Groningers hebben geduld

In de zomer van 1998 ontstonden de eerste contacten met Groningen door een verzoek van de kerkenraad van de hervormde gemeente van Dorkwerd om te overwegen hun pastoraal medewerker te worden. Dit kreeg uiteindelijk zijn beslag en in december dat jaar verhuisden we uit Utrecht naar een piepklein dorpje vlak buiten de stad Groningen. Drieënhalf jaar hebben we er gewoond. Toen verhuisden we naar Stedum, omdat ik beroepen was in de hervormde gemeente Stedum en Lellens-Wittewierum-Ten Post.
Sinds eind februari wonen we in de stad Groningen, omdat ik nu verbonden ben de hervormde wijkgemeente Martinikerk. Ik ben voor 70 procent gemeentepredikant en voor 30 procent heb ik een aanstelling door de IZB voor bepaalde tijd om, in samenwerking met de evangelist Jan Waanders, te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om een brug te bouwen naar leden die het contact met de wijkgemeente zijn kwijtgeraakt.

Ruimte
De kerkelijke kaart in de provincie Groningen is tamelijk uniek, omdat dit een van de weinige gebieden is waar plaatselijk de hervormde gemeente kleiner was en is dan die van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt of niet). Gezien het feit dat in Groningen de Afscheiding ontstond, is dat niet verwonderlijk. Een van de gevolgen van de Afscheiding en later de Doleantie is dat plaatselijk in veel gevallen de meer behoudende en bevindelijk ingestelde kerkgangers de Hervormde Kerk verlieten. Het aantal rechtzinnige hervormden is mede om deze reden in de provincie niet heel erg groot.
Op een aantal plaatsen in het Groninger land is er van oudsher een tamelijk stevige rechts-confessionele basis, die werd versterkt en meer bevindelijk ingekleurd door de instroom vanuit het westen. Een aantal decennia geleden ontstond er namelijk een grote trek van boeren uit het (zuid-)westen naar Groningen, waar meer ruimte was voor het boerenbedrijf. In veel gevallen integreerden deze nieuwkomers tamelijk geruisloos in de Groninger plattelandscultuur en droegen ze bij aan het voortbestaan en de uitbouw van de gemeenten. De kerkelijke cultuur die daardoor ontstond heb ik in Dorkwerd en in Stedum cum annexis. als zeer aangenaam ervaren. Er is ruimte voor verschil in geloofsbeleving – ingekleurd door de eigen achtergrond –, maar het uitgangspunt is Gods Woord. In die context is veel ruimte en tegelijkertijd genoeg structuur om te leren wat het is om predikant te zijn.

Echt collega
Bijzonder in de Groningse context is dat de rechtzinnige hervormde gemeenten onderling sterk op elkaar zijn betrokken. Soms in de vorm van een quasi pastoraal verband (zoals van oudsher tussen Noordhorn en Dorkwerd), vaak door middel van ringverbanden, en anders op streekvergaderingen als de Hemelvaartontmoetingsdag ontmoeten en spreken ambtsdragers en gemeenteleden elkaar. Op deze wijze ontstaan er over de gemeentegrenzen heen goede en waardevolle contacten. Hoewel dan niet veel predikanten in het Groningse land zich rekenen tot de Gereformeerde Bond of Confessionele Vereniging, zijn de predikanten die dat wel doen – en anderen overigens vaak ook – wel echt collega. Deze op de regio georiënteerde manier van gemeente-zijn werkt verfrissend en bemoedigend.
Een kenmerk van de gemeenten in de provincie is dat ze vaak kleinschalig zijn. Het voordeel hiervan is dat er veel onderling meeleven is. Aan de andere kant kun je ook constateren dat het niet altijd meevalt om genoeg kerkenraadsleden en vrijwilligers te vinden. Of je nu club geeft aan vier kinderen of aan achtentwintig, er moet wel toegeruste leiding zijn en een zaal die warm gestookt en schoongemaakt is.
Bovendien wordt het in veel gevallen moeilijk om de predikantsplaatsen in stand te houden. Er wordt relatief al veel gegeven door de leden en bij stijgende onkosten komen gemeenten wel eens in de knel. Een ander punt dat het lastig maakt voor gemeenten in het noorden om een predikant te krijgen, is dat veel collega’s er als een berg tegenop zien om de IJssel over te gaan. Veel kerkenraden in deze omgeving, zo heb ik in de afgelopen jaren gemerkt, krijgen nogal eens een afwijzing te horen, nog voordat het tot een beroep komt, alleen vanwege afstand, of omdat de liturgische praxis wat afwijkt.

Mildheid
Wij hebben gezien dat het juist goed en mooi kan zijn in deze provincie. Een van de dingen die ik persoonlijk als zeer waardevol heb ervaren, is de manier waarop de leden van de gemeenten die ik gediend heb omgaan met hun predikant. Uiteraard is dat een persoonlijke ervaring in twee situaties, maar het is toch maar wel zo gegaan.
Toen ik in Dorkwerd aankwam, stotterde ik op een dusdanige wijze dat het een behoorlijke hindernis was in het functioneren. Mij is daar veel ruimte gegund en de leden hebben veel geduld gehad met hun jonge pastoraal medewerker.
Uiteraard is daarmee een spraakprobleem niet opgelost, maar deze houding is wel noodzakelijk wil er verbetering kunnen komen. Deze mildheid trof ik ook aan in Stedum cum annexis. Hoewel er al veel verbetering was gekomen in de spreekvaardigheid, was het probleem zeker niet weg. Maar er werd opnieuw ruimte gegeven. Waarschijnlijk mag voor spraakgebrek ook een ander gebrek – en wie is zonder? – worden ingevuld. Wanneer de predikant zich open opstelt, krijgt hij ook de ruimte die nodig is om te groeien in het predikantschap. Eigenlijk is dan het woord ruimte niet genoeg. Ik heb veel steun ervaren. Er was veel gebed voor de predikant.

Wegvallen
God werkt in Groningen. Er was groei bij de gemeente en bij de predikant. De afgelopen jaren in Groningen hebben we dus als zeer gezegend ervaren en daardoor vallen de niet al te principiële problemen – dingen in de orde van de gemeente of in de liturgie waarin je op grond van Gods Woord van mening kunt verschillen – en ook praktische bezwaren van afstand voor ons helemaal weg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen