GLOBAAL BEKEKEN

Deze maand is het 75 jaar geleden dat de Barmer Thesen werden opgesteld. Dr. G. van den Brink geeft er aandacht aan in het Nederlands Dagblad. Twee fragmenten:

‘Hoewel dit gebeurde tijdens een kerkelijke synode, was ze vooral het werk van één man; Karl Barth. Samen met de lutheranen Thomas Breit en Hans Asmussen had Barth de opdracht gekregen om een tekst op te stellen die als uitgangspunt kon dienen voor een gemeenschappelijke verklaring.
Het drietal trof elkaar in een hotel in Frankfurt, waar in één dag het document geschreven moest worden.
’s Morgens besloot men zes stellingen op te stellen. Afgesproken werd dat ’s middags tussen twee en vier uur ieder die stellingen op zijn manier zou uitwerken, waarna de teksten dan vergeleken zouden worden om vandaar uit tot een gemeenschappelijk document te komen. Tussendoor werd een nogal zware lunch geserveerd. Er was wijn en men kreeg koffie en likeur toe, met grote sigaren. Daarna ging ieder naar zijn kamer. Barth liet wat extra koffie komen en toog aan het werk. Hij schreef de Verklaring zoals wij die nu kennen, met bijbelcitaten en al. Om vijf uur meldde Asmussen zich. Beschaamd verklaarde hij in slaap te zijn gevallen en pas net weer wakker te zijn. Even later arriveerde Breit onder de uitroep: ‘Oh, Ich habe geschlafen!’ Beide heren hadden naar Duitse gewoonte een middagslaapje gehouden en zich mede als gevolg van de drank verslapen. Barth, die als Zwitser niet aan zo’n middagslaapje deed, had als enige zijn tekst klaar. Daar waren de anderen maar al te blij mee. Achteraf vroeg Asmussen nog één zin toe te mogen voegen, waar Barth bereidwillig mee instemde. (…)
Het sterke van de ‘Barmer Thesen’ is dat ze voluit kerkelijk zijn. Een belijdenis mocht het geschrift van de lutheranen niet heten (vandaar Theologische Verklaring), maar qua vorm en opbouw is het dat wel. De Thesen beginnen alle met een bijbeltekst, zodat meteen duidelijk wordt uit welke bron de kerk leeft. Daar wordt vervolgens niet alleen telkens een positief getuigenis aan verbonden, maar ook een verwerping van wat daarmee in strijd is. Niemand kan het getuigenis dus zo uitleggen dat met een beetje plooien alles er wel min of meer onder valt. Wanneer niemand tot de Vader komt dan door Jezus Christus zoals Hij ons in de Bijbel betuigd wordt, dan is het een valse leer om naast Christus nog andere machten, gebeurtenissen of figuren te erkennen als openbaring van God, zegt these 1. Daarmee was de dwaling van de ‘Deutsche Christen’, die in Hitler een nieuwe openbaring van God zagen, vierkant afgewezen. Juist doordat de politieke situatie impliciet blijft, bleken de ‘Barmer Thesen’ later ook zeggingskracht te hebben in andere situaties waarin de kerk zich inliet met nationalisme of rassenwaan. En nu in onze dagen Geert Wilders koketteert met christelijke waarden kon dat wel eens opnieuw gaan gebeuren. Dat is in elk geval hoe het werkt met belijdenissen, ze overstijgen hun ontstaanscontext en blijken een veel duurzamere relevantie te hebben.

Recent verscheen van de hand van Willem Bouwman Het Gereformeerden Boek; op elke pagina een foto met een korte beschrijving (uitg. Waanders, Zwolle). Een fragment, over Pietje Baltus.

‘De molenaarsdochter Pietje Baltus (1830-1914), een van Kuypers gemeenteleden in Beesd.
Pietje Baltus ging nooit naar de kerk, maar sprak in gezelschappen met geestverwanten over haar geloofsbevindingen. Aanvankelijk weigerde ze Kuyper te ontvangen, omdat hij het ware geloof niet bracht. Na gesprekken met Pietje bekeerde Kuyper zich tot het calvinisme en schudde ze hem de hand. Haar portret stond altijd in zijn studeerkamer. Toen ze in maart 1914 overleed, schreef Kuyper in ‘De Standaard: ‘Die eenvoudige vrouw had de lijn van zijn leven van half naar heel omgebogen en steeds bleef het dr. K’s dankbare erkentenis, dat hij eerst door haar kennismaking gebracht was, waar hij thans voelde te moeten zijn’.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen