Vrijheid van meningsuiting

Al enkele jaren achtereen vinden in ons land heftige discussies plaats over de vrijheid van meningsuiting, het recht daarop en de ruimte daarvoor. In politieke zin is deze vrijheid niet omstreden; iedereen is van mening dat deze vrijheid, voor de burgers en de media, een van de belangrijkste pijlers van de democratische rechtsstaat is en moet blijven. Daarom is het een grondwettelijk en bij internationale verdragen verankerd recht.
In het publieke debat gaat het om de vraag waar wij als samenleving de grenzen leggen. Dat is op zichzelf niet zo vreemd, want van ieder recht geldt dat de interpretatie ervan aan tijd en plaats gebonden is.

Incidenten
Wat wél opvallend is, is dat de discussie vooral wordt gevoerd in relatie tot religie of godsdienst. Daardoor wordt ook telkens de vrijheid van godsdienst in de discussie betrokken. Dat verklaart mede de gevoeligheid en heftigheid van het debat, waarin de politiek, de wetgever en de rechter betrokken zijn. Sommigen bepleiten afschaffing van het strafwetsartikel betreffende smalende godslastering; anderen willen de vrijheid van godsdienst schrappen, omdat zij van mening zijn dat gelovigen een bevoorrechte positie in de wetgeving hebben boven anderen.
Het zijn vooral incidenten die de discussie bepalen. Bepaalde nuances, zoals de beperkingen die gelden bij de uitoefening van welk recht dan ook, worden uit het oog verloren. De vrijheid van meningsuiting krijgt dan een aparte status binnen de grondrechten toegekend, zoals anderen dat voorstaan met het recht op non-discriminatie.

Schofferen
Welke gezichtspunten zijn in deze discussie voor christenen van belang?
Vrijheid van meningsuiting en vrijheid van godsdienst zijn voor een ieder belangrijk, ook voor christenen. Religieuze groeperingen over de hele wereld worden ernstiger bedreigd door het inperken van de wijze waarop gelovigen zich mogen uiten dan door beledigingen. Er is een reeks van landen waar religievrijheid allerminst vanzelfsprekend is.
Ten tweede. Van de vrijheid van meningsuiting zowel als van de vrijheid van godsdienst geldt allereerst dat dit recht bedoeld is om (ook) gelovigen de mogelijkheid te geven hun geloof te belijden en uit te dragen zonder repressie van de overheid. Niet om hen te beschermen tegen kritiek. Deze rechten verschaffen niet het recht om medeburgers zo grof mogelijk te attaqueren en te schofferen.

Publieke arena
Ten derde. Geen recht is absoluut en elk recht kent beperkingen, die op minimumniveau zijn vastgelegd in wetgeving. Wetten moeten een basis hebben in de moraal, die aangeeft dat niet alles wat mag ook kan. Beschaving en fatsoen zijn in dezen minstens zo belangrijk als de (uiterste) grens van de wet.
Ten vierde. Een ideeënstrijd moet allereerst in de publieke arena (de politiek en de media) worden gevoerd, niet via de rechter, die zich of afzijdig houdt of met de waan van de dag dreigt mee te gaan. Om dezelfde reden zie ik persoonlijk niets in voorstellen om bestaande strafbepalingen te schrappen noch in het ontwikkelen van nieuwe. Ten slotte. Christenen moeten zich minder druk maken over beledigingen van hun persoon dan over de bespotting van de God die zij belijden. Lijdzaamheid is gepast, maar goedkope lankmoedigheid geen verdienste. Aan de pijn die de bespotting van hun God oproept, mogen zij, gesteund door de vrijheid van meningsuiting, uitdrukking geven. Wanneer het om kritiek op andere godsdiensten gaat, zullen zij tegenover de aanhangers daarvan zich er altijd van bewust (dienen te) zijn dat zij ook beelddragers Gods tegenover zich vinden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen