Boekbespreking

Een vuistdik gebonden boek in zakformaat, met op elke pagina een foto, voorzien van een toelichting. Het gereformeerde leven, van 1834 tot vandaag, passeert de revue in portretten, die goeddeels niet eerder werden gepubliceerd. Van 1834 tot 1945 uiteraard veel De Cock, Kuyper en zijn (geestelijke) nazaten, de Anti Revolutionaire Partij en de gereformeerde organisaties. Dan volgen de vrijgemaakten, met veel Schilder, Jongeling, Nederlands Dagblad. Daartussen een apart hoofdstuk over vrouwen en vrouwenbewegingen. Na 1945 wordt het beeld diffuser. De ‘afvalligen’ komen in beeld en het Samen-op-Weg-proces krijgt aandacht. Het boek sluit zelfs af met Dissidenten en afvalligen.
Hervormde gereformeerden zijn spaarzaam bedeeld. Vijf keer komen ze aan de orde, in beeld en/of teksten: een portret van prof. Severijn, de discussie Boer-Berkhof, ds. A. Vroegindeweij, ‘geschokt en bedroefd’ vanwege de doop van prinses Irene in Rome, schrijver dezes met ds. J. Harteman tijdens een synodevergadering, en Luitenant Generaal Duymaer van Twist, ‘de generaal’. Van laatstgenoemde (1865-1961) wordt vermeld dat hij in de Tweede Kamer, waarin hij van 1901 tot 1946 zitting had voor de ARP, steevast en als enige ‘Leve de Koningin’ riep na het uitspreken van de troonrede. Van J.H. Donner (grootvader van de huidige minister) wordt echter vermeld dat hij dit al deed in 1897, na de troonrede van koningin Emma, toen ze voor het eerst werd vergezeld door Wilhelmina. Dat is naar mijn oordeel een historische bijstelling, omdat vaak is gepubliceerd dat Duymaer dat als eerste had gedaan. Verder komt van tijd tot tijd een hervormd gebeuren in beeld, maar dan op het raakvlak met gereformeerden. Hoedemaker krijgt twee pagina’s. Maar die heeft zich nu eenmaal een poosje op het gladde ijs van de Doleantie begeven. Afbeeldingen van personen of gebeurtenissen binnen kleine(re) afgescheiden kerken van gereformeerde signatuur zijn witte raven in dit boek.
Toen ik de pagina tot me nam over dominee Johannes Versteegt, die in Bergen Belsen terechtkwam omdat hij voor de koningin had gebeden, dacht ik dat ds. J. Overduin (Dachau) ook wel een plaatsje zou hebben verdiend. We moeten een boek echter niet beoordelen op wat we missen, maar op wat het biedt. En dat is veel. Een kostelijk bladerboek. Ongeveer voor elke dag een bladzijde.

J. van der Graaf, Huizen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen