Het dubbele van Dan

Als de zegenende Jakob bij Dan komt, wordt het donker voor hem. Hij denkt: ‘Hoe heb ik het met je? Dan, ben jij dit?’ Daar heeft hij het benauwd mee.
Hij heeft het ook benauwd met zichzelf. Zijn eigen leven komt in de gestalte van zijn kinderen voor hem te staan. Kinderen zijn geen kopie van je als ouder, maar je krijgt in je kinderen je trekken wel thuis. Jakob ziet in Dan vooral zijn eigen nare trek van bedrieglijkheid terug.
Hij vergelijkt hem met een adder.‘Dan zal zijn volk richten als een van de stammen Israëls. Dan zal een slang zijn aan de weg, een adderslang naast het pad, bijtende de verzenen van het paard, zodat zijn rijder achterover zal vallen.’ Het is heel wat dat hij van zijn eigen kind dit zo moet zeggen. Maar hij neemt hem ook sterk in bescherming; Dan telt ook mee.

Geen vriend
Toen Lea al vier kinderen had en Rachel nog geen, had Rachel Jakob ertoe geprest om een kind te verwekken bij haar slavin. Dan was zoiets als een halve bastaard. Jakob had nog wel gezegd: ‘Maar dat gaat zo toch niet, Rachel! En ik ben toch God niet?!’ Maar hij moest wel. God had haar stem niet gehoord. En ergens (God kan goed luisteren!) toch ook weer wel. Maar heel vroom zegt Rachel: ‘God heeft mij gericht. God heeft recht aan me gedaan.’ Dat klinkt veel vromer dan dat het vroom is. Dat dubbele heeft Dan getekend. Hij dacht zich met list overeind te moeten houden. Dan is de zoon die het van je wil winnen en die je bedriegt. Maar als je het valse van Dan aan iemand vertelt, moet dat wel een ingewijde zijn wil hij het snappen. Dan is slim, maar ook sluw. Hij doet wel erg open, maar hij is het niet echt. Dan is kundig. Als hij van een bestuur deel uitmaakt, is het helemaal niet uitgesloten dat hij algauw de voorzitter is. Hij is uit op de macht, hij wil heersen. Dat heeft hij zelf niet in de gaten. Hij heeft er geen vermoeden van hoe hij feitelijk is. Hij is een heel constructieve man, maar hij is niet je vriend.

Link
Dat linke, zit dat ook in ons? Ja, dat zit ook in ons. Er loopt ook in ons vaak veel door elkaar heen. Soms zijn we een kind van God, soms een vals dier. We lijken soms op de smalle en soms op de brede weg te lopen. We zijn onszelf vaak een groot raadsel. Zo schuifelend en listig sluipt de slang van de eigen eer en van de macht te willen grijpen binnen. Maar de Heere Jezus is een Man uit een stuk. Een Die het niet wint; maar Die duldt en Die draagt en Die lijdt. Die ook een geslepen iemand zijn zonde vergeeft.
In het laatste boek van de Bijbel wordt Dan niet meer genoemd. Dat heeft er voornamelijk mee te maken dat het aantal stammen – inclusief de stam van Jozef, die als Manasse en Efraïm er twee is geworden ­– toch weer twaalf moet zijn. Het is wel tekenend dat er naar Dan in het nieuwe Jeruzalem geen poort is genoemd. Dat betekent niet dat er uit Dan geen mensen in de hemel komen. Het betekent dat Dan er niet als Dan zal binnengaan. Hij zal bij Juda, dat is Jezus Christus, schuilen, en zo binnenkomen.

Als een duif
Jakob zegt: ‘Dan, je bent wel capabel, maar er zijn maar weinig mensen echt jouw vrienden en je hebt het er zelf naar gemaakt.’
Hoe gaat het als hij wordt bekeerd? Wel, dan is hij nog wel listig als een slang (dat blijft zo), maar hij is ook, naar een woord van Christus, oprecht als een duif. En hij leeft in een zekere onbezorgdheid en kinderlijkheid. Hij behoeft het voor zichzelf zo fanatiek niet meer op te nemen. Dat doet Christus voor hem.

Ds. J.A.H. Jongkind is hervormd predikant te Brandwijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen