De koers van de Bijbel

Een wel heel extreem voorbeeld van die instelling is wat ik mijn ouders over onze grootmoeder hoorde vertellen, namelijk dat zij zich in gemoede afvroeg hoe dominees kinderen konden krijgen. Seksuele omgang paste naar haar beleven kennelijk niet bij de aureool van heiligheid waarmee deze dienstknechten van God voor haar omgeven waren. Wij glimlachen een beetje als we zo iets horen of lezen. Die tijd ligt ver achter ons. Wij hebben een seksuele revolutie achter de rug, die zijn weerga niet kent. Maar of die de rechte beleving van seksualiteit ten goede is gekomen, is nog maar de vraag. Ze heeft van seks een vooral consumptieartikel gemaakt.

Wijder verband
Als christen zou je haast geneigd zijn om er dan maar weer helemaal afstand van te nemen, gesteld dat dit zou kunnen en niet opnieuw zou leiden tot stiekem gedoe. Beter is het om te zoeken naar de rechte beleving. Daarvoor moeten we allereerst en fundamenteel bij de Bijbel zijn. Biologische en psychologische verworvenheden kunnen ons helpen, maar de Bijbel zet voor ons de koers uit. De koers waarin wij ook de zegen van de HEERE verwachten mogen.
De Bijbel is aan de ene kant heel positief over seksualiteit. Het is een scheppingsgave. Ook de schepping van de mens als man en vrouw, met de opdracht om vruchtbaar te zijn en de aarde te vervullen, valt onder het ‘zeer goed’ van Genesis 1:31. In hoofdstuk 2 wordt dat man en vrouw zijn verder ingevuld. Het is samenzijn. Eva wordt aan Adam gegeven als een hulp tegenover hem. Samen zullen ze tot een vlees zijn.
Bijbels gezien kunnen seksualiteit en voortplanting nooit helemaal losgekoppeld worden en staat het ook in het wijdere verband van het samen man en vrouw zijn. Het Hebreeuwse woord voor ‘vlees’ wordt gebruikt voor heel het aardse leven. Dat maakt seksualiteit betrekkelijk. Je kunt ook nog wel één vlees zijn als door allerlei omstandigheden in een huwelijk seksuele omgang niet mogelijk is. Ook is duidelijk dat seksualiteit haar geëigende plek vindt alleen binnen een dergelijk samenzijn. Dat vindt haar structuur in het huwelijk. Een verbond, waarin man en vrouw elkaar trouw beloven voor het leven.

Zonde
Toch is schepping niet het enige woord dat de bijbelse visie op seksualiteit bepaalt. Op Genesis 1 en 2 volgt 3. Het hoofdstuk waarin de diep tragische en schuldige zondeval van de mens wordt beschreven. Dat heeft niet het minst het seksuele leven aangetast. Een oud gezegde luidt: Het bederf van het beste is het slechtste. We zouden behoorlijk overdrijven als we seksualiteit het beste noemen. Dat is het leven in gemeenschap met God, zoals Psalm 63 belijdt dat Gods goedertierenheid beter is dan het leven. Maar het valt wel op hoe dát beste vaak ook bedorven wordt in samenhang met de seksualiteit. In de wereld van het Oude Testament was seksualiteit nauw verbonden met religie. De vruchtbaarheid van mens, dier en akker zou gestimuleerd kunnen worden door in de heiligdommen seksueel contact te hebben met priesters en priesteressen. Indringend wordt er heel het Oude Testament door tegen gewaarschuwd. De wegen van de HEERE verlaten wordt veelbetekenend nogal eens betiteld met: de afgoden nahoereren.
Maar ook los van dat religieuze wordt overspel heel duidelijk als zonde gebrandmerkt. Dat maakt het zevende gebod duidelijk. Ook wat zich in het leven van David met Bathseba heeft afgespeeld, wordt op geen enkele manier vergoelijkt, maar duidelijk als zonde veroordeeld en gestraft.

Hooglied
Toch heeft de zonde ook in het Oude Testament niet het laatste woord. In het leven met de HEERE en binnen de grenzen van Zijn verbond mag genoten worden van de goede gave die Hij schonk in de seksualiteit. Hoe bedreigd en aangevochten ook, er mag toch iets van het goede scheppingsleven gestalte krijgen. Deuteronomium 20:7, 24:5, Spreuken 5:18 en 19 en Prediker 9:9 spreken duidelijke taal.
Ook het Hooglied bezingt in lyrische woorden de seksueel-erotische liefde. Het mag waar zijn dat dit lied een plaats in de Bijbel kreeg om het beeld van de liefde tussen God en Zijn volk, dan nog vond men dus zo’n beeld allerminst ongepast. Het stemt trouwens overeen met genoeg andere gegevens van het Oude Testament.

Griekse wijsgeren
In het Nieuwe Testament zullen we een oproep als van de Prediker, om van het leven te genieten met de vrouw die we liefhebben, niet tegenkomen. Toch wordt seksualiteit ook daar niet per se negatief benaderd.
Dat valt op, zeker in het licht van de verachting van het lichamelijke, zoals we die bij Plato, een van de grootste Griekse wijsgeren, tegenkomen. Niet voor niets wordt een puur geestelijke liefde, waarbij lichamelijk contact zelfs als minderwaardig wordt gezien, platonisch genoemd. Ook allerlei gnostieke stromingen van toen stonden bekend om hun verachting van het lichamelijke. De goddelijke vonk van de ziel zat daarin gevangen en moest bevrijd. Vandaar dat bepaalde predikers zover gingen dat ze het huwelijk verboden.
In 1 Timotheüs 4 neemt Paulus krachtig stelling tegen hen. Wat God geschapen heeft is goed en mag met dankzegging genomen worden. In diezelfde trant schrijft Hebreeën 13:4.
Toch ziet het Nieuwe Testament seksuele omgang niet als iets onmisbaars. Binnen het huwelijk kunnen er bij gezamenlijke instemming tijden van onthouding zijn om zich des te intensiever te kunnen richten op God. Wel moeten man en vrouw daarin elkaar geen last opleggen die niet te dragen valt. Ze moeten op tijd weer seksuele omgang hebben, om te voorkomen dat verkeerde wegen worden ingeslagen (1 Kor. 7). Zelf vindt Paulus het goed om niet getrouwd te zijn. Hij kan zich des te meer wijden aan zijn apostolische bediening. Ook wijst hij op de grote verdrukking die over christenen komen zal. Toch wil hij geen bindend voorschrift geven. Wie zich niet kan onthouden, moet zeker trouwen. Dat kan en mag met een gerust geweten.
Ook bij de Heere Jezus vinden we een dergelijke relativering als Hij spreekt over gesnedenen om het koninkrijk (Matth. 19:12). Een opmerkelijk woord van Christus, zeker als we bedenken dat de Joden in Zijn dagen het huwelijk een heilige plicht achten. Je kunt kennelijk je levenskracht en je levensaandacht zo inzetten voor het koninkrijk der hemelen, dat andere dingen op de achtergrond raken. In dit opzicht is het ook een vraag wat de Heere Jezus precies bedoelde met Zijn antwoord aan de sadduceeën, die Hem een strikvraag voorlegden over het zwagerhuwelijk. ‘In de opstanding wordt er niet meer ten huwelijk gegeven, maar zullen de mensen zijn als engelen in de hemel.’ Beperkt Jezus hier de seksuele liefde werkelijk tot dit aardse bestaan of gaat het Hem alleen om de huwelijksvormen zoals wij die hier en nu kennen? Wordt de seksuele liefde in de verheerlijking van het lichaam afgelegd of mee verheerlijkt? De woorden van Jezus geven daar geen uitsluitsel over.

Aantasting
Maar vervolgens wordt in het Nieuwe Testament niet minder indringend dan in het Oude gewaarschuwd voor de zonde op dit terrein. De seksuele moraal van toen zag er niet eens zo heel veel anders uit dan in onze tijd. Tempelprostitutie tierde welig. Graadverschil in zonden aanbrengen kunnen we niet en mogen we niet. Wie een gebod overtreedt welke het ook is, staat schuldig aan alle. Toch is het wel heel indringend wat Paulus schrijft in 1 Korinthe 6 over het bezoek aan prostituees. Je lichaam is van Christus, het is een tempel van de Heilige Geest. Hoererij is een ernstige aantasting van de hoge, geestelijke waarde van je lichaam. Ook wat Paulus schrijft in Galaten 5:19 over de werken van het vlees laat aan duidelijkheid niets te wensen over.
Al is er dus bederf te over op het terrein van de seksualiteit, bijbels gezien blijft het een goede scheppingsgave, die we genieten mogen in de veilige omheining van het huwelijk. Ook daarbinnen geldt dan geen ongebondenheid en willekeur. Ze mag de lichamelijke expressie zijn van de liefde tussen man en vrouw. Liefde, die respect heeft en dienstbaar is en zo zelf ook vervulling vindt. Dat zijn hoge woorden. De praktijk van ons door de zonde geschonden bestaan, haalt die hoogte vaak genoeg niet. Bijbels omgaan met onze seksualiteit vraagt niet het minst strijd. Maar ook in die strijd geldt dat Gods kracht in onze zwakheid wordt volbracht. Dan kan het wel eens helemaal waar zijn wat een jongere schreef, dat seksualiteit voor christenen mooier is dan de ‘lege’ seksualiteit van de maatschappij.

Volgende week deel 3: Seksualiteit in de geschiedenis van het christendom.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen