Ontzorgen

Vakantie is altijd een periode van afstand nemen van de stress van het dagelijks bestaan. Je zoekt rust, ver weg of dichtbij, op het Franse platteland of aan de Spaanse Costa’s, aan de boorden van een Fries meer of op een natuurcamping verscholen in de bossen op de Veluwe. Even weg, even pas op de plaats. We hebben daar een nieuw woord voor bedacht: ontzorgen. In mijn editie van het befaamde woordenboek van Van Dale komt het nog niet voor, maar de bedoeling is duidelijk: je zorgen loslaten, kwijtraken.
Ik kwam in Soteria, kwartaalblad voor evangelische theologische bezinning, (1/2009) een boeiende meditatie tegen van de hand van dr.ir. Albert Remmelzwaal over 1 Korinthe 7:20-35. Het is het hoofdstuk waarin Paulus opmerkelijke uitspraken doet over het huwelijk en de seksualiteit (‘het is een mens goed geen vrouw aan te raken’ of ‘want het is beter te trouwen dan te branden’). Paulus reageert op vragen die hij kreeg vanuit de gemeente. Wat hij zegt over het huwelijk heeft, aldus Remmelzwaal, een bredere geldigheid. Het zijn algemene principes voor de stijl van leven van volgelingen van Christus.
Paulus heeft het over zorgen die het menselijk bestaan typeren. Die zorgen komen meestal voort uit de dagelijkse gang van het leven: eten, drinken, huwelijk, kinderen. Remmelzwaal wil laten zien dat het Paulus begonnen is om het al genoemde ‘ontzorgen’. Hij wijst op vers 32: ‘En ik wil dat gij zonder bekommering zijt’ of anders vertaald: ‘Ik wilde wel dat gij zonder zorgen waart.’ De NBV vertaalt het nog bondiger: ‘Ik zou willen dat u geen zorgen hebt.’
Als Paulus hier richtlijnen geeft, bedoelt hij dat niet als een reeks geboden. Remmelzwaal: ‘Het is ook geen oproep tot ascetisme (afzien van huwelijk en kopen) of stoïcisme (niet blij zijn of huilen).
Huwelijk, droefheid, blijdschap, kopen en van de wereld gebruik maken zijn normale aspecten van het leven. Paulus waarschuwt echter dat gelovigen zich daardoor niet volledig in beslag moeten laten nemen.’
Wat Paulus hier schrijft in de vorm van een waarschuwing om je niet te veel in beslag te laten nemen door wat het
leven oplevert aan zorgen, zet hij ‘in een eschatologische context: de tijd is kort en het uiterlijk van deze wereld is bezig te verdwijnen. Als je leeft in het perspectief van het eeuwige rijk van God kan en mag je je niet volledig in beslag laten nemen door het tijdelijke.’
Remmelzwaal benadrukt dat Paulus’ oproep om niet tot een huwelijk over te gaan, indien mogelijk, een radicale keuze inhoudt. Let wel: hier lezen we geen eenzijdige oproep om ongetrouwd te blijven om dan vervolgens een betere christen te kunnen zijn. Maar in het kader van het dienen van de Heere zet het huwelijk je wel in een zeker spanningsveld. Remmelzwaal vindt dat je deze ene specifieke oproep mag verbreden tot: probeer keuzes te vermijden die maken dat je te sterk door zaken in beslag genomen kunt worden.
Er valt dan te denken aan belangrijke keuzes die, net als het huwelijk, grote invloed hebben op de invloed van je leven. Enkele voorbeelden:
• Overweeg of die mooie, maar erg intensieve baan je niet te veel in beslag zal nemen.
• Overweeg of tweemaal anderhalf uur reistijd voor een mooie baan niet te veel van je vergt.
• Bedenk of die droom van dat boerderijtje buiten de stad (of dat tweede huis in Oost-Europa) niet veel te veel aandacht en energie gaat vragen.
• Ga na of je niet te veel op zult gaan in dat bestuurslidmaatschap.
• Bedenk goed of die hobby van je (wat die ook inhoudt) niet erg veel van je aandacht opslokt.

De oproep valt echter ook door te trekken naar kleinere dagelijkse beslissingen:
• Overweeg of je niet te veel in deze ene dag probeert te proppen.
• Bedenk of het verstandig is om deze week zoveel avonden weg te zijn.
• Ga na of je werkelijk wel drie uur voor de televisie wilt zitten.

Paulus is radicaal. Hij is er niet tevreden mee als we niet zondigen en zelfs niet als we goede daden doen. Het leven van de gelovige is een leven dat toegewijd is aan de Heer.
Als we door andere zaken (‘zorgen’) in beslag genomen worden, dan gaat dat ten koste van de onverdeelde toewijding. Praktisch gesproken kunnen we de aanbevelingen (geen wetten!) van Paulus als volgt samenvatten:
Vermijd, waar mogelijk, bronnen van ‘zorg’. Dat betekent: weeg bij belangrijke beslissingen in je leven het risico mee dat zaken je te veel in beslag gaan nemen.
Bij al die zaken die onvermijdelijk aandacht vragen: voorkom dat ze je te veel in beslag gaan nemen: geef ze hun afgebakende plaats.
Ontzorgen betekent bij Paulus dat we ons door niets zodanig laten beheersen dat ons geloofsleven daaronder lijdt.
Ontzorgen is éérst het koninkrijk van God zoeken, de wedloop lopen om de onvergankelijke erekrans te verdienen.
Het leven is vol ‘zorgen’, zaken die aandacht vragen. Daarbij zijn er veel ‘zorgen’ die je overkomen, maar ook veel ‘zorgen’ die je zelf op je neemt. Om daar op een goede manier mee om te gaan vraagt dagelijkse alertheid en bereidheid.
De aanbevelingen van Paulus in vers 29-31 kunnen daarbij in gebeden worden vertaald:
Heer, helpt u mij vandaag mijn werk te doen, zonder er helemaal in op te gaan.
Heer, helpt u mij vandaag te leven zonder volledig door mijn ziekte te worden beheerst.
Vader, wilt u me helpen om mijn nieuwe huis in te richten, alsof het eigenlijk helemaal niet belangrijk is.
Het gedeelte over het ongetrouwd blijven is misschien wel de meest controversiële passage uit de brieven van Paulus. Er ligt echter een radicale boodschap in, met dagelijkse praktische waarde. Het is geen wet, maar een aanbeveling van toegewijde gelovige. Een aanbeveling in ons eigen belang: Dit zeg ik in uw eigen belang, niet om u een strik om te werpen, maar lettende op de betamelijkheid en de onverdeelde toewijding aan de Here (7:35).
Wie deze regels onder ogen krijgt in de vakantieperiode, kan er wellicht zijn of haar winst mee doen als de terugreis weer moet worden ondernomen. Ontzorgen heeft alles te maken met een geestelijke opfrisbeurt. Het dienen van de Heere heeft steeds nieuwe inspiratie nodig. Of, zoals Paulus het in de weergave van de Statenvertaling zegt: Ik zeg dit tot uw eigen voordeel (…) om u te leiden tot hetgeen wel voegt en geschikt is om de Heere aan te hangen, zonder herwaarts en derwaarts getrokken te worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen