Zoals de ouden zongen

Elke ouder heeft bepaalde dingen die hij extra belangrijk vindt in de opvoeding van zijn kinderen. Die dingen kunnen zijn ingegeven door je eigen opvoeding, door je geloof, door je geschiedenis of door je karakter. Als je eigen ouders eigenlijk nooit echt tijd voor je hadden, vind je het misschien heel belangrijk dat je kinderen altijd met hun verhaal bij je terecht kunnen. Of als je nogal precies en nauwkeurig bent aangelegd, zal een rommelig huis al snel op je zenuwen werken en vind je het belangrijk dat kinderen hun kamer netjes houden.
Soms ben je je bewust van de dingen die jij extra belangrijk vindt, soms ook niet. Sommige van deze boodschappen breng je in woorden over. Andere worden woordeloos gecommuniceerd.

Zonder woorden
Ook op het gebied van liefde en seksualiteit heeft elke ouder bepaalde ideeën die hij zijn kinderen graag wil meegeven. Sommige daarvan rusten op een heel bewuste keuze. Bijvoorbeeld: ‘Ik wil dat mijn kinderen weten dat God ons vraagt seksuele gemeenschap te bewaren tot het huwelijk.’
Van andere ideeën ben je jezelf misschien amper bewust. Toch draag je ze over aan je kinderen. Vaak zonder woorden. Bijvoorbeeld door de manier waarop je praat over seksualiteit, wat je wel en niet laat zien, hoe je met je kinderen omgaat, hoe je je kleedt en de manier waarop je als ouders met elkaar omgaat. ‘Bij ons thuis werd heel open en respectvol gepraat over seksualiteit. Als ik op het schoolplein iets nieuws hoorde, vroeg ik het gewoon ’s avonds aan m’n ouders.’
Kinderen pikken deze onbewust en onuitgesproken overgedragen boodschappen vaak feilloos op. Juist daarom is het belangrijk om als ouder zicht te hebben op wie je zelf bent, wie je samen bent, wat je belangrijk vindt en hoe je dat doorgeeft aan je kinderen.
Welke boodschappen over liefde en seksualiteit geef je als ouders door aan je kind(eren) zonder dat je daar met hen over praat? Een paar voorbeelden:
• ouders die elkaar regelmatig een knuffel geven
• ouders die respectvol met elkaar en met elkaars lichaam omgaan
• ouders die een feestje vieren als ze negen jaar getrouwd zijn
• ouders die op de kamerdeur van hun puberdochter kloppen en wachten op reactie voordat ze naar binnen gaan
• ouders die een vriend of vriendin hebben die open is over homofiele of lesbische gevoelens
• een vader die laat merken dat hij trots is op zijn dochter
• een moeder die regelmatig verzucht dat alle mannen uit zijn op maar één ding …

Vrienden
In 2005 is een grootschalig onderzoek gedaan naar de seksuele gezondheid van jongeren tussen de 12 en 25 jaar. Communicatie over seksualiteit vormt een apart onderdeel van het onderzoek. Uit het onderzoek blijkt dat de meeste jongens en meisjes voor het zestiende jaar over verliefdheid en relaties spreken met hun ouders (gemiddeld achtenzestig procent van de jongens en achtenzeventig procent van de meisjes). Alle andere thema’s zijn minder vaak onderwerp van gesprek. Wensen en grenzen ten aanzien van seksualiteit zijn nauwelijks onderwerp bij ouders. Anticonceptie- en condoomgebruik komen bij een meerderheid toch nog wel ter sprake. Meisjes praten vaker dan jongens met de ouders over verliefdheid en relaties, grenzen en anticonceptie. Over alle onderwerpen wordt meer gecommuniceerd met vrienden dan met ouders (zie tabellen 1 en 2).

Echt
Opvoeden is geven wat je kunt geven. Dat betekent dat je als ouder dicht bij jezelf mag blijven. Je hoeft niet geforceerd de meest creatieve ouder van de klas te zijn als je gaven eigenlijk op een heel ander terrein liggen.
Dicht bij jezelf blijven, betekent ook dicht bij je eigen behoeften blijven. Als je het door je eigen opvoeding of door je geschiedenis lastig vindt om open te zijn over seksualiteit, hoef je daarin niet je eigen grens te negeren. Het is veel belangrijker dat je ‘echt’ bent. Dat merken kinderen. Liever een hakkelende ouder die blozend aan zijn puber vertelt waarom het best lastig kan zijn om je grenzen aan te geven in een relatie, dan een perfect en vloeiend verhaal dat ‘los staat’ van de ouder zelf.
Het is belangrijk dat je je als ouder bewust bent van je eigen ideeën en behoeften. Daarnaast is het ook van belang dat je zicht hebt op de behoeften van je kind(eren). Niet elk kind is daarin hetzelfde. Leeftijd speelt een grote rol, maar ook persoonlijkheid en context (vrienden, schoolomgeving, kerkomgeving). Weet je als ouder wat er op je kind afkomt? Waar heeft je zoon het over met zijn vrienden? Welke foto’s heeft je dochter van zichzelf op hyves staan? Als je weet waar je kind mee bezig is, kun je daarbij aansluiting zoeken. Dat biedt kansen om met elkaar in gesprek te gaan (= naar elkaar te luisteren)!

Keuzes
‘Mijn man is van huis uit niet gewend om de badkamerdeur op slot te doen. Bij mij thuis gebeurde dat juist heel strikt. Dat is best even zoeken nu onze kinderen ouder worden.’ Zeker bij een eerste kind kan het lastig zijn om samen keuzes te maken in wat je over seksualiteit wilt overdragen aan je kinderen. Misschien spelen ineens allerlei gevoeligheden, die je niet eens van jezelf kende, een rol. Bovendien praten weinig pubers graag met hun ouders over liefde en seksualiteit. Ze doen dat liever met vrienden. Andersom geldt trouwens hetzelfde: weinig ouders praten graag met hun pubers over seksualiteit. Des te belangrijker dat je je bewust bent van de boodschappen die je ‘woordeloos’ overbrengt.
Opvoeden is soms moeilijk. Dat is het zeker het geval als je alleen bent als ouder. Deel je ervaringen en vragen met andere ouders, bijvoorbeeld uit je vriendenkring of gemeente. ‘Echt zijn’ kan op gespannen voet staan met de behoeften van je kind. Dan is het extra belangrijk dat je er met elkaar over praat hoe je daarin naar elkaar toe kunt groeien. Het is goed om concreet te zijn richting je kinderen. Humor doet vaak wonderen, bijvoorbeeld als je je puber vertelt hoe je verkering vroeg aan hun moeder.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen