Nieuweling heeft steun nodig

Dr. P.J. Visser haalde in zijn bijdrage in deze serie over missionair preken het boek van dr. Stefan Paas al aan: De werkers van het laatste uur. In dit boek besteedt hij aandacht aan het missionaire preken, maar in één adem ook aan het proces van opnemen van nieuwe mensen in de gemeente. Dr. Paas onderstreept hij de praktijk van het catechumenaat in de Vroege Kerk: de catechese voor wie tot de christelijke gemeente wilde gaan behoren. Intensief werden de nieuwe gelovigen ingewijd in het geloof en ook in de morele aspecten van het christelijk geloof.
Mijns inziens hebben we in het Nederlandse taalveld dringend behoefte aan zo’n project van toetreding op het terrein van leer en leven voor nieuwkomers. Daarbij horen we aan de ene kant het procesmatige van dit hele gebeuren te onderkennen, en aan de andere kant de radicaliteit van het christelijk geloof te vertolken. Navolgen is immers wat anders dan in de buurt van Jezus verkeren en daar tegelijk je eigen gang blijven gaan. Nee, juist het Nieuwe Testament, dat ademt in een missionaire context, laat aan duidelijkheid niets te wensen over.

Doop
Een spannend punt in dit verband is het moment van de doop. Hoe ver moet iemand zijn om gedoopt te kunnen worden? Is de doop een stimulans op de geloofsweg of geeft de doop meer een zekere afronding weer? Prof.dr. H. Stoffels merkt in dit verband op dat een laagdrempelige, vrijblijvende toegang voor belangstellenden zou kunnen samengaan met een veeleisend, hoogdrempelig lidmaatschap. Moeten we het fenomeen van de ‘liefhebber’ uit de Nederlandse kerkgeschiedenis weer naar voren halen: een vriendenkring van mensen in de buurt van de gemeente, die wel degelijk belangstelling hebben maar nog niet aan aansluiting toe zijn?
Zeker, de doop is geen eindpunt, maar bijbels-theologisch wel een breekpunt. Het achterlaten van het oude leven, en het beginnen van het nieuwe leven. Dat is in één keer niet geleerd, integendeel. Maar er is wel een wissel om. De doop accentueert niet die ommekeer, maar de Persoon die die ommekeer bewerkstelligt: Jezus Christus.

Zwak of sterk
Hoeveel bezinning we hier ook op loslaten en hoeveel beschouwingen we ook geven, de praktijk is vaak weerbarstig. Zoekend en tastend ga je je weg. Wat is goed? Wat is wijs? Een eyeopener was voor mij hoe dr. Paas in zijn boek omgaat met het onderscheid tussen zwakken en sterken in de brieven van Paulus aan Korinthe en Rome.
In onze binnenkerkelijke optiek zijn gemeenteleden die aan bepaalde punten vasthouden de zwakken, terwijl de sterken de gemeenteleden zijn die allang weten dat het exegetisch, bijbels-theologisch allemaal anders in elkaar steekt. De laatsten houden voor de lieve vrede wat rekening met de meer traditioneel ingestelde gemeenteleden.
Dr. Paas laat echter zien dat de verhoudingen in de eerste christengemeente zo (nog) niet lagen. Zwakken, dat zijn zij die nog maar pas tot geloof gekomen zijn. Alles is nog nieuw en onwennig. Een nieuwe wereld gaat voor hen open. Sterken zijn die gelovigen die al langer in het geloof staan en al meer geloofservaring hebben opgedaan. Vang als sterken de zwakken op. Dus, kerkgangers met de meeste ervaring: ontferm je over nieuwkomers, over de zwakken. Kom hen zoveel mogelijk tegemoet, maak het niet moeilijker voor hen dan het al is.

Pijnlijk proces
Rijpere gemeenteleden, de sterken, weten dat een afgod niets voorstelt. Zij kunnen rustig offervlees dat aan de afgoden is geofferd, opeten. Maar gemeenteleden die nog maar kortgeleden tot geloof gekomen zijn, de zwakken dus, zijn nog maar net bevrijd van die afgod. Als zij de sterken dat vlees zien eten, kunnen ze het daar moeilijk mee hebben. Niet eten dus. Voel je als sterken verantwoordelijk voor de zwakken en houd daarom rekening met de zwakken, de nieuwkomers dus. Paulus zet de zaken nog wat meer op scherp: eigenlijk zijn we allemaal zwak en hebben we allemaal de kracht en de genade van God nodig.
Dat geeft treffend weer dat een christelijke levenswandel of ethiek in de gemeente maar niet een norm is waaraan we moeten voldoen, maar dat onze afhankelijkheid van de Heere Jezus Christus beslissend en bepalend is. Ons zwak weten voor Hem. Daar knielen sterken en zwakken samen neer voor Jezus. Nieuwkomers voelen haarfijn aan of hen de maat genomen wordt en zij moeten voldoen aan de normen van anderen of dat het in de hele gemeente gaat om de navolging van Jezus. Ethiek is geen inculturatie, geen aansluiting bij de cultuur, zegt dr. Paas terecht. Het is transformatie, (om)vorming naar het beeld van Christus. Als het Woord werkt in de openbare samenkomst komen de dingen die fout zijn in ons aller leven aan het licht. Dat is ontdekkend. Het is een pijnlijk proces. Christus is een Heiland die vergeeft en vernieuwt. Bij missionair preken gaat het erom te overdenken, samen, waar het in de Schrift omgaat. Voor alle ethische vragen met het oog op nieuwkomers geldt precies hetzelfde.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen