Zeven rechte voren

Als lid van de stuurgroep heb ik genoten van de buitengewoon constructieve samenwerking onder voortvarende leiding. De uitkomsten van het beraad in de verschillende taakgroepen en uiteindelijk in de stuurgroep zijn naar mijn overtuiging positief. Laat de synode inderdaad de hand aan de ploeg slaan om rechte voren te trekken. Ik noem aan de hand van de negen hoofdlijnen van beleid die worden voorgesteld, een zevental rechte voren.

Bijdrage
De eerste is: solidariteit betonen. We zijn samen kerk. Gemeenten met meer en minder draagkracht zijn daarom solidair met elkaar. Steeds meer kleine gemeenten komen in problemen omdat ze hun kerntaken in pastoraat, diaconaat en apostolaat niet meer kunnen vervullen.
Wanneer alles in het teken staat van overleven, ontbreekt de energie en het elan om nieuwe initiatieven te ontwikkelen en op een aansprekende wijze kerk te zijn in de samenleving, met uitstraling en werfkracht. Door de bestaande solidariteitsbijdrage te verhogen van € 5,00 naar € 10,00 per belijdend lid per jaar, kan aan veel meer gemeenten de noodzakelijke financiële steun worden geboden.

Mogelijkheden tot samenwerken stimuleren, is het tweede punt. Het gaat niet alleen om financiële solidariteit. Dat die gemeenten die steun ontvangen, worden gestimuleerd tot samenwerking ligt voor de hand. Samenwerking zal echter over de gehele linie nodig zijn. Onnodige kerkordelijke drempels moeten worden geslecht. Vanuit de roeping om mensen te bereiken die van het evangelie vervreemd zijn en om creatief op nieuwe kansen en mogelijkheden in te spelen, hebben we als gemeenten elkaar nodig. Hierbij zullen gemeenten zelf mogen bepalen met welke gemeente(n) ze willen samenwerken. Enerzijds wordt dus richting gewezen, anderzijds ruimte geboden.

Studie
De derde: blijven studeren. De voorstellen over ‘loopbaanontwikkeling’ van de predikant moeten niet gelezen worden als een poging om in de kerk een wereldlijk carrièrepatroon te introduceren. Daarvoor zijn deze voorstellen ook veel te bescheiden. Het gaat erom het besef levendig te houden dat ook de predikant een leven lang blijft leren. Na de voorbereidende studie aan de universiteit volgt de permanente educatie in de gemeente. Dat er binnen die voortgaande studie ruimte is voor specialisatie, komt tegemoet aan de klacht dat de dominee een schaap met vijf poten moet zijn. Elke predikant blijft het basiswerk van verkondiging en pastoraat verrichten. Tegelijkertijd kan hij in samenwerking met de collega’s een extra accent leggen op wat hem bijzonder ligt, bijvoorbeeld vormingswerk, jeugdwerk, evangelisatiewerk enzovoort.

Eenzaam avontuur
Collegialiteit (doen) ervaren, is de vierde ‘voor’. De predikant en kerkelijk werker zijn naar de regel aan hun eigen gemeente verbonden. Dat moet ook zo blijven. Tegelijkertijd werkt niemand op een geïsoleerd eilandje. We kijken in het ambtelijk werk verder dan de eigen plaatselijke situatie en zoeken samenwerking met de collega’s. Vandaar dat de werkgemeenschap van predikanten en kerkelijk werkers geen vrijblijvende aangelegenheid is.
Samenwerking vraagt tijd en energie, maar levert wanneer zij onder goede leiding plaatsvindt altijd meer op dan zij kost. Te veel is voor jonge dominees het werk in de eerste gemeente nog een menselijkerwijs eenzaam avontuur. Naast het belang (en de zegen!) van een goede samenwerking en geestelijke verbondenheid in de kerkenraad is ook nauwere samenwerking op collegiaal niveau van grote waarde en betekenis.

Hbo-theologen
Punt vijf: ruimte geven aan hbo-theologen. In de kerk werken steeds meer mannen en vrouwen met een hogere beroepsopleiding Theologie. Zij zijn specifiek opgeleid voor pastoraal werk, jeugdwerk, apostolair werk enzovoort. Het is van groot belang dat hun positie helderder wordt. Dat gebeurt doordat ze op collegiaal niveau met de predikanten in de werkgemeenschappen worden opgenomen, in een bediening worden gesteld en toegang krijgen tot de vergaderingen van het ambtelijk lichaam dat hen heeft aangesteld. In het vervolg zullen de Kerkelijk Werkers ook worden meegenomen in de trajecten van nascholing. Hun rechtspositie wordt verbeterd en verhelderd. Dat is hard nodig en een grote stap voorwaarts.
Als zesde element noem ik het helderheid bieden ten aanzien van het ambt. Al worden ze niet expliciet uitgesproken, er liggen wel degelijk ambtstheologische overwegingen aan de voorstellen ten grondslag.
Naar reformatorische opvatting horen de bediening van het Woord en van de sacramenten onlosmakelijk bijeen. Het is dan ook niet wenselijk om aan niet-ambtsdragers preekconsenten te verstrekken, zoals dat tot nog toe op vrij grote schaal het geval is geweest. De bediening van Woord en sacramenten behoort bij het ambt van dienaar des Woords, niet bij het ambt van ouderling of diaken en ook niet bij de bediening van Kerkelijk Werker.

Koninklijke weg
Het laatste element is het in ere houden van de academische opleiding. Er wordt niet gekozen voor de ‘hbo-dominee’ ten koste van de academisch opgeleide predikant. In welomschreven situaties doet zich de wenselijkheid voor dat een hbo-theoloog die enkele jaren als Kerkelijk Werker actief is geweest, ter plaatse het Woord en de sacramenten zal bedienen. Deze volgt dan een speciaal traject om predikant te worden. Deze mogelijkheid is in de voorliggende voorstellen met condities omringd, zodat er geen sluiproute naar het predikantschap kan ontstaan. De koninklijke weg blijft in de Protestantse Kerk dat mensen met een academische opleiding in de theologie worden geroepen tot het ambt van predikant.

Kanttekeningen
Drie jonge predikanten, mevr. M. Elbers (Holysloot), C. Constandse (Alphen aan den Rijn) en M. Visser (Amstelveen), hebben in een via internet verspreide brief aan het moderamen kritische kanttekeningen geplaatst bij de voorstellen uit het rapport Veerman. Ik denk dat een goed gesprek met hen zal opleveren dat misverstanden worden opgehelderd. Van harte ben ik het met hen eens wanneer ze aangeven in de kerk te willen werken vanwege ‘roeping’ en ‘ambt’, ‘dat wil zeggen: het gaat ons om het inhoudelijke werk, om de kern van de zaak: de dienst van het Woord, de bediening van het evangelie, het bijstaan en begeleiden van mensen in het geloof’. Ze benoemen het intellectueel uitdagend en prikkelend om telkens nieuwe woorden te zoeken voor de verkondiging en vormen voor het leven van de gemeente.
Dat is nu precies wat de voorstellen van de commissie-Veerman willen ondersteunen Het is mij evenzeer uit het hart gegrepen wanneer deze predikanten schrijven: ’Waar de zorg handen aan het bed vraagt, heeft de kerk ‘handen aan de Bijbel’ nodig: goede bijbeluitleggers, hermeneuten en pastors.’ Precies daarom zouden we moeten kiezen voor permanente educatie en collegiale samenwerking.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen