deze lezingen kenmerkend voor de Gereformeerde Bond.

Vier drukken zijn van De orde van het heil verschenen: in 1971, 1976, 1979 en 1985. Via internet is gemakkelijk antiquarisch een exemplaar te bemachtigen. Het boek behoudt zijn waarde en zeggingskracht in onze tijd en zou daarom opnieuw uitgeven moeten worden. Vanwege het uiterst persoonlijke karakter is het moeilijk te vergelijken met een eigentijds boek. Zo gaat dat met klassiekers.

Evenwichtig
Opvallend is de grote mate van evenwichtigheid die ds. Tukker in deze lezingen betracht. Zo stelt hij dat de verkiezing en de verwerping twee stukken zijn die door ons niet dan met de grootste voorzichtigheid gehanteerd kunnen worden. Ze willen eenvoudig geloofd worden, omdat het twee daden van God zijn, die ons met alle eerbied moeten vervullen. Ernstig waarschuwt hij om de dingen Gods niet op een individualistische wijze te verstaan: de verkiezing net zo min als de genade. Want wie individualistisch denkt, kan los van de gemeente Gods leven, op zichzelf alleen. Dat is vaak een bron van hoogmoed, zegt ds. Tukker, we kunnen immers anderen missen?
Hij waarschuwt ook tegen wat hij noemt het ‘methodistische’ preken, waarbij de roeping gepreekt wordt ‘tot aan de drempel’ – wat ‘veel voorkomt’, voegt hij eraan toe, want ‘het brengt magerheid over het volk’. Daarmee bedoelde hij dat de prediking vaak schematisch bleef steken in een oproep om tot Christus te komen, zonder toe te komen aan prediking uit Christus als bediening van de verzoening.
Opvallend vind ik de nadruk op de heerlijkheid van God. Deze laat bij ons zelfs lichamelijke sporen na (zie kader).

Intuïtief
Nu begrijp ik opnieuw wat de impact van ds. Tukker destijds was. Je voelde intuïtief: hier spreekt een man Gods. Met het aura van de Geest van God om hem heen. Zijn invloed is dan ook niet gering geweest. Hij zette de lijnen uit voor het hervormd-gereformeerde denken. Hij trok sporen die hier en daar nog zichtbaar zijn. Hij legde het fundament waarop velen later bouwden toen de scheuring rakelings aan hen voorbijtrok. Ik citeer: ‘Zult u ook in de strijd tussen de kerken de naam van de kerk hoog houden, en dan bedoel ik niet de kerk, de levende kerk, die zalig wordt, maar ook de kerk als instituut.’

Als wij vandaag deze leer niet beamen, ontsporen wij, ook in de Gereformeerde Bond, die W.L. Tukker ooit leidde als voorzitter.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen