GLOBAAL BEKEKEN

Een maaltijd voor aankomende diakenen? Ellen van der Kemp, diaken in de Utrechtse Domkerk, vertelt erover in Diakonie (Prot. Kerk).

‘De maaltijd vindt plaats in de Jacobikerk, waar ook de graftombe van de heer Van Westrenen staat. Jan Jacob Van Westrenen was een vermogend man. Samen met Johanna Catharina Mamuchet van Houdringe kreeg hij tien kinderen. Om te voorkomen dat hun kinderen tot armoede zouden komen te vervallen, richtten Jan Jacob en Johanna Catharina in 1764 een familiebeurs op met een stamkapitaal van 25.000 gulden. De beurs is nooit door de familie aangesproken en daardoor in omvang verveelvoudigd. Toen er in de 19e eeuw geen nakomelingen meer waren die een beroep konden doen op de familiebeurs, werd deze overgedragen aan de Diaconie van de Hervormde Gemeente Utrecht. Nog jaarlijks worden de revenuen uit de familiebeurs aangewend voor diaconale doelen in de stad Utrecht. Door de stichters van de beurs zijn gedetailleerde regels opgesteld over het gebruik en het beheer van de middelen. Daarin is ook vastgelegd dat elke twee jaar een maaltijd gehouden wordt door de beheerders bij het vaststellen van de jaarrekening. Deze traditie houdt de Protestantse Gemeente Utrecht nog steeds in ere.
We zitten in volgorde van aantreden. Ik, als laatst bevestigde diaken, aan het ene uiteinde van de tafel. Aan het andere uiteinde zit mijn ‘collega’ die al heel lang in dienst is, veel langer dan de kerkorde toestaat. Plechtig drinken we om beurten uit de gouden beker die ook deel uit maakt van de familiebeurs en die na gebruik weer teruggaat in de kluis. Ik vertel aan de dame naast mij dat ik me een beetje schuldig voel als welvarend diaken aan deze maaltijd deel mag nemen. Maar dat schuldgevoel kent zij niet. Ze blijkt van katholieke huize te zijn. Nee, niet schuldig, maar misschien is het een beetje ‘zonde’. Alhoewel, er blijft genoeg kapitaal over en het is goed om je medediakenen uit andere kerken te ontmoeten en stil te staan bij wat één fonds en één familie kan betekenen voor een hele stad.’

Dietrich Alpha Müller zag als kind in Ladelund in de Tweede Wereldoorlog de mannen uit Putten dagelijks naar hun ‘werk’ gaan. Hij schreef een historische roman, onder de titel En God zal alle tranen drogen (uitg. Aspekt, Soesterberg), de razzia van Putten en haar gevolgen. Zomaar een willekeurig fragment:

Wat de dominee (van Ladelund, v.d.G.) zag, waren geen mensen meer. Wat dan wel? Hij wist het niet. Ze waren gehuld in lompen, die met vuil besmeurd waren. Uit de diepliggende of uitpuilende ogen sprak vertwijfeling, soms ook pure haat. De dominee liep tussen twee bewakers in en vroeg aan een grote, magere man met een bril op waar ze vandaan kwamen en wat ze misdaan hadden. Maar onmiddellijk hielden de bewakers hem aan en verboden hem elk gesprek. Toen hij nog een keer probeerde in gesprek te komen, bleef een bewaker in de buurt en hield hem in de gaten. De gevangenen konden aan de volhardende houding en de blik van de dominee zien dat hij medelijden met hen had, eenvoudig medelijden, dat hadden ze in dit land nog niet ondervonden. Steeds weer draaiden ze zich nu om, verkapt achter de schoppen over de schouders.
Op de weg lagen een paar wortels die bij het binnenrijden van het dorp van de wagens gevallen waren. Een gevangene waagde het om uit het gelid te springen en er één op te rapen. Direct was er een kapo ter plekke en sloeg met een grote stok op de hongerige man in. Hij sloeg net zo lang tot de geslagene de kostbaarheid vallen liet en ten slotte weer in het gelid marcheerde. De dominee ging er naar toe en gaf lucht aan zijn verontwaardiging. Hier werd een mens onwaardig en onschuldig afgeranseld! Hij drong erop aan dat de bewaker in zou grijpen en zoiets zou verhinderen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen