Pesach en avondmaal

Numeri 9:6-14 handelt over de viering van het (joodse) paasfeest. Als iemand niet in staat is geweest om het feest te vieren, doordat hij onrein is of op reis was, behoort hij het een maand later te vieren. Maar wanneer een man in Israël bewust niet deelneemt aan de viering van dit feest, zal hij van zijn volksgenoten afgesneden worden. De Statenvertaling vertaald met ‘uitgeroeid worden’, maar inmiddels is duidelijk dat het Hebreeuwse werkwoord karath hier niet de betekenis van doden maar van verbannen heeft. De straf is dus minder radicaal dan het vanuit de Statenvertaling lijkt. Tegelijk moeten wij de ernst van uitsluiting niet onderschatten.

Stippellijn
In het Nieuwe Testament kunnen we lezen dat de Heere Jezus tijdens de viering van het Pesach met Zijn discipelen het Heilig Avondmaal instelt. Het brood der smarten wordt ‘Mijn lichaam’ en de beker der dankzegging wordt ‘Mijn bloed’. De bevrijding uit het slavenhuis krijgt in de Messias Jezus de bevrijding van onze zonde(n).
Hier verandert de Heere Jezus het grote feest wat zijn inhoud betreft, en dat is niet niets. De grote vraag is nu of het geoorloofd is om tekst en over Pesach toe te passen op het Heilig Avondmaal. Binnen het Nieuwe Testament zie ik geen rechte lijn lopen, eerder een stippellijn.

Ordelijk en stijlvol
In 1 Korinthe 11 reageert Paulus op de manier hoe gelovigen in Korinthe het avondmaal vieren. Hij is diep teleurgesteld op dit punt. De een had een lege maag, de ander had zich te goed gedaan. De een was dronken, de ander kreeg nauwelijks een slokje wijn. Op de zondagavond kwam deze (kleine) huisgemeente bijeen bij een van de gemeenteleden thuis voor de samenkomst. Deze begon met een gemeenschappelijke maaltijd en werd afgesloten met de viering van het avondmaal. Tijdens het tweede deel van de avond werd er onder andere gezongen, bijbelgelezen, geprofeteerd en gebeden.
Paulus waarschuwt de gemeente om op een waardige wijze het avondmaal te vieren – ordelijk en stijlvol, overeenkomstig de betekenis van het sacrament. Wie dit niet doet, eet en drinkt zich een oordeel.

Bevindelijk
In de Reformatie is deze laatste tekst, 1 Korinthe 11:29, in het avondmaalsformulier gekomen. Bij Calvijn in Genève is bekend dat wie niet deelnam aan de viering van het avondmaal huisbezoek kreeg. Later is deze lijn losgelaten. In de Nadere Reformatie is geleidelijk de nadruk komen te liggen op het bevindelijke. Alleen zij die vanuit hun bevinding (ervaring) kennis hebben aan het geloof, mogen deelnemen aan het avondmaal. De tekst uit 1 Korinthe 11:29 krijgt nu een sterk waarschuwende betekenis. ‘Wie zomaar aangaat, eet en drinkt zich ‘het’ oordeel.’
De uitdrukking ‘onwaardig’ heeft bij Paulus betrekking op de wijze van vieren, maar krijgt nu een heel ander accent. Onwaardig wordt nu de toetssteen van echtheid van geloof, met alle gevolgen van dien. Zo is er bij ons een sterke avondmaalsmijding ontstaan. Mag dat? Is dat bijbels? En wat kan Numeri 9:13 ons leren over deze praktijk?

Deelname
In het oude Israël mocht een man zich niet bewust afzijdig houden van de viering van het Pesach. Wie dat wel deed, werd buiten de gemeenschap gezet. Zo kwam hij terecht waar hij in principe al voor had gekozen.
Het avondmaalsformulier spoort ons aan om ons (geloofs)leven in overeenstemming te laten zijn met de diepe ernst en de grote vreugde van dit feest. Laten wij eerlijk voor Gods aangezicht verschijnen en daarbij de volgende woorden uit het formulier ter harte nemen.
‘Maar dit wordt ons, geliefde broeders en zusters in de Heere, niet voorgehouden om de verslagen harten van de gelovigen te ontmoedigen, alsof niemand aan de tafel van de Heere zou mogen aangaan dan wie zonder enige zonde is. (…) Omdat wij door de genade van de Heilige Geest droefheid over zulke gebreken hebben en wij begeren tegen ons ongeloof te strijden en naar alle geboden van God te leven, zullen wij er ten volle van verzekerd zijn dat geen zonde of zwakheid die tegen onze wil nog in ons overgebleven is, kan verhinderen dat God ons in genade aanneemt en ons zo deze hemelse spijs en drank waardig en deelachtig maakt.’

'Maar de man die rein is en niet onderweg is, en die nalaat om het Pascha te houden, die persoon moet van zijn volksgenoten afgesneden worden. Hij heeft immers de offergave van de HEERE niet op zijn vastgestelde tijd aangeboden; die persoon moet zijn zonde dragen. Numeri 9:13 (HSV)

Moeilijke teksten?
Struikelt u over de betekenis van een bepaalde bijbeltekst? Zit er voor jou soms een ingewikkelde knoop bij? Laat de schrijvers van de rubriek ‘Bijbeltekst begrepen’ meedenken. Moeilijke teksten zijn welkom via e-mail geref.bond@tiscali.nl of per post (zie het colofon op pag. 9 voor het adres).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen